2026-05-03 04:20:02 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
चतुर्थोऽध्यायः ।
१२१
किं कर्म किं च अकर्म इति कवयः मेधाविनः अपि अत्र
अस्मिन् कर्मादिविषये मोहिताः मोहं गताः । तत् अतः ते
तुभ्यम् अहं कर्म अकर्म च प्रवक्ष्यामि, यत् ज्ञात्वा विदित्वा
कर्मादि मोक्ष्यसे अशुभात् संसारात् ॥
न चैतत्त्वया मन्तव्यम् — कर्म नाम देहादिचेष्टा लोकप्र-
सिद्धम्, अकर्म नाम तदक्रिया तूष्णीमासनम् किं तत्र
बोद्धव्यम् ? इति । कस्मात् उच्यते—
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥ १७॥
कर्मणः शास्त्रविहितस्य हि यस्मात् अपि अस्ति बोद्ध-
व्यम्, बोद्धव्यं च अस्त्येव विकर्मणः प्रतिषिद्धस्य, तथा
अकर्मणश्च तूष्णींभावस्य बोद्धव्यम् अस्ति इति त्रिष्वप्यध्या-
हारः कर्तव्यः । यस्मात् गहना विषमा दुर्ज्ञेया -- कर्मणः
इति उपलक्षणार्थं कर्मादीनाम् — कर्माकर्मविकर्मणां गतिः
याथात्म्यं तत्त्वम् इत्यर्थः ॥
किं पुनस्तत्त्वं कर्मादैः यत् बोद्धव्यं वक्ष्यामि इति प्रति-
ज्ञातम् ? उच्यते—
१२१
किं कर्म किं च अकर्म इति कवयः मेधाविनः अपि अत्र
अस्मिन् कर्मादिविषये मोहिताः मोहं गताः । तत् अतः ते
तुभ्यम् अहं कर्म अकर्म च प्रवक्ष्यामि, यत् ज्ञात्वा विदित्वा
कर्मादि मोक्ष्यसे अशुभात् संसारात् ॥
न चैतत्त्वया मन्तव्यम् — कर्म नाम देहादिचेष्टा लोकप्र-
सिद्धम्, अकर्म नाम तदक्रिया तूष्णीमासनम् किं तत्र
बोद्धव्यम् ? इति । कस्मात् उच्यते—
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥ १७॥
कर्मणः शास्त्रविहितस्य हि यस्मात् अपि अस्ति बोद्ध-
व्यम्, बोद्धव्यं च अस्त्येव विकर्मणः प्रतिषिद्धस्य, तथा
अकर्मणश्च तूष्णींभावस्य बोद्धव्यम् अस्ति इति त्रिष्वप्यध्या-
हारः कर्तव्यः । यस्मात् गहना विषमा दुर्ज्ञेया -- कर्मणः
इति उपलक्षणार्थं कर्मादीनाम् — कर्माकर्मविकर्मणां गतिः
याथात्म्यं तत्त्वम् इत्यर्थः ॥
किं पुनस्तत्त्वं कर्मादैः यत् बोद्धव्यं वक्ष्यामि इति प्रति-
ज्ञातम् ? उच्यते—