2026-05-06 06:30:27 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
क. ६.]
'
द्वितीयोऽध्यायः ।
२८९
कामा
,
न्ति ; कथम् ? उक्ता एव तावत् सावयवत्वे परमात्मनः
संसारित्वसव्रणत्वकर्मफलदेश संसरणानुपपत्त्यादयो दोषाः ;
नित्यभेदे च विज्ञानात्मनः परेण एकत्वानुपपत्तिः । लिङ्ग-
मेवेति चेत् परमात्मन उपचरितदेशत्वेन कल्पितं घटकरक-
भूछिद्राकाशादिवत् तथा लिङ्गवियोगेऽपि परमात्मदेशाश्र-
यणं वासनायाः । अविद्यायाश्च स्वत उत्थानम् ऊषरवत् --
इत्यादिकल्पनानुपपन्नैव । न च वास्यदेशव्यतिरेकेण वास-
नाया वस्त्वन्तरसंचरणं मनसापि कल्पयितुं शक्यम् । न
च श्रुतयो अवगच्छन्ति - ' काम: संकल्पो विचिकित्सा
'हृदये ह्येव रूपाणि' ' ध्यायतीव लेलायतीव' '
येऽस्य हृदि श्रिता: ' तीर्णो हि तदा सर्वाशोकान्हृद-
यस्य' इत्याद्या: । न च आसां श्रुतीनां श्रुतादर्थान्तरक-
ल्पना न्याय्या, आत्मनः परब्रह्मत्वोपपादनार्थपरत्वादासा-
म्, एतावन्मात्रार्थोपक्षयत्वाच्च सर्वोपनिषदाम् । तस्मात्
श्रुत्यर्थकल्पनाकुशलाः सर्व एव उपनिषदर्थमन्यथा कुर्वन्ति ।
तथापि वेदार्थश्चेत्स्यात्, कामं भवतु, न मे द्वेषः ।
न च ' द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे' इति राशित्रयपक्षे समज-
सम्; यदा तु मूर्तीमूर्ते तज्जनितवासनाश्च मूर्तीमूर्ते द्वे रूपे,
ब्रह्म च रूपि तृतीयम्, न चान्यत् चतुर्थमन्तराले - तदा
"
S. B. U. 19
'
द्वितीयोऽध्यायः ।
२८९
कामा
,
न्ति ; कथम् ? उक्ता एव तावत् सावयवत्वे परमात्मनः
संसारित्वसव्रणत्वकर्मफलदेश संसरणानुपपत्त्यादयो दोषाः ;
नित्यभेदे च विज्ञानात्मनः परेण एकत्वानुपपत्तिः । लिङ्ग-
मेवेति चेत् परमात्मन उपचरितदेशत्वेन कल्पितं घटकरक-
भूछिद्राकाशादिवत् तथा लिङ्गवियोगेऽपि परमात्मदेशाश्र-
यणं वासनायाः । अविद्यायाश्च स्वत उत्थानम् ऊषरवत् --
इत्यादिकल्पनानुपपन्नैव । न च वास्यदेशव्यतिरेकेण वास-
नाया वस्त्वन्तरसंचरणं मनसापि कल्पयितुं शक्यम् । न
च श्रुतयो अवगच्छन्ति - ' काम: संकल्पो विचिकित्सा
'हृदये ह्येव रूपाणि' ' ध्यायतीव लेलायतीव' '
येऽस्य हृदि श्रिता: ' तीर्णो हि तदा सर्वाशोकान्हृद-
यस्य' इत्याद्या: । न च आसां श्रुतीनां श्रुतादर्थान्तरक-
ल्पना न्याय्या, आत्मनः परब्रह्मत्वोपपादनार्थपरत्वादासा-
म्, एतावन्मात्रार्थोपक्षयत्वाच्च सर्वोपनिषदाम् । तस्मात्
श्रुत्यर्थकल्पनाकुशलाः सर्व एव उपनिषदर्थमन्यथा कुर्वन्ति ।
तथापि वेदार्थश्चेत्स्यात्, कामं भवतु, न मे द्वेषः ।
न च ' द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे' इति राशित्रयपक्षे समज-
सम्; यदा तु मूर्तीमूर्ते तज्जनितवासनाश्च मूर्तीमूर्ते द्वे रूपे,
ब्रह्म च रूपि तृतीयम्, न चान्यत् चतुर्थमन्तराले - तदा
"
S. B. U. 19