2026-05-03 04:20:39 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
२१६
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
अपरा न परा निकृष्टा अशुद्धा अनर्थकरी संसारबन्धना-
त्मिका इयम् । इतः अस्याः यथोक्तायाः तु अन्यां विशुद्धां
प्रकृतिं मम आत्मभूतां विद्धि मे परां प्रकृष्टां जीवभूतां क्षेत्र-
ज्ञलक्षणां प्राणधारणनिमित्तभूतां हे महाबाहो, यया प्रकृत्या
इदं धार्यते जगत् अन्तः प्रविष्टया ॥
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ६॥
एतद्योनीनि एते परापरे क्षेत्रक्षेत्रज्ञलक्षणे प्रकृती योनिः
येषां भूतानां तानि एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणि इति एवम्
उपधारय जानीहि । यस्मात् मम प्रकृती योनिः कारणं
सर्वभूतानाम्, अत: अहं कृत्स्नस्य समस्तस्य जगतः प्रभवः
उत्पत्तिः प्रलय: विनाशः तथा । प्रकृतिद्वयद्वारेण अहं सर्वज्ञः
ईश्वरः जगतः कारणमित्यर्थः ॥
यतः तस्मात्—
,
मत्तः परतरं नान्यत्किंचिदस्ति धनंजय ।
माय सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ७ ॥
मत्तः परमेश्वरात् परतरम् अन्यत् कारणान्तरं किंचित्
नास्ति न विद्यते, अहमेव जगत्कारणमित्यर्थः, हे धनंजय ।
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
अपरा न परा निकृष्टा अशुद्धा अनर्थकरी संसारबन्धना-
त्मिका इयम् । इतः अस्याः यथोक्तायाः तु अन्यां विशुद्धां
प्रकृतिं मम आत्मभूतां विद्धि मे परां प्रकृष्टां जीवभूतां क्षेत्र-
ज्ञलक्षणां प्राणधारणनिमित्तभूतां हे महाबाहो, यया प्रकृत्या
इदं धार्यते जगत् अन्तः प्रविष्टया ॥
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥ ६॥
एतद्योनीनि एते परापरे क्षेत्रक्षेत्रज्ञलक्षणे प्रकृती योनिः
येषां भूतानां तानि एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणि इति एवम्
उपधारय जानीहि । यस्मात् मम प्रकृती योनिः कारणं
सर्वभूतानाम्, अत: अहं कृत्स्नस्य समस्तस्य जगतः प्रभवः
उत्पत्तिः प्रलय: विनाशः तथा । प्रकृतिद्वयद्वारेण अहं सर्वज्ञः
ईश्वरः जगतः कारणमित्यर्थः ॥
यतः तस्मात्—
,
मत्तः परतरं नान्यत्किंचिदस्ति धनंजय ।
माय सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ ७ ॥
मत्तः परमेश्वरात् परतरम् अन्यत् कारणान्तरं किंचित्
नास्ति न विद्यते, अहमेव जगत्कारणमित्यर्थः, हे धनंजय ।