2026-05-03 04:20:04 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
१२४
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
कवयोऽप्यत्र मोहिताः ' । देहाद्याश्रयं कर्म आत्मन्यध्यारोप्य
'अहं कर्ता, मम एतत् कर्म, मंया अस्य कर्मणः फलं
भोक्तव्यम्' इति च, तथा 'अहं तूष्णीं भवामि, येन अहं
निरायासः अकर्मा सुखी स्याम्' इति कार्यकरणाश्रयं
व्यापारोपरमं तत्कृतं च सुखित्वम् आत्मनि अध्यारोप्य 'न
करोमि किंचित्, तूष्णीं सुखमासे' इति अभिमन्यते
लोकः । तत्रेदं लोकस्य विपरीतदर्शनापनयाय आह भग-
वान् - 'कर्मण्यकर्म य: पश्येत्' इत्यादि ॥
i
अत्र च कर्म कर्मैव सत् कार्यकरणाश्रयं कर्मरहिते
अविक्रिये आत्मनि सर्वैः अध्यस्तम्,
1
यतः पण्डितोऽपि
'अहं करोमि ' इति मन्यते । अतः आत्मसमवेततया सर्व-
लोकप्रसिद्धे कर्मणि नदीकूलस्थेष्विव वृक्षेषु गतिप्रातिलो-
म्येन अकर्म कर्माभावं यथाभूतं गत्यभावमिव वृक्षेषु यः
पश्येत्, अकर्मणि च कार्यकरणव्यापारोपरमे कर्मवत्
आत्मनि अध्यारोपिते, 'तूष्णीं अकुर्वन् सुखं आसे '
इत्यहंकाराभिसंधिहेतुत्वात्, तस्मिन् अकर्मणि च कर्म यः
पश्येत्, यः एवं कर्माकर्मविभागज्ञः सः बुद्धिमान् पण्डितः
मनुष्येषु, सः युक्त: योगी कृत्स्नकर्मकृञ्च सः अशुभात् मो-
क्षितः कृतकृत्यो भवति इत्यर्थः ॥
.
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
कवयोऽप्यत्र मोहिताः ' । देहाद्याश्रयं कर्म आत्मन्यध्यारोप्य
'अहं कर्ता, मम एतत् कर्म, मंया अस्य कर्मणः फलं
भोक्तव्यम्' इति च, तथा 'अहं तूष्णीं भवामि, येन अहं
निरायासः अकर्मा सुखी स्याम्' इति कार्यकरणाश्रयं
व्यापारोपरमं तत्कृतं च सुखित्वम् आत्मनि अध्यारोप्य 'न
करोमि किंचित्, तूष्णीं सुखमासे' इति अभिमन्यते
लोकः । तत्रेदं लोकस्य विपरीतदर्शनापनयाय आह भग-
वान् - 'कर्मण्यकर्म य: पश्येत्' इत्यादि ॥
i
अत्र च कर्म कर्मैव सत् कार्यकरणाश्रयं कर्मरहिते
अविक्रिये आत्मनि सर्वैः अध्यस्तम्,
1
यतः पण्डितोऽपि
'अहं करोमि ' इति मन्यते । अतः आत्मसमवेततया सर्व-
लोकप्रसिद्धे कर्मणि नदीकूलस्थेष्विव वृक्षेषु गतिप्रातिलो-
म्येन अकर्म कर्माभावं यथाभूतं गत्यभावमिव वृक्षेषु यः
पश्येत्, अकर्मणि च कार्यकरणव्यापारोपरमे कर्मवत्
आत्मनि अध्यारोपिते, 'तूष्णीं अकुर्वन् सुखं आसे '
इत्यहंकाराभिसंधिहेतुत्वात्, तस्मिन् अकर्मणि च कर्म यः
पश्येत्, यः एवं कर्माकर्मविभागज्ञः सः बुद्धिमान् पण्डितः
मनुष्येषु, सः युक्त: योगी कृत्स्नकर्मकृञ्च सः अशुभात् मो-
क्षितः कृतकृत्यो भवति इत्यर्थः ॥
.