2026-02-12 03:44:38 by akprasad
This page has been fully proofread once and needs a second look.
<page>
<ignore lang="sa">प्रणवोपनिषत्
</ignore>
<ignore lang="sa">३३
</ignore>
<p lang="sa">स्तोममुदीचीं दिशं वर्षतुंMतु ज्योतिरध्यात्मं चक्षुषी दर्शनमितीन्द्रियाण्यन्व-
भवत् । तस्य वकारमात्रया यश्चन्द्रमसमथर्ववेदं नक्षत्राण्योमिति स्वमात्मानं
जनदित्यंगिरसामानुष्टुभं छन्दः एकविंशं स्तोमं दक्षिणां दिशं शरदमृतुं
मनोऽध्यात्मं ज्ञानं ज्ञेयमितीन्द्रियाण्यन्वभवत् । तस्य मकारश्रुत्येति-
हासपुराणं वाकोवाक्यगाथानाराशंसीरुपनिषदोनुशासमानानामिति वृधत्कर-
द्रुहन्महत्तच्छमोमिति व्याहृतीः स्वरशम्यनानातन्त्रीस्वरनृत्यगीतवादित्राण्य-
न्वभवच्चैत्ररथं दैवतं वैद्युतं ज्योतिर्बार्हतं छन्दस्तृणवत्त्रयस्त्रिंशस्तोमोmau ध्रुवामूर्ध्वा
M
दिशं हेमन्तशिशिरावृतू श्रोत्रमध्यात्मं शब्दश्रवणमितीन्द्रियाण्यन्वभवत् ।
सैषैकाक्षर ऋgब्रह्मणस्तपसोऽग्रे प्रादुर्बभूव । ब्रह्म वेदस्याथर्वणं शुक्रमत एव
मन्त्राः प्रादुर्बभूवुः । स तु खलु मन्त्राणां तपसा शुश्रूषानध्यायाध्ययनेन
यदूनं च वरिष्ठं च यातयामं च करोति । तथाप्यथर्वणं तेजसा
प्रत्याप्याययेन्मन्त्राश्च मामभिमुखीभवेयुर्गर्भा इव मातरमभिजिघांसुः परस्ता-
दोङ्कारप्रयुक्तयैतयैव तदृचा प्रत्याप्याययेदेष यज्ञस्य पुरस्ताद्युज्यत एषा
पश्चात् सर्वत एतया यज्ञस्तपते तदप्येतदृचोक्तं--" - "या पुरस्ताdयुंजत
ऋचोऽक्षरे परमे व्योमन्निति "" । तदेतदक्षरं ब्राह्मणो यं काममिच्छेत्
त्रिरात्रोपोषितः प्राङ्मुखो वाग्यतो बर्हिप्युपविश्य सहस्रं ऋच आवर्तयेत्
सिध्यन्त्यस्यार्थाः सर्वकर्माणि चेति ब्राह्मणम् ॥
</p>
<p lang="sa" merge-next="true">वसोद्वराणामिन्द्रनगरं तदसुराः पर्यवारयन्त । ते देवा भीता
आसन । क इमानसुरान् हनिष्यतीति । तमोङ्कारं ब्रह्मणः पुत्रं ज्येष्ठं
ददृशुस्ते तमब्रुवन् । भवता मुख्येने मानसुरान् जयेमेति । स होवाच किं
मे प्रतीवाहो भविष्यतीति । वरं वृणीष्वेति । वृण इति । स वरमवृणीत ।
"
"न मामनीरयित्वा ब्राह्मणा ब्रह्म वदेयुर्यदि वदेयुरब्रह्म तत्स्यात् "" इति ।
तथेति ते देवा देवयजनस्योत्तरार्धेऽसुरैः संयत्ता आसंस्तानोङ्कारेणाभीग्नीधीया
6
</p>
</page>
<ignore lang="sa">प्रणवोपनिषत्
<ignore lang="sa">३३
<p lang="sa">स्तोममुदीचीं दिशं वर्ष
भवत् । तस्य वकारमात्रया यश्चन्द्रमसमथर्ववेदं नक्षत्राण्योमिति स्वमात्मानं
जनदित्यंगिरसामानुष्टुभं छन्दः एकविंशं स्तोमं दक्षिणां दिशं शरदमृतुं
मनोऽध्यात्मं ज्ञानं ज्ञेयमितीन्द्रियाण्यन्वभवत् । तस्य मकारश्रुत्येति-
हासपुराणं वाकोवाक्यगाथानाराशंसीरुपनिषदोनुशासमानानामिति वृधत्कर-
द्रुहन्महत्तच्छमोमिति व्याहृतीः स्वरशम्यनानातन्त्रीस्वरनृत्यगीतवादित्राण्य-
न्वभवच्चैत्ररथं दैवतं वैद्युतं ज्योतिर्बार्हतं छन्दस्तृणवत्त्रयस्त्रिंशस्तो
दिशं हेमन्तशिशिरावृतू श्रोत्रमध्यात्मं शब्दश्रवणमितीन्द्रियाण्यन्वभवत् ।
सैषैकाक्षर ऋgब्रह्मणस्तपसोऽग्रे प्रादुर्बभूव । ब्रह्म वेदस्याथर्वणं शुक्रमत एव
मन्त्राः प्रादुर्बभूवुः । स तु खलु मन्त्राणां तपसा शुश्रूषानध्यायाध्ययनेन
यदूनं च वरिष्ठं च यातयामं च करोति । तथाप्यथर्वणं तेजसा
प्रत्याप्याययेन्मन्त्राश्च मामभिमुखीभवेयुर्गर्भा इव मातरमभिजिघांसुः परस्ता-
दोङ्कारप्रयुक्तयैतयैव तदृचा प्रत्याप्याययेदेष यज्ञस्य पुरस्ताद्युज्यत एषा
पश्चात् सर्वत एतया यज्ञस्तपते तदप्येतदृचोक्तं--
ऋचोऽक्षरे परमे व्योमन्निति
त्रिरात्रोपोषितः प्राङ्मुखो वाग्यतो बर्हिप्युपविश्य सहस्रं ऋच आवर्तयेत्
सिध्यन्त्यस्यार्थाः सर्वकर्माणि चेति ब्राह्मणम् ॥
<p lang="sa" merge-next="true">वसोद्वराणामिन्द्रनगरं तदसुराः पर्यवारयन्त । ते देवा भीता
आसन । क इमानसुरान् हनिष्यतीति । तमोङ्कारं ब्रह्मणः पुत्रं ज्येष्ठं
ददृशुस्ते तमब्रुवन् । भवता मुख्येने
मे प्रतीवाहो भविष्यतीति । वरं वृणीष्वेति । वृण इति । स वरमवृणीत ।
"
"न मामनीरयित्वा ब्राह्मणा ब्रह्म वदेयुर्यदि वदेयुरब्रह्म तत्स्यात्
तथेति ते देवा देवयजनस्योत्तरार्धेऽसुरैः संयत्ता आसंस्तानोङ्कारेणा
6
</page>