2026-05-06 06:50:19 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
६४
नृसिंहपूर्वतापनीयोपनिषद्भाष्ये
तृतीयपादाद्यं च पदमपि वितयमपि अधस्तनेषूपरितनेषु
च तृतीयपादाद्यपदादन्यत्रानुषज्यते, तृतीयपादाद्यपदे द्वित-
यमनुषज्यते, एवं क्रियाकारकाद्यन्वय संबन्धशुद्धिः । तत्र
पञ्चाङ्गन्यासानन्तरं पठितत्वात्पदोद्धारतदर्थकथनस्य सर्वे-
वेव पादेषु साङ्गेष्वर्थः कथनीय इत्याद्ये पादे पदत्रयात्मके
साने लोकाद्यग्न्यादिना सामोपनिषद्युपास्ये सामाङ्गप्रणवेन
च मूलमन्त्रहृदयाङ्गव्याख्याने प्राप्ते तत्रैकैकं पदं बहुतरेष्व-
र्थेषु व्याख्येयम् । तथोपरितनऋचः एकादशपदसंबन्धिन्यः
प्रश्नोत्तरान्तरालवर्तिब्राह्मणवर्तिन्य: ' तदेषाभ्युक्ता' इत्येवं
ब्राह्मणोक्तार्थे साक्षित्वेनोद्भाविता महाचक्रे न्यम्ने द्वात्रिंशद्वयू-
नृसिंहात्मके ब्रह्मणि एकैकमूलमन्त्रपव्याख्यानपरत्वेन वर्ण-
नीया: । तथा ब्राह्मणमेकैकमूलमन्त्र पदव्याख्यानपरत्वेन महा-
चक्रनाभिवर्ति क्षीरोदार्णव संबन्धिमूलनृसिंहव्यूहे ब्रह्मणि प्रा-
गुक्तगुणविशिष्टे व्याख्येयम् । अत एव तत्र साक्षित्वेनोद्रा-
चनम् ऋग्ब्राह्मणयोः तत्तत्पदव्याख्यानावसरे विभागक्रमं च
स्पष्टं प्रदर्शयिष्यामः । तत्र तावदेकैकं पदं धातूपसर्गादियोगे-
न बहुतरमर्थजातं कथं वदिष्यति प्रजापतिः, कथं च व्याख्या-
स्वत्यस्मान्व्युत्पन्नान्प्रति- इत्येवं देवाः विस्मयेन ह हर्षिताः वै
प्रजापतिमब्रुवन्निति सर्वपदसाधारणं व्याख्यानं पृष्ट्वा अथ अन-
नृसिंहपूर्वतापनीयोपनिषद्भाष्ये
तृतीयपादाद्यं च पदमपि वितयमपि अधस्तनेषूपरितनेषु
च तृतीयपादाद्यपदादन्यत्रानुषज्यते, तृतीयपादाद्यपदे द्वित-
यमनुषज्यते, एवं क्रियाकारकाद्यन्वय संबन्धशुद्धिः । तत्र
पञ्चाङ्गन्यासानन्तरं पठितत्वात्पदोद्धारतदर्थकथनस्य सर्वे-
वेव पादेषु साङ्गेष्वर्थः कथनीय इत्याद्ये पादे पदत्रयात्मके
साने लोकाद्यग्न्यादिना सामोपनिषद्युपास्ये सामाङ्गप्रणवेन
च मूलमन्त्रहृदयाङ्गव्याख्याने प्राप्ते तत्रैकैकं पदं बहुतरेष्व-
र्थेषु व्याख्येयम् । तथोपरितनऋचः एकादशपदसंबन्धिन्यः
प्रश्नोत्तरान्तरालवर्तिब्राह्मणवर्तिन्य: ' तदेषाभ्युक्ता' इत्येवं
ब्राह्मणोक्तार्थे साक्षित्वेनोद्भाविता महाचक्रे न्यम्ने द्वात्रिंशद्वयू-
नृसिंहात्मके ब्रह्मणि एकैकमूलमन्त्रपव्याख्यानपरत्वेन वर्ण-
नीया: । तथा ब्राह्मणमेकैकमूलमन्त्र पदव्याख्यानपरत्वेन महा-
चक्रनाभिवर्ति क्षीरोदार्णव संबन्धिमूलनृसिंहव्यूहे ब्रह्मणि प्रा-
गुक्तगुणविशिष्टे व्याख्येयम् । अत एव तत्र साक्षित्वेनोद्रा-
चनम् ऋग्ब्राह्मणयोः तत्तत्पदव्याख्यानावसरे विभागक्रमं च
स्पष्टं प्रदर्शयिष्यामः । तत्र तावदेकैकं पदं धातूपसर्गादियोगे-
न बहुतरमर्थजातं कथं वदिष्यति प्रजापतिः, कथं च व्याख्या-
स्वत्यस्मान्व्युत्पन्नान्प्रति- इत्येवं देवाः विस्मयेन ह हर्षिताः वै
प्रजापतिमब्रुवन्निति सर्वपदसाधारणं व्याख्यानं पृष्ट्वा अथ अन-