2026-05-03 04:20:33 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
५१६
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
तमसा आवृता सती, सर्वार्थान् सर्वानेव ज्ञेयपदार्थान् विप-
रीतांश्च विपरीतानेव विजानाति, बुद्धिः सा पार्थ, तामसी ॥
धृत्या
धृत्या यया धारयते
मनः प्राणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या
धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ ३३ ॥
यया- अव्यभिचारिण्या इति व्यवहितेन
संबन्धः, धारयते ; किम् ? मनः प्राणेन्द्रियक्रियाः मनश्च
प्राणाश्च इन्द्रियाणि च मनः प्राणेन्द्रियाणि तेषां क्रिया:
चेष्टाः, ता: उच्छास्त्रमार्गप्रवृत्तेः धारयते धारयति — धृत्या
हि धार्यमाणाः उच्छास्त्रमार्गविषयाः न भवन्ति -- योगेन
समाधिना, अव्यभिचारिण्या, नित्यसमाध्यनुगतया इत्यर्थः ।
एतत् उक्तं भवति — अव्यभिचारिण्या धृत्या मनः प्राणेन्द्रि-
यक्रियाः धार्यमाणाः योगेन धारयतीति । या एवंलक्षणा धृतिः,
सा पार्थ, सात्त्विकी ॥
यया तु धर्मकामार्था-
न्धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
।
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
तमसा आवृता सती, सर्वार्थान् सर्वानेव ज्ञेयपदार्थान् विप-
रीतांश्च विपरीतानेव विजानाति, बुद्धिः सा पार्थ, तामसी ॥
धृत्या
धृत्या यया धारयते
मनः प्राणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या
धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ ३३ ॥
यया- अव्यभिचारिण्या इति व्यवहितेन
संबन्धः, धारयते ; किम् ? मनः प्राणेन्द्रियक्रियाः मनश्च
प्राणाश्च इन्द्रियाणि च मनः प्राणेन्द्रियाणि तेषां क्रिया:
चेष्टाः, ता: उच्छास्त्रमार्गप्रवृत्तेः धारयते धारयति — धृत्या
हि धार्यमाणाः उच्छास्त्रमार्गविषयाः न भवन्ति -- योगेन
समाधिना, अव्यभिचारिण्या, नित्यसमाध्यनुगतया इत्यर्थः ।
एतत् उक्तं भवति — अव्यभिचारिण्या धृत्या मनः प्राणेन्द्रि-
यक्रियाः धार्यमाणाः योगेन धारयतीति । या एवंलक्षणा धृतिः,
सा पार्थ, सात्त्विकी ॥
यया तु धर्मकामार्था-
न्धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
।