2026-05-06 05:44:58 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
सू. ३०.]
प्रथमोऽध्यायः ।
२०१
त्वमिन्द्रियविषय संबन्धनियतत्ववत्प्रत्येतव्यम् ; न हीन्द्रियवि-
षयसंबन्धादेर्व्यवहारस्य प्रतिसर्गमन्यथात्वं षष्ठेन्द्रियविषय-
कल्पं शक्यमुत्प्रेक्षितुम् । अतश्च सर्वकल्पानां तुल्यव्यवहा-
रत्वात् कल्पान्तरव्यवहारानुसंधानक्षमत्वाच्चेश्वराणां समा-
ननामरूपा एव प्रतिसर्गे विशेषाः प्रादुर्भवन्ति । समानना-
मरूपत्वाञ्चावृत्तावपि महासर्गमहाप्रलयलक्षणायां जगतोऽभ्यु-
पगम्यमानायां न कश्चिच्छब्दप्रामाण्यादिविरोधः । समानना-
मरूपतां च श्रुतिस्मृती दर्शयत: - 'सूर्याचन्द्रमसौ धाता
यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो सुवः '
इति ; यथा पूर्वस्मिन्कल्पे सूर्याचन्द्रमःप्रभृति जगत् क्लृप्तम्,
तथास्मिन्नपि कल्पे परमेश्वरोऽकल्पयदित्यर्थः ; तथा-
'अग्निर्वा अकामयत । अन्नादो देवाना स्यामिति । स एत-
मग्नये कृत्तिकाभ्यः पुरोडाशमष्टाकपालं निरवपत्' इति
नक्षत्रेष्टिविधौ योऽग्निर्निवपत् यस्मै वाग्नये निरवपत्, तयोः
समाननामरूपतां दर्शयति-- इत्येवंजातीयका श्रुतिरिहो-
दाहर्तव्या ; स्मृतिरपि 'ऋषीणां नामधेयानि याश्च वेदेषु
दृष्टयः । शर्वर्यन्ते प्रसूतानां तान्येवैभ्यो ददात्यजः ॥ यथ-
तुष्टतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि
तान्येव तथा भावा युगादिषु ॥ यथाभिमानिनोऽतीतास्तु-
प्रथमोऽध्यायः ।
२०१
त्वमिन्द्रियविषय संबन्धनियतत्ववत्प्रत्येतव्यम् ; न हीन्द्रियवि-
षयसंबन्धादेर्व्यवहारस्य प्रतिसर्गमन्यथात्वं षष्ठेन्द्रियविषय-
कल्पं शक्यमुत्प्रेक्षितुम् । अतश्च सर्वकल्पानां तुल्यव्यवहा-
रत्वात् कल्पान्तरव्यवहारानुसंधानक्षमत्वाच्चेश्वराणां समा-
ननामरूपा एव प्रतिसर्गे विशेषाः प्रादुर्भवन्ति । समानना-
मरूपत्वाञ्चावृत्तावपि महासर्गमहाप्रलयलक्षणायां जगतोऽभ्यु-
पगम्यमानायां न कश्चिच्छब्दप्रामाण्यादिविरोधः । समानना-
मरूपतां च श्रुतिस्मृती दर्शयत: - 'सूर्याचन्द्रमसौ धाता
यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चान्तरिक्षमथो सुवः '
इति ; यथा पूर्वस्मिन्कल्पे सूर्याचन्द्रमःप्रभृति जगत् क्लृप्तम्,
तथास्मिन्नपि कल्पे परमेश्वरोऽकल्पयदित्यर्थः ; तथा-
'अग्निर्वा अकामयत । अन्नादो देवाना स्यामिति । स एत-
मग्नये कृत्तिकाभ्यः पुरोडाशमष्टाकपालं निरवपत्' इति
नक्षत्रेष्टिविधौ योऽग्निर्निवपत् यस्मै वाग्नये निरवपत्, तयोः
समाननामरूपतां दर्शयति-- इत्येवंजातीयका श्रुतिरिहो-
दाहर्तव्या ; स्मृतिरपि 'ऋषीणां नामधेयानि याश्च वेदेषु
दृष्टयः । शर्वर्यन्ते प्रसूतानां तान्येवैभ्यो ददात्यजः ॥ यथ-
तुष्टतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि
तान्येव तथा भावा युगादिषु ॥ यथाभिमानिनोऽतीतास्तु-