2026-05-03 04:20:46 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
५५२
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
काम्यानां च वर्जनात् इष्टशरीरानुपपत्तिः, वर्तमानशरी-
रारम्भकस्य च कर्मण: फलोपभोगक्षये पतिते अस्मिन
शरीरे देहान्तरोत्पत्तौ च कारणाभावात् आत्मनः गंगा-
दीनां च अकरणे स्वरूपावस्थानमेव कैवल्यमिति अयन-
सिद्धं कैवल्यम् इति । अतिक्रान्तानेकजन्मान्तरकृतस्य स्वर्ग -
नरकादिप्राप्तिफलस्य अनारब्धकार्यस्य उपभोगानुपपत्तेः क्ष-
याभावः इति चेत्, न; नित्यकर्मानुष्ठानायासदुःखोपभो-
गस्य तत्फलोपभोगत्वोपपत्तेः । प्रायश्चित्तवद्वा पूर्वोपात्तदु-
रितक्षयार्थं नित्यं कर्म । आरब्धानां च कर्मणाम् उपभोगेनैव
क्षीणत्वात् अपूर्वाणां च कर्मणाम् अनारम्भे अयत्नसिद्धं
कैवल्यमिति । न ; ' तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः
पन्था विद्यतेऽयनाय' इति विद्याया अन्यः पन्थाः मोक्षाय
न विद्यते इति श्रुतेः, चर्मवदाकाशवेष्टनासंभववत् अविदुषः
मोक्षासंभवश्रुतेः, ' ज्ञानात्कैवल्यमाप्नोति' इति च पुराण-
स्मृते: ; अनारब्धफलानां पुण्यानां कर्मणां क्षयानुपपत्तेश्च ।
यथा पूर्वोपात्तानां दुरितानाम् अनारब्धफलानां संभवः,
तथा पुण्यानाम् अनारब्धफलानां स्यात्संभवः । तेषां च
देहान्तरम् अकृत्वा क्षयानुपपत्तौ मोक्षानुपपत्तिः । धर्मा-
धर्महेतूनां च रागद्वेषमोहानाम् अन्यत्र आत्मज्ञानात् उच्छे-
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
काम्यानां च वर्जनात् इष्टशरीरानुपपत्तिः, वर्तमानशरी-
रारम्भकस्य च कर्मण: फलोपभोगक्षये पतिते अस्मिन
शरीरे देहान्तरोत्पत्तौ च कारणाभावात् आत्मनः गंगा-
दीनां च अकरणे स्वरूपावस्थानमेव कैवल्यमिति अयन-
सिद्धं कैवल्यम् इति । अतिक्रान्तानेकजन्मान्तरकृतस्य स्वर्ग -
नरकादिप्राप्तिफलस्य अनारब्धकार्यस्य उपभोगानुपपत्तेः क्ष-
याभावः इति चेत्, न; नित्यकर्मानुष्ठानायासदुःखोपभो-
गस्य तत्फलोपभोगत्वोपपत्तेः । प्रायश्चित्तवद्वा पूर्वोपात्तदु-
रितक्षयार्थं नित्यं कर्म । आरब्धानां च कर्मणाम् उपभोगेनैव
क्षीणत्वात् अपूर्वाणां च कर्मणाम् अनारम्भे अयत्नसिद्धं
कैवल्यमिति । न ; ' तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः
पन्था विद्यतेऽयनाय' इति विद्याया अन्यः पन्थाः मोक्षाय
न विद्यते इति श्रुतेः, चर्मवदाकाशवेष्टनासंभववत् अविदुषः
मोक्षासंभवश्रुतेः, ' ज्ञानात्कैवल्यमाप्नोति' इति च पुराण-
स्मृते: ; अनारब्धफलानां पुण्यानां कर्मणां क्षयानुपपत्तेश्च ।
यथा पूर्वोपात्तानां दुरितानाम् अनारब्धफलानां संभवः,
तथा पुण्यानाम् अनारब्धफलानां स्यात्संभवः । तेषां च
देहान्तरम् अकृत्वा क्षयानुपपत्तौ मोक्षानुपपत्तिः । धर्मा-
धर्महेतूनां च रागद्वेषमोहानाम् अन्यत्र आत्मज्ञानात् उच्छे-