2026-05-03 04:19:42 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
.६.६
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
: प्रसादे सर्वदुःखानाम् आध्यात्मिकादीनां हानि: विनाश:
अस्य यतेः उपजायते । किंच -- प्रसन्नचेतसः स्वस्थान्तः-
करणस्य हि यस्मात् आशु शीघ्रं बुद्धिः पर्यवतिष्ठते आका-
शमिव परि समन्तात् अवतिष्ठते, आत्मस्वरूपेणैव निश्चली-
भवतीत्यर्थः ॥
}
एवं प्रसन्नचेतसः अवस्थितबुद्धेः कृतकृत्यता यतः,
तस्मात् रागद्वेषवियुक्तैः इन्द्रियैः शास्त्राविरुद्धेषु अवर्जनीयेषु
युक्तः समाचरेत् इति वाक्यार्थः ॥
सेयं प्रसन्नता स्तूयते—
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना !
न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ॥
-
नास्ति न विद्यते न भवतीत्यर्थः, बुद्धि: आत्मस्वरूपविषया
अयुक्तस्य असमाहितान्तःकरणस्य । न च अस्ति अयुक्तस्य
भावना आत्मज्ञानाभिनिवेश: । तथा- न च अस्ति अभा-
बयतः आत्मज्ञानाभिनिवेशमकुर्वतः शान्तिः उपशमः । अशा-
न्तस्य कुतः सुखम् ? इन्द्रियाणां हि विषयसेवातृष्णातः निवृ-
त्तिर्या तत्सुखंम्, न विषयविषया तृष्णा । दुःखमेव हि सा ।
न तृष्णायां सत्यां सुखस्य गन्धमात्रमप्युपपद्यते इत्यर्थः ॥
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
: प्रसादे सर्वदुःखानाम् आध्यात्मिकादीनां हानि: विनाश:
अस्य यतेः उपजायते । किंच -- प्रसन्नचेतसः स्वस्थान्तः-
करणस्य हि यस्मात् आशु शीघ्रं बुद्धिः पर्यवतिष्ठते आका-
शमिव परि समन्तात् अवतिष्ठते, आत्मस्वरूपेणैव निश्चली-
भवतीत्यर्थः ॥
}
एवं प्रसन्नचेतसः अवस्थितबुद्धेः कृतकृत्यता यतः,
तस्मात् रागद्वेषवियुक्तैः इन्द्रियैः शास्त्राविरुद्धेषु अवर्जनीयेषु
युक्तः समाचरेत् इति वाक्यार्थः ॥
सेयं प्रसन्नता स्तूयते—
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना !
न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम् ॥
-
नास्ति न विद्यते न भवतीत्यर्थः, बुद्धि: आत्मस्वरूपविषया
अयुक्तस्य असमाहितान्तःकरणस्य । न च अस्ति अयुक्तस्य
भावना आत्मज्ञानाभिनिवेश: । तथा- न च अस्ति अभा-
बयतः आत्मज्ञानाभिनिवेशमकुर्वतः शान्तिः उपशमः । अशा-
न्तस्य कुतः सुखम् ? इन्द्रियाणां हि विषयसेवातृष्णातः निवृ-
त्तिर्या तत्सुखंम्, न विषयविषया तृष्णा । दुःखमेव हि सा ।
न तृष्णायां सत्यां सुखस्य गन्धमात्रमप्युपपद्यते इत्यर्थः ॥