2026-05-03 04:20:21 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
समे
पञ्चमोऽध्यायः ।
१६९
ननु अभोज्यान्नाः ते दोषवन्तः, 'समासमाभ्यां विषम-
पूजात:' इति स्मृतेः । न ते दोषवन्तः । कथम् ?
-
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥
इह एव जीवद्भिरेव तैः समदर्शिभिः पण्डितैः जित: व-
शीकृतः सर्गः जन्म, येषां साम्ये सर्वभूतेषु ब्रह्मणि समभावे
स्थितं निश्चलीभूतं मनः अन्तःकरणम् । निर्दोषं यद्यपि
दोषवत्सु श्वपाकादिषु मूढैः तद्दोषैः दोषवत् इव विभाव्यते,
तथापि तद्दोषैः अस्पृष्टम् इति निर्दोषं दोषवर्जितं हि यस्मात् ;
नापि स्वगुणभेदभिन्नम्, निर्गुणत्वात् चैतन्यस्य । वक्ष्यति
च भगवान् इच्छादीनां क्षेत्रधर्मत्वम्, 'अनादित्वान्निर्गुण-
त्वात्' इति च । नापि अन्त्या विशेषाः आत्मनो भेदका:
सन्ति, प्रतिशरीरं तेषां सत्त्वे प्रमाणानुपपत्तेः । अतः समं
ब्रह्म एकं च । तस्मात् ब्रह्मणि एव ते स्थिताः । तस्मात् न
दोषगन्धमात्रमपि तान् स्पृशति, देहादिसंघातात्मदर्शनाभि-
मानाभावात् तेषाम् । देहादिसंघातात्मदर्शनाभिमानवद्विषयं
तु तत् सूत्रम् 'समासमाभ्यां विषमसमे पूजातः' इति, पू-
जाविषयत्वेन विशेषणात् । दृश्यते हि ब्रह्मवित् षडङ्गवित्
चतुर्वेदवित् इति पूजादानादौ गुणविशेषसंबन्धः कारणम् ।
पञ्चमोऽध्यायः ।
१६९
ननु अभोज्यान्नाः ते दोषवन्तः, 'समासमाभ्यां विषम-
पूजात:' इति स्मृतेः । न ते दोषवन्तः । कथम् ?
-
इहैव तैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद्ब्रह्मणि ते स्थिताः ॥
इह एव जीवद्भिरेव तैः समदर्शिभिः पण्डितैः जित: व-
शीकृतः सर्गः जन्म, येषां साम्ये सर्वभूतेषु ब्रह्मणि समभावे
स्थितं निश्चलीभूतं मनः अन्तःकरणम् । निर्दोषं यद्यपि
दोषवत्सु श्वपाकादिषु मूढैः तद्दोषैः दोषवत् इव विभाव्यते,
तथापि तद्दोषैः अस्पृष्टम् इति निर्दोषं दोषवर्जितं हि यस्मात् ;
नापि स्वगुणभेदभिन्नम्, निर्गुणत्वात् चैतन्यस्य । वक्ष्यति
च भगवान् इच्छादीनां क्षेत्रधर्मत्वम्, 'अनादित्वान्निर्गुण-
त्वात्' इति च । नापि अन्त्या विशेषाः आत्मनो भेदका:
सन्ति, प्रतिशरीरं तेषां सत्त्वे प्रमाणानुपपत्तेः । अतः समं
ब्रह्म एकं च । तस्मात् ब्रह्मणि एव ते स्थिताः । तस्मात् न
दोषगन्धमात्रमपि तान् स्पृशति, देहादिसंघातात्मदर्शनाभि-
मानाभावात् तेषाम् । देहादिसंघातात्मदर्शनाभिमानवद्विषयं
तु तत् सूत्रम् 'समासमाभ्यां विषमसमे पूजातः' इति, पू-
जाविषयत्वेन विशेषणात् । दृश्यते हि ब्रह्मवित् षडङ्गवित्
चतुर्वेदवित् इति पूजादानादौ गुणविशेषसंबन्धः कारणम् ।