Dictionary lookup

(choose dictionaries) ▼

History:

Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1899)

  • लिख् (cf. the earlier form √ रिख्) cl. 6. P. (Dhātup. xxviii, 72) लिख/ति (rarely Ā. °ते; pf. लिले/ख, Br. &c.; aor. अलेखीत्, ib.; fut. लेखिता, लेखिष्यति Gr.; लिखिष्यति, Hariv.; inf. लेखितुम्, or लिखितुम् Gr.; ind.p. लेखित्वा, ib.; लिखित्वा, Hariv.; -लि/ख्य, Br. &c.),
    to scratch, scrape, furrow, tear up (the ground), AV. &c. &c.;
    to pick, peck (said of birds), VarBṛS.; Hit.;
    to scarify, lance, Suśr.;
    to produce by scratching &c., draw a line (with or scil. लेखाम्), engrave, inscribe, write, copy, trace, sketch, delineate, paint, Br. &c. &c.;
    to make smooth, polish, MārkP.;
    to graze, touch, MW.;
    to unite sexually with a female (?), MBh. xiii, 2456 (Nīlak.) :
    Pass. लिख्यते (aor. अलेखि), to be written, Kathās.; Pañcat. :
    Caus. लेखयति (or लिखापयति; aor. अलीलिखत्),
    to cause to scratch or write or copy or paint, ŚāṅkhŚr.; Mn. &c.;
    to scratch, lance, Suśr.;
    to write, paint, Yājñ. :
    Desid. लिलिखिषति or लिलेखिषति Pāṇ. i, 2, 26.
  • लिख् [cf. Gk. ἐρείκω; Lith. rḗkti, ‘to cut.’]

Apte Practical Sanskrit-English Dictionary (1890)

  • लिख् 6 P. (लिखति, लिखित)
    1 To write, write down, inscribe, draw a line, engrave; अरसिकेषु कवित्वनिवेदनं शिरसि मा लिख मा लिख मा लिख Udb.; ताराक्षरैर्यामसिते कठिन्या निशालिखद् व्योम्नि तमःप्रशस्तिं N. 22. 54; Y. 2. 87, Ś. 7. 5; लीनेव प्रतिबिंबितेव लिखितेव Māl. 5. 10.
    2 To sketch, draw, portray, delineate, paint; मृगमदतिलकं लिखति सपुलकं मृगमिव रजनीकरे Gīt. 7; मत्सादृश्यं विरहतनु वा भावगम्यं लिखंती Me. 85, 80; Ku. 6. 48; स्मित्वा पाणौ खड्गलेखां लिलेख K. P. 10; केशग्रहः खलु तदा द्रुपदात्मजाया द्रोणस्य चाद्य लिखितेरिव वीक्षितो यैः Ve. 3. 11.
    3 To scratch, rub, scrape, tear up; न किंचिदूचे चरणेन केवलं लिलेख बाष्पाकुललोचना भुवं Ki. 8. 14; मूर्ध्ना दिवमिवा लिखन् Bk. 15. 22.
    4 To lance, scarify.
    5 To touch, graze.
    6 To peck (as a bird).
    7 To make smooth.
    8 To unite sexually with a female.