2026-05-03 04:19:28 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
२८
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
चरति । तथा च दर्शितम् । न तु सद्बुद्धिः । तस्मात् घटा-
दिबुद्धिविषयः असन्, व्यभिचारात्; न तु सद्गुद्धिविषयः,
अव्यभिचारात् ॥
घटे विनष्टे घटबुद्धौ व्यभिचरन्त्यां सद्बुद्धिरपि व्यभिच-
रतीति चेत् , न; पटादावपि सद्बुद्धिदर्शनात् । विशेषणवि-
षयैव सा सद्बुद्धिः ॥
सद्बुद्धिवत् घटबुद्धिरपि घटान्तरे दृश्यत इति चेत्, न;
पटादौ अदर्शनात् ॥
सद्बुद्धिरपि नष्टे घटे न दृश्यत इति चेत्, न; विशेष्या-
भावात् । सद्गुद्धिः विशेषणविषया सती विशेष्याभावे विशे-
षणानुपपत्तौ किंविषया स्यात् ?" न तु पुनः समुद्धेः विषया-
भावात् ॥
एकाधिकरणत्वं घटादिविशेष्याभावे न युक्तमिति चेत्,
न; 'इदमुदकम् ' इति मरीच्यादौ अन्यतराभावेऽपि सामा-
नाधिकरण्यदर्शनात् ॥
:
तस्माद्देहादेः द्वन्द्वस्य च सकारणस्य असतो न विद्यते
भाव इति । तथा सतश्च आत्मनः अभावः अविद्यमानता
न विद्यते, सर्वत्र अव्यभिचारात् इति अवोचाम ॥
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
चरति । तथा च दर्शितम् । न तु सद्बुद्धिः । तस्मात् घटा-
दिबुद्धिविषयः असन्, व्यभिचारात्; न तु सद्गुद्धिविषयः,
अव्यभिचारात् ॥
घटे विनष्टे घटबुद्धौ व्यभिचरन्त्यां सद्बुद्धिरपि व्यभिच-
रतीति चेत् , न; पटादावपि सद्बुद्धिदर्शनात् । विशेषणवि-
षयैव सा सद्बुद्धिः ॥
सद्बुद्धिवत् घटबुद्धिरपि घटान्तरे दृश्यत इति चेत्, न;
पटादौ अदर्शनात् ॥
सद्बुद्धिरपि नष्टे घटे न दृश्यत इति चेत्, न; विशेष्या-
भावात् । सद्गुद्धिः विशेषणविषया सती विशेष्याभावे विशे-
षणानुपपत्तौ किंविषया स्यात् ?" न तु पुनः समुद्धेः विषया-
भावात् ॥
एकाधिकरणत्वं घटादिविशेष्याभावे न युक्तमिति चेत्,
न; 'इदमुदकम् ' इति मरीच्यादौ अन्यतराभावेऽपि सामा-
नाधिकरण्यदर्शनात् ॥
:
तस्माद्देहादेः द्वन्द्वस्य च सकारणस्य असतो न विद्यते
भाव इति । तथा सतश्च आत्मनः अभावः अविद्यमानता
न विद्यते, सर्वत्र अव्यभिचारात् इति अवोचाम ॥