2026-05-03 04:20:29 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
षष्ठोऽध्यायः ।
१९१
तीव उच्छ्रितं न अपि अतिनीचम्, तच्च चैलाजिनकुशोत्तरं चैलम्
अजिनं कुशाश्व उत्तरे यस्मिन् आसने तत् आसनं चैलाजि -
नकुशोत्तरम् । पाठक्रमाद्विपरीतः अत्र क्रमः चैलादीनाम् ॥
प्रतिष्ठाप्य, किम् ? —
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्जधाद्योगमात्मविशुद्धये ॥ १२॥
तत्र तस्मिन् आसने उपविश्य योगं युञ्जयात् । कथम् ?
सर्वविषयेभ्यः उपसंहृत्य एकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः
चित्तं च इन्द्रियाणि च चित्तेन्द्रियाणि तेषां क्रियाः संयता यस्य
सः यतचित्तेन्द्रियक्रियः । स किमर्थं योगं युञ्जयात् इत्याह-
आत्मविशुद्धये अन्तःकरणस्य विशुद्धयर्थमित्येतत् ॥
बाह्यमासनमुक्तम्; अधुना शरीरधारणं कथम् इत्यु-
च्यते—
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥
समं कायशिरोग्रीवं कायश्च शिरश्च ग्रीवा च कायशि-
रोग्रीवं तत् समं धारयन् अचलं च । समं धारयतः चलनं
१९१
तीव उच्छ्रितं न अपि अतिनीचम्, तच्च चैलाजिनकुशोत्तरं चैलम्
अजिनं कुशाश्व उत्तरे यस्मिन् आसने तत् आसनं चैलाजि -
नकुशोत्तरम् । पाठक्रमाद्विपरीतः अत्र क्रमः चैलादीनाम् ॥
प्रतिष्ठाप्य, किम् ? —
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्जधाद्योगमात्मविशुद्धये ॥ १२॥
तत्र तस्मिन् आसने उपविश्य योगं युञ्जयात् । कथम् ?
सर्वविषयेभ्यः उपसंहृत्य एकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः
चित्तं च इन्द्रियाणि च चित्तेन्द्रियाणि तेषां क्रियाः संयता यस्य
सः यतचित्तेन्द्रियक्रियः । स किमर्थं योगं युञ्जयात् इत्याह-
आत्मविशुद्धये अन्तःकरणस्य विशुद्धयर्थमित्येतत् ॥
बाह्यमासनमुक्तम्; अधुना शरीरधारणं कथम् इत्यु-
च्यते—
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥
समं कायशिरोग्रीवं कायश्च शिरश्च ग्रीवा च कायशि-
रोग्रीवं तत् समं धारयन् अचलं च । समं धारयतः चलनं