2026-05-05 04:04:14 by akprasad
This page has been fully proofread once and needs a second look.
<page>
<ignore>षष्ठोऽध्यायः ।
१९१
</ignore>
<p>तीव उच्छ्रितं न अपि अतिनीचम्, तच्च चैलाजिनकुशोत्तरं चैलम्
अजिनं कुशाश्व उत्तरे यस्मिन् आसने तत् आसनं चैलाजि -
नकुशोत्तरम् । पाठक्रमाद्विपरीतः अत्र क्रमः चैलादीनाम् ॥
प्रतिष्ठाप्य, किम् ? —
</p>
<verse>तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्जधाज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥ १२॥
</verse>
<p>तत्र तस्मिन् आसने उपविश्य योगं युञ्जयात् । कथम् ?
सर्वविषयेभ्यः उपसंहृत्य एकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः
चित्तं च इन्द्रियाणि च चित्तेन्द्रियाणि तेषां क्रियाः संयता यस्य
सः यतचित्तेन्द्रियक्रियः । स किमर्थं योगं युञ्जयात् इत्याह-
—
आत्मविशुद्धये अन्तःकरणस्य विशुद्धयर्थमित्येतत् ॥
</p>
<p>बाह्यमासनमुक्तम्; अधुना शरीरधारणं कथम् इत्यु-
च्यते —
</p>
<verse>समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥
<fix> १३ ॥</fix></verse>
<p merge-next="true">समं कायशिरोग्रीवं कायश्च शिरश्च ग्रीवा च कायशि-
रोग्रीवं तत् समं धारयन् अचलं च । समं धारयतः चलनं
</p>
</page>
<ignore>षष्ठोऽध्यायः ।
<p>तीव उच्छ्रितं न अपि अतिनीचम्, तच्च चैलाजिनकुशोत्तरं चैलम्
अजिनं कुशाश्व उत्तरे यस्मिन् आसने तत् आसनं चैलाजि
नकुशोत्तरम् । पाठक्रमाद्विपरीतः अत्र क्रमः चैलादीनाम् ॥
प्रतिष्ठाप्य, किम् ? —
<verse>तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्
<p>तत्र तस्मिन् आसने उपविश्य योगं युञ्जयात् । कथम् ?
सर्वविषयेभ्यः उपसंहृत्य एकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः
चित्तं च इन्द्रियाणि च चित्तेन्द्रियाणि तेषां क्रियाः संयता यस्य
सः यतचित्तेन्द्रियक्रियः । स किमर्थं योगं युञ्जयात् इत्याह
आत्मविशुद्धये अन्तःकरणस्य विशुद्धयर्थमित्येतत् ॥
<p>बाह्यमासनमुक्तम्; अधुना शरीरधारणं कथम् इत्यु-
च्यते —
<verse>समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥
<p merge-next="true">समं कायशिरोग्रीवं कायश्च शिरश्च ग्रीवा च कायशि-
रोग्रीवं तत् समं धारयन् अचलं च । समं धारयतः चलनं
</page>