2026-02-08 07:40:16 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
पारमात्मिकोपनिषत्
१५३
सानन्दौ हितरूपं सुखं अहितं दुःखं सस्मेरौ स्मेरयुतौ हाससहितौ
सेरायितौ,
तौ द्वौ विबुधश्रेष्ठ प्रसादक्रोधजौ स्मृतौ ।
तथा दर्शितपन्थानौ सृष्टिसंहारकारकौ ॥
ब्रह्मरुद्रेन्द्रवह्नीन्दु दिवाकरमनुग्रहाः ।
तच्छक्त्याधिष्ठितास्सन्तो मोदन्ते दिवि देवताः ॥ इति ॥
सानन्दं आनन्दसहितं आनन्दते ।
66
इष्टे वस्तुनि दृष्टे च प्रियमेवावभासते ।
तद्वस्तु लाभान्मोदः स्यात्प्रमोदस्तस्य भोगतः ।
एते स्म जठरानन्दात् स्वदन्ते जलधेरिव ॥ इति ॥
"
सैषाऽऽनन्दस्य मीमासा भवति । युवा स्यात्साधुयुवा-
ध्यायकः । आशिष्ठो द्रढिष्ठो बलिष्ठः । तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तस्य पूर्णा
स्यात् । स एको मानुष आनन्दः " इत्यारभ्य " स एको ब्रह्मण आनन्द :
।
इत्यन्तं मानुषमनुष्यगन्धर्वदेवगन्धर्वाणां पितॄणामाजानजानां कर्मदेवानामिन्द्रस्य
बृहस्पतेः प्रजापतेर्ब्रह्मण इति मानुषानन्दमुपक्रम्य ब्रह्मानन्दपर्यन्तमुक्त्वा
ब्रह्मानन्दस्यापरिमितत्वात् आनन्दो ब्रह्मेति सदतिशयानन्दस्वरूपत्वाच्च
ब्रह्मणः 'यतो वाचो विवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह " इत्युक्तम् । एवं-
भूताय तुभ्यम् ॥ ९ ॥
66
स एकैकः साधारः साधिष्ठानो नाधिष्ठानः कं कं कस्मै
पदे पदे पातः पादाय पादिते स्वाहा ॥ १० ॥
स परमात्मा एकैकः अनेन " सदेव सोम्येदमग्र आसीत् ", " एक-
मेवाद्वितीयम् " इतिश्रुतेः । सृष्टेः प्राक् निमित्तोपादानकारणान्तररहिते
U 20
१५३
सानन्दौ हितरूपं सुखं अहितं दुःखं सस्मेरौ स्मेरयुतौ हाससहितौ
सेरायितौ,
तौ द्वौ विबुधश्रेष्ठ प्रसादक्रोधजौ स्मृतौ ।
तथा दर्शितपन्थानौ सृष्टिसंहारकारकौ ॥
ब्रह्मरुद्रेन्द्रवह्नीन्दु दिवाकरमनुग्रहाः ।
तच्छक्त्याधिष्ठितास्सन्तो मोदन्ते दिवि देवताः ॥ इति ॥
सानन्दं आनन्दसहितं आनन्दते ।
66
इष्टे वस्तुनि दृष्टे च प्रियमेवावभासते ।
तद्वस्तु लाभान्मोदः स्यात्प्रमोदस्तस्य भोगतः ।
एते स्म जठरानन्दात् स्वदन्ते जलधेरिव ॥ इति ॥
"
सैषाऽऽनन्दस्य मीमासा भवति । युवा स्यात्साधुयुवा-
ध्यायकः । आशिष्ठो द्रढिष्ठो बलिष्ठः । तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तस्य पूर्णा
स्यात् । स एको मानुष आनन्दः " इत्यारभ्य " स एको ब्रह्मण आनन्द :
।
इत्यन्तं मानुषमनुष्यगन्धर्वदेवगन्धर्वाणां पितॄणामाजानजानां कर्मदेवानामिन्द्रस्य
बृहस्पतेः प्रजापतेर्ब्रह्मण इति मानुषानन्दमुपक्रम्य ब्रह्मानन्दपर्यन्तमुक्त्वा
ब्रह्मानन्दस्यापरिमितत्वात् आनन्दो ब्रह्मेति सदतिशयानन्दस्वरूपत्वाच्च
ब्रह्मणः 'यतो वाचो विवर्तन्ते अप्राप्य मनसा सह " इत्युक्तम् । एवं-
भूताय तुभ्यम् ॥ ९ ॥
66
स एकैकः साधारः साधिष्ठानो नाधिष्ठानः कं कं कस्मै
पदे पदे पातः पादाय पादिते स्वाहा ॥ १० ॥
स परमात्मा एकैकः अनेन " सदेव सोम्येदमग्र आसीत् ", " एक-
मेवाद्वितीयम् " इतिश्रुतेः । सृष्टेः प्राक् निमित्तोपादानकारणान्तररहिते
U 20