2026-05-03 04:20:53 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
नवमोऽध्यायः ।
२५९
तर्हि तस्य ते परमेश्वरस्य, भूतप्रामम् इमं विषमं विद-
धतः, तन्निमित्ताभ्यां धर्माधर्माभ्यां संबन्धः स्यादिति, इदम्
आह भगवान् —
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनंजय ।
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९ ॥
न च माम् ईश्वरं तानि भूतग्रामस्य
विषमसर्गनिमित्तानि
कर्माणि निवनन्ति धनंजय । तत्र कर्मणां असंबन्धित्वे
कारणमाह— उदासीनवत् आसीनं यथा उदासीनः उपे-
क्षकः कश्चित् तद्वत् आसीनम्, आत्मनः अविक्रियत्वात्,
असक्तं फलासङ्गरहितम्, अभिमानवर्जितम् ' अहं करोमि '
इति तेषु कर्मसु । अतः अन्यस्यापि कर्तृत्वाभिमानाभावः
फलासङ्गाभावश्च असंबन्धकारणम्, अन्यथा कर्मभिः बध्यते
मूढः कोशकारवत् इत्यभिप्राय: ॥
तत्र ' भूतप्राममिमं विसृजामि' ' उदासीनवदासीनम् '
इति च विरुद्धम् उच्यते इति तत्परिहारार्थम् आह-
"
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ १० ॥
२५९
तर्हि तस्य ते परमेश्वरस्य, भूतप्रामम् इमं विषमं विद-
धतः, तन्निमित्ताभ्यां धर्माधर्माभ्यां संबन्धः स्यादिति, इदम्
आह भगवान् —
न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनंजय ।
उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९ ॥
न च माम् ईश्वरं तानि भूतग्रामस्य
विषमसर्गनिमित्तानि
कर्माणि निवनन्ति धनंजय । तत्र कर्मणां असंबन्धित्वे
कारणमाह— उदासीनवत् आसीनं यथा उदासीनः उपे-
क्षकः कश्चित् तद्वत् आसीनम्, आत्मनः अविक्रियत्वात्,
असक्तं फलासङ्गरहितम्, अभिमानवर्जितम् ' अहं करोमि '
इति तेषु कर्मसु । अतः अन्यस्यापि कर्तृत्वाभिमानाभावः
फलासङ्गाभावश्च असंबन्धकारणम्, अन्यथा कर्मभिः बध्यते
मूढः कोशकारवत् इत्यभिप्राय: ॥
तत्र ' भूतप्राममिमं विसृजामि' ' उदासीनवदासीनम् '
इति च विरुद्धम् उच्यते इति तत्परिहारार्थम् आह-
"
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम् ।
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ १० ॥