2026-05-03 04:20:10 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
१३६
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
यज्ञशब्दितान् क्रियाविशेषान् उपन्यस्य 'श्रेयान् द्रव्यमया-
द्यज्ञात् ज्ञानयज्ञ:' इति ज्ञानं स्तौति । अत्र च समर्थमिदं
वचनम् ' ब्रह्मार्पणम्' इत्यादि ज्ञानस्य यज्ञत्वसंपादने; अन्यथा
सर्वस्य ब्रह्मत्वे अर्पणादीनामेव विशेषतो ब्रह्मत्वाभिधानमन-
र्थकं स्यात् । ये तु अर्पणादिषु प्रतिमायां विष्णुदृष्टिवत्
ब्रह्मदृष्टिः क्षिप्यते नामादिष्विव चेति ब्रुवते न तेषां ब्रह्म-
विद्या उक्ता इह विवक्षिता स्यात्, अर्पणादिविषयत्वात्
ज्ञानस्य । न च दृष्टिसंपादनज्ञानेन मोक्षफलं प्राप्यते ।
'ब्रह्मैव तेन गन्तव्यम्' इति चोच्यते । विरुद्धं च सम्य-
ग्दर्शनम् अन्तरेण मोक्षफलं प्राप्यते इति । प्रकृतविरो-
धश्च सम्यग्दर्शनं च प्रकृतम् 'कर्मण्यकर्म यः पश्येत्'
इत्यत्र, अन्ते च सम्यग्दर्शनम्, तस्यैव उपसंहारात् ।
'श्रेयान् द्रव्यमयाद्यज्ञात् ज्ञानयज्ञ: ', ' ज्ञानं लब्ध्वा परां
शान्तिम्' इत्यादिना सम्यग्दर्शनस्तुतिमेव कुर्वन् उपक्षीण:
अध्याय: । तत्त्र अकस्मात् अर्पणादौ ब्रह्मदृष्टिः अप्रकरणे
प्रतिमायामिव विष्णुदृष्टिः उच्यते इति अनुपपन्नम् । तस्मात्
यथाव्याख्यातार्थ एव अयं श्लोकः ॥
तत्र अधुना सम्यग्दर्शनस्य यज्ञत्वं संपाद्य तत्स्तुत्यर्थम्
अन्येऽपि यज्ञा उपक्षिप्यन्ते—
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
यज्ञशब्दितान् क्रियाविशेषान् उपन्यस्य 'श्रेयान् द्रव्यमया-
द्यज्ञात् ज्ञानयज्ञ:' इति ज्ञानं स्तौति । अत्र च समर्थमिदं
वचनम् ' ब्रह्मार्पणम्' इत्यादि ज्ञानस्य यज्ञत्वसंपादने; अन्यथा
सर्वस्य ब्रह्मत्वे अर्पणादीनामेव विशेषतो ब्रह्मत्वाभिधानमन-
र्थकं स्यात् । ये तु अर्पणादिषु प्रतिमायां विष्णुदृष्टिवत्
ब्रह्मदृष्टिः क्षिप्यते नामादिष्विव चेति ब्रुवते न तेषां ब्रह्म-
विद्या उक्ता इह विवक्षिता स्यात्, अर्पणादिविषयत्वात्
ज्ञानस्य । न च दृष्टिसंपादनज्ञानेन मोक्षफलं प्राप्यते ।
'ब्रह्मैव तेन गन्तव्यम्' इति चोच्यते । विरुद्धं च सम्य-
ग्दर्शनम् अन्तरेण मोक्षफलं प्राप्यते इति । प्रकृतविरो-
धश्च सम्यग्दर्शनं च प्रकृतम् 'कर्मण्यकर्म यः पश्येत्'
इत्यत्र, अन्ते च सम्यग्दर्शनम्, तस्यैव उपसंहारात् ।
'श्रेयान् द्रव्यमयाद्यज्ञात् ज्ञानयज्ञ: ', ' ज्ञानं लब्ध्वा परां
शान्तिम्' इत्यादिना सम्यग्दर्शनस्तुतिमेव कुर्वन् उपक्षीण:
अध्याय: । तत्त्र अकस्मात् अर्पणादौ ब्रह्मदृष्टिः अप्रकरणे
प्रतिमायामिव विष्णुदृष्टिः उच्यते इति अनुपपन्नम् । तस्मात्
यथाव्याख्यातार्थ एव अयं श्लोकः ॥
तत्र अधुना सम्यग्दर्शनस्य यज्ञत्वं संपाद्य तत्स्तुत्यर्थम्
अन्येऽपि यज्ञा उपक्षिप्यन्ते—