2026-05-06 05:21:35 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
सू. १४.]
"
चतुर्थोऽध्यायः ।
७८९
वृत्तेः तान्यपि प्रविलीयन्त इत्याह - विनाश इति । पूर्वसि -
कर्तृत्वभोक्तृत्वविपरीतं हि त्रिष्वपि कालेष्वकर्तृत्वाभोक्तृ-
त्वस्वरूपं ब्रह्माहमस्मि, नेतः पूर्वमपि कर्ता भोक्ता वा अह-
मासम्, --
नेदानीम् नापि भविष्यत्काले -- इति ब्रह्मविदव-
गच्छति ; एवमेव च मोक्ष उपपद्यते ; अन्यथा हि अनादि-
कालप्रवृत्तानां कर्मणां क्ष्याभावे मोक्षाभावः स्यात् । न च
देशकालनिमित्तापेक्षो मोक्षः कर्मफलवत् भवितुमर्हति ; अ-
नित्यत्वप्रसङ्गात्, परोक्षत्वानुपपत्तेश्च ज्ञानफलस्य । तस्मात्
ब्रह्माधिगमे दुरितक्षय इति स्थितम् ॥
इतरखाप्येवमसंश्लेषः पाते तु ॥ १४ ॥
पूर्वस्मिन्नधिकरणे बन्धहेतोरघस्य स्वाभाविकस्य अश्लेष -
विनाशौ ज्ञाननिमित्तौ शास्त्रव्यपदेशान्निरूपितौ; धर्मस्य
१०. इतरासंश्लेषा पुन: शास्त्रीयत्वात् शास्त्रीयेण ज्ञानेन अ-
धिकरणम् । विरोध इत्याशङ्कय तन्निराकरणाय पूर्वा -
धिकरणन्यायातिदेशः क्रियते-- इतरस्यापि पुण्यस्य कर्मणः
एवम् अघवत् असंश्लेषो विनाशश्च ज्ञानवतो भवतः ; कुत: ?
तस्यापि स्वफलहेतुत्वेन ज्ञानफलप्रतिबन्धित्वप्रसङ्गात्, 'उभे
उ हैवैष एते तरति' इत्यादिश्रुतिषु च दुष्कृतवत्सुकृतस्यापि
प्रणाशव्यपदेशात्, अकर्त्रात्मत्वबोधनिमित्तस्य च कर्मक्षयस्य
"
चतुर्थोऽध्यायः ।
७८९
वृत्तेः तान्यपि प्रविलीयन्त इत्याह - विनाश इति । पूर्वसि -
कर्तृत्वभोक्तृत्वविपरीतं हि त्रिष्वपि कालेष्वकर्तृत्वाभोक्तृ-
त्वस्वरूपं ब्रह्माहमस्मि, नेतः पूर्वमपि कर्ता भोक्ता वा अह-
मासम्, --
नेदानीम् नापि भविष्यत्काले -- इति ब्रह्मविदव-
गच्छति ; एवमेव च मोक्ष उपपद्यते ; अन्यथा हि अनादि-
कालप्रवृत्तानां कर्मणां क्ष्याभावे मोक्षाभावः स्यात् । न च
देशकालनिमित्तापेक्षो मोक्षः कर्मफलवत् भवितुमर्हति ; अ-
नित्यत्वप्रसङ्गात्, परोक्षत्वानुपपत्तेश्च ज्ञानफलस्य । तस्मात्
ब्रह्माधिगमे दुरितक्षय इति स्थितम् ॥
इतरखाप्येवमसंश्लेषः पाते तु ॥ १४ ॥
पूर्वस्मिन्नधिकरणे बन्धहेतोरघस्य स्वाभाविकस्य अश्लेष -
विनाशौ ज्ञाननिमित्तौ शास्त्रव्यपदेशान्निरूपितौ; धर्मस्य
१०. इतरासंश्लेषा पुन: शास्त्रीयत्वात् शास्त्रीयेण ज्ञानेन अ-
धिकरणम् । विरोध इत्याशङ्कय तन्निराकरणाय पूर्वा -
धिकरणन्यायातिदेशः क्रियते-- इतरस्यापि पुण्यस्य कर्मणः
एवम् अघवत् असंश्लेषो विनाशश्च ज्ञानवतो भवतः ; कुत: ?
तस्यापि स्वफलहेतुत्वेन ज्ञानफलप्रतिबन्धित्वप्रसङ्गात्, 'उभे
उ हैवैष एते तरति' इत्यादिश्रुतिषु च दुष्कृतवत्सुकृतस्यापि
प्रणाशव्यपदेशात्, अकर्त्रात्मत्वबोधनिमित्तस्य च कर्मक्षयस्य