2026-05-06 05:23:22 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
२७८
प्रश्नोपनिषद्भाष्ये
घातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च
स्पर्शयितव्यं च वाक्च वक्तव्यं च ह-
स्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं च
पायुश्च विसर्जयितव्यं च पादौ च ग-
न्तव्यं च मनश्च मन्तव्यं च बुद्धिश्च
बोद्धव्यं चाहंकारश्चाहंकर्तव्यं च चित्तं
च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयित-
व्यं च प्राणश्च विधारयितव्यं च ॥ ८॥
किं तत्सर्वम् ? पृथिवी च स्थूला पञ्चगुणा तत्कारणं च
पृथिवीमात्रा गन्धतन्मात्रा, तथा आपश्च आपोमात्रा च,
तेजश्च तेजोमात्रा च, वायुश्च वायुमात्रा च, आकाशश्चाका-
शमात्रा च, स्थूलानि च सूक्ष्माणि च भूतानीत्यर्थः । तथा
चक्षुश्च इन्द्रियं रूपं च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च, घ्राणं
च घ्रातव्यं च, रसश्च रसयितत्र्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च.
वाक्च वक्तव्यं च, हस्तौ च आदातव्यं च, उपस्थश्च आनन्द-
यितव्यं च, पायुश्च विसर्जयितव्यं च पादौ च गन्तव्यं च ;
बुद्धीन्द्रियाणि कर्मेन्द्रियाणि तदर्थाश्वोक्ताः । मनश्च पूर्वो-
क्तम् । मन्तव्यं च तद्विषय: । बुद्धिश्च निश्चयात्मिका । बो-
प्रश्नोपनिषद्भाष्ये
घातव्यं च रसश्च रसयितव्यं च त्वक्च
स्पर्शयितव्यं च वाक्च वक्तव्यं च ह-
स्तौ चादातव्यं चोपस्थश्चानन्दयितव्यं च
पायुश्च विसर्जयितव्यं च पादौ च ग-
न्तव्यं च मनश्च मन्तव्यं च बुद्धिश्च
बोद्धव्यं चाहंकारश्चाहंकर्तव्यं च चित्तं
च चेतयितव्यं च तेजश्च विद्योतयित-
व्यं च प्राणश्च विधारयितव्यं च ॥ ८॥
किं तत्सर्वम् ? पृथिवी च स्थूला पञ्चगुणा तत्कारणं च
पृथिवीमात्रा गन्धतन्मात्रा, तथा आपश्च आपोमात्रा च,
तेजश्च तेजोमात्रा च, वायुश्च वायुमात्रा च, आकाशश्चाका-
शमात्रा च, स्थूलानि च सूक्ष्माणि च भूतानीत्यर्थः । तथा
चक्षुश्च इन्द्रियं रूपं च द्रष्टव्यं च श्रोत्रं च श्रोतव्यं च, घ्राणं
च घ्रातव्यं च, रसश्च रसयितत्र्यं च त्वक्च स्पर्शयितव्यं च.
वाक्च वक्तव्यं च, हस्तौ च आदातव्यं च, उपस्थश्च आनन्द-
यितव्यं च, पायुश्च विसर्जयितव्यं च पादौ च गन्तव्यं च ;
बुद्धीन्द्रियाणि कर्मेन्द्रियाणि तदर्थाश्वोक्ताः । मनश्च पूर्वो-
क्तम् । मन्तव्यं च तद्विषय: । बुद्धिश्च निश्चयात्मिका । बो-