2026-05-03 04:20:30 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
५०८
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
कापिलाः गुणगौणव्यापारनिरूपणे अभियुक्ताः इति तच्छा-
स्त्रमपि वक्ष्यमाणार्थस्तुत्यर्थत्वेन उपादीयते इति न विरोधः ।
यथावत् यथान्यायं यथाशास्त्रं शृणु तान्यपि ज्ञानादीनि
तद्भेदजातानि गुणभेदकृतानि शृणु, वक्ष्यमाणे अर्थे मनः स-
माधिं कुरु इत्यर्थः ॥
ज्ञानस्य तु तावत् त्रिविधत्वम् उच्यते-
सर्वभूतेषु येनैकं
भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु
-
तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ २० ॥
सर्वभूतेषु अव्यक्तादिस्थावरान्तेषु भूतेषु येन ज्ञानेन
एकं भावं वस्तु — भावशब्दः वस्तुवाची, एकम् आत्मवस्तु
इत्यर्थः ; अव्ययं न व्येति स्वात्मना स्वधर्मेण वा, कूटस्थम्
इत्यर्थः ; ईक्षते पश्यति येन झानेन तं च भावम् अविभक्तं
प्रतिदेहं विभक्तेषु देहभेदेषु न विभक्तं तत् आत्मवस्तु, व्यो-
मवत् निरन्तरमित्यर्थः ; तत् ज्ञानं साक्षात् सम्यग्दर्शनम् अद्वै-
तात्मविषयं सात्त्विकं विद्धि इति ॥
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
कापिलाः गुणगौणव्यापारनिरूपणे अभियुक्ताः इति तच्छा-
स्त्रमपि वक्ष्यमाणार्थस्तुत्यर्थत्वेन उपादीयते इति न विरोधः ।
यथावत् यथान्यायं यथाशास्त्रं शृणु तान्यपि ज्ञानादीनि
तद्भेदजातानि गुणभेदकृतानि शृणु, वक्ष्यमाणे अर्थे मनः स-
माधिं कुरु इत्यर्थः ॥
ज्ञानस्य तु तावत् त्रिविधत्वम् उच्यते-
सर्वभूतेषु येनैकं
भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु
-
तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ २० ॥
सर्वभूतेषु अव्यक्तादिस्थावरान्तेषु भूतेषु येन ज्ञानेन
एकं भावं वस्तु — भावशब्दः वस्तुवाची, एकम् आत्मवस्तु
इत्यर्थः ; अव्ययं न व्येति स्वात्मना स्वधर्मेण वा, कूटस्थम्
इत्यर्थः ; ईक्षते पश्यति येन झानेन तं च भावम् अविभक्तं
प्रतिदेहं विभक्तेषु देहभेदेषु न विभक्तं तत् आत्मवस्तु, व्यो-
मवत् निरन्तरमित्यर्थः ; तत् ज्ञानं साक्षात् सम्यग्दर्शनम् अद्वै-
तात्मविषयं सात्त्विकं विद्धि इति ॥