2026-05-06 05:22:04 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
सू. १४ . ]
चतुर्थोऽध्यायः ।
८३५
मृदादिदृष्टान्तैर्हि तो ब्रह्मण एकस्य सत्यत्वं विकारम्य
च अनृतत्वं प्रतिपादयन् शास्त्रं नोत्पत्त्यादिपरं भवितु-
मर्हति ॥
,
कस्मात्पुनरुत्पत्त्यादिश्रुतीनां विशेषनिराकरणश्रुतिशेषत्व-
म्, न पुनरितरशेषत्वमितरासामिति, उच्यते- विशेष -
निराकरण श्रुतीनां निराकाङ्गार्थत्वात् न हि आत्मन एक-
त्वनित्यत्वशुद्धत्वाद्यवगतौ सत्यां भूयः काचिदाकाङ्क्षा
उपजायते, पुरुषार्थसमातिबुद्धयुत्पत्तेः, 'तत्र को मोह:
क: शोक एकत्वमनुपश्यतः " अभयं वै जनक प्रा-
प्रोऽसि ' ' विद्वान्न विभेति कुतश्वन । एत ह वाव
न तपति । किम साधु नाकरवम् । किमहं पापमकरवम्'
इत्यादिश्रुतिभ्यः, तथैव च विदुषां तुष्टयनुभवादिदर्शनात्,
विकारानृताभिसंध्यपवादाश्च- 'मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य
इह नानेव पश्यति' इति अतो न विशेषनिराकरण श्रुती-
नामन्यशेषत्वमवगन्तुं शक्यम् । नैवमुत्पत्यादिश्रुतीनां नि-
राकाङ्क्षार्थप्रतिपादनसामर्थ्यमस्ति प्रत्यक्षं तु तासामन्यार्थ -
त्वं समनुगम्यते ; तथा हि- 'तत्रैतच्छुङ्गमुत्पतितं सोम्य
विजानीहि नेदममूलं भविष्यति' इत्युपन्यस्य उदर्के सत
एवैकस्य जगन्मूलस्य विज्ञेयत्वं दर्शयति ; 'यतो वा इमानि
S. W. III. 18
;
चतुर्थोऽध्यायः ।
८३५
मृदादिदृष्टान्तैर्हि तो ब्रह्मण एकस्य सत्यत्वं विकारम्य
च अनृतत्वं प्रतिपादयन् शास्त्रं नोत्पत्त्यादिपरं भवितु-
मर्हति ॥
,
कस्मात्पुनरुत्पत्त्यादिश्रुतीनां विशेषनिराकरणश्रुतिशेषत्व-
म्, न पुनरितरशेषत्वमितरासामिति, उच्यते- विशेष -
निराकरण श्रुतीनां निराकाङ्गार्थत्वात् न हि आत्मन एक-
त्वनित्यत्वशुद्धत्वाद्यवगतौ सत्यां भूयः काचिदाकाङ्क्षा
उपजायते, पुरुषार्थसमातिबुद्धयुत्पत्तेः, 'तत्र को मोह:
क: शोक एकत्वमनुपश्यतः " अभयं वै जनक प्रा-
प्रोऽसि ' ' विद्वान्न विभेति कुतश्वन । एत ह वाव
न तपति । किम साधु नाकरवम् । किमहं पापमकरवम्'
इत्यादिश्रुतिभ्यः, तथैव च विदुषां तुष्टयनुभवादिदर्शनात्,
विकारानृताभिसंध्यपवादाश्च- 'मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य
इह नानेव पश्यति' इति अतो न विशेषनिराकरण श्रुती-
नामन्यशेषत्वमवगन्तुं शक्यम् । नैवमुत्पत्यादिश्रुतीनां नि-
राकाङ्क्षार्थप्रतिपादनसामर्थ्यमस्ति प्रत्यक्षं तु तासामन्यार्थ -
त्वं समनुगम्यते ; तथा हि- 'तत्रैतच्छुङ्गमुत्पतितं सोम्य
विजानीहि नेदममूलं भविष्यति' इत्युपन्यस्य उदर्के सत
एवैकस्य जगन्मूलस्य विज्ञेयत्वं दर्शयति ; 'यतो वा इमानि
S. W. III. 18
;