2026-05-03 18:12:04 by akprasad
This page has been fully proofread once and needs a second look.
<page>
<ignore>३६
</ignore>
<ignore>श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
</ignore>
<p>कर्माणि शास्त्रेण विधीयन्ते तानि अविदुषो विहितानि इति
भगवतो निश्चयोऽवगम्यते ॥
</p>
<p merge-next="true">ननु विद्यापि अविदुष एव विधीयते, विदितविद्यस्य पि-
ष्टपेषणवत् विद्याविधानानर्थक्यात् । तत्र अविदुषः कर्माणि
विधीयन्ते न विदुषः इति विशेषो नोपपद्यते इति चेत्, न;
अनुष्ठेयस्य भावाभावविशेषोपपत्तेः । अग्निहोत्रादिविध्यर्थ-
ज्ञानोत्तरकालम् अग्निहोत्रादिकर्म अनेकसाधनोपसंहारपूर्वक-
मनुष्ठेयम्''कर्ता अहम्, मम कर्तत्र्व्यम्'' इत्येवंप्रकारविज्ञा-
नवतः अविदुषः यथा अनुष्ठेयं भवति, न तु तथा''न जायते'
'
इत्याद्यात्मस्वरूपविध्यर्थज्ञानोत्तरकालभावि किंचिदनुष्ठेयं भव-
ति; किंतु''नाहं कर्ता, नाहं भोक्ता'' इत्याद्यात्मैकत्वाकर्तृ-
त्वादिविषयज्ञानात् नान्यदुत्पद्यते इति एष विशेष उपपद्यते ।
यः पुनः'' कर्ता अहम्'' इति वेत्ति आत्मानम्, तस्य 'मम
'मम
इदं कर्तव्यम्'' इति अवश्यंभाविनी बुद्धि:धिः स्यात् ; तद-
पेक्षया सः अधिक्रियते इति तं प्रति कर्माणि
संभवन्ति ।
स च अविद्वान्,''उभौ तौ न विजानीत:'' इति वच-
नात्, विशेषितस्य च विदुषः कर्माक्षेपवचनाच्च''कथं स
पुरुष:'षः' इति । तस्मात् विशेषितस्य अविक्रियात्मदर्शिनः
विदुषः मुमुक्षोश्च सर्वकर्मसंन्यासे एव अधिकार:रः । अत एव
</p>
</page>
<ignore>३६
<ignore>श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
<p>कर्माणि शास्त्रेण विधीयन्ते तानि अविदुषो विहितानि इति
भगवतो निश्चयोऽवगम्यते ॥
<p merge-next="true">ननु विद्यापि अविदुष एव विधीयते, विदितविद्यस्य पि-
ष्टपेषणवत् विद्याविधानानर्थक्यात् । तत्र अविदुषः कर्माणि
विधीयन्ते न विदुषः इति विशेषो नोपपद्यते इति चेत्, न;
अनुष्ठेयस्य भावाभावविशेषोपपत्तेः । अग्निहोत्रादिविध्यर्थ-
ज्ञानोत्तरकालम् अग्निहोत्रादिकर्म अनेकसाधनोपसंहारपूर्वक-
मनुष्ठेयम्
नवतः अविदुषः यथा अनुष्ठेयं भवति, न तु तथा
इत्याद्यात्मस्वरूपविध्यर्थज्ञानोत्तरकालभावि किंचिदनुष्ठेयं भव-
ति; किंतु
त्वादिविषयज्ञानात् नान्यदुत्पद्यते इति एष विशेष उपपद्यते ।
यः पुनः
इदं कर्तव्यम्
पेक्षया सः अधिक्रियते इति तं प्रति कर्माणि
स च अविद्वान्,
नात्, विशेषितस्य च विदुषः कर्माक्षेपवचनाच्च
पुरु
विदुषः मुमुक्षोश्च सर्वकर्मसंन्यासे एव अधिका
</page>