2026-05-03 04:20:29 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
१९०
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
अत एवमुत्तमफलप्राप्तये—
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ १० ॥
योगी ध्यायी युञ्जीत समादध्यात् सततं सर्वदा आत्मा-
नम् अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन्
एकाकी असहाय: । ' रहसि स्थितः एकाकी च' इति विशे-
षणात् संन्यासं कृत्वा इत्यर्थः । यतचित्तात्मा चित्तम् अन्तःक-
रणम् आत्मा देहश्च संयतौ यस्य सः यतचित्तात्मा, निराशीः
वीततृष्ण: अपरिग्रहः परिग्रहरहितश्चेत्यर्थः । संन्यासित्वेऽपि
त्यक्तसर्वपरिग्रहः सन् युञ्जीत इत्यर्थः ॥
अथेदानीं योगं युञ्जतः आसनाहारविहारादीनां योगसा-
धनत्वेन नियमो वक्तव्यः, प्राप्तयोगस्य लक्षणं तत्फलादि च,
इत्यत आरभ्यते । तत्र आसनमेव तावत् प्रथममुच्यते-
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥
शुचौ शुद्धे विविक्ते स्वभावतः संस्कारतो वा, देशे स्थाने
प्रतिष्ठाप्य स्थिरम् अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं ना-
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
अत एवमुत्तमफलप्राप्तये—
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥ १० ॥
योगी ध्यायी युञ्जीत समादध्यात् सततं सर्वदा आत्मा-
नम् अन्तःकरणं रहसि एकान्ते गिरिगुहादौ स्थितः सन्
एकाकी असहाय: । ' रहसि स्थितः एकाकी च' इति विशे-
षणात् संन्यासं कृत्वा इत्यर्थः । यतचित्तात्मा चित्तम् अन्तःक-
रणम् आत्मा देहश्च संयतौ यस्य सः यतचित्तात्मा, निराशीः
वीततृष्ण: अपरिग्रहः परिग्रहरहितश्चेत्यर्थः । संन्यासित्वेऽपि
त्यक्तसर्वपरिग्रहः सन् युञ्जीत इत्यर्थः ॥
अथेदानीं योगं युञ्जतः आसनाहारविहारादीनां योगसा-
धनत्वेन नियमो वक्तव्यः, प्राप्तयोगस्य लक्षणं तत्फलादि च,
इत्यत आरभ्यते । तत्र आसनमेव तावत् प्रथममुच्यते-
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥
शुचौ शुद्धे विविक्ते स्वभावतः संस्कारतो वा, देशे स्थाने
प्रतिष्ठाप्य स्थिरम् अचलम् आत्मनः आसनं नात्युच्छ्रितं ना-