2026-05-03 04:20:18 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
१६०
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
एवं तर्हि योगात् संन्यास एव विशिष्यते ; कथं तर्हि
इदमुक्तम् ' तयोस्तु कर्मसंन्यासात् कर्मयोगो विशिष्यते '
इति ? शृणु तत्र कारणम् — त्वया पृष्टं केवलं कर्मसंन्यासं
कर्मयोगं च अभिप्रेत्य तयोः अन्यतरः कः श्रेयान् इति ।
तदनुरूपं प्रतिवचनं मया उक्तं कर्मसंन्यासात् कर्मयोगः
विशिष्यते इति ज्ञानम् अनपेक्ष्य । ज्ञानापेक्षस्तु संन्यासः
सांख्यमिति मया अभिप्रेतः । परमार्थयोगश्च स एव ।
यस्तु कर्मयोगः वैदिकः स च तादर्थ्यात् योग: संन्यास
इति च उपचर्यते । कथं तादर्थ्यम् इति उच्यते--
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ६ ॥
संन्यासस्तु पारमार्थिकः हे महाबाहो दुःखम् आप्तुं
प्राप्तम् अयोगतः योगेन विना । योगयुक्तः वैदिकेन कर्म-
योगेन ईश्वरसमर्पितरूपेण फलनिरपेक्षेण युक्तः, मुनिः
मननात् ईश्वरस्वरूपस्य मुनिः, ब्रह्म — परमात्मज्ञाननिष्ठा-
लक्षणत्वात् प्रकृतः संन्यासः ब्रह्म उच्यते, 'न्यास इति
ब्रह्मा ब्रह्मा हि पर:' इति श्रुतेः — ब्रह्म परमार्थसंन्यासं
परमार्थज्ञाननिष्ठा लक्षणं नचिरेण क्षिप्रमेव अधिगच्छति
प्राप्नोति । अतः मया उक्तम् ' कर्मयोगो विशिष्यते' इति ॥
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
एवं तर्हि योगात् संन्यास एव विशिष्यते ; कथं तर्हि
इदमुक्तम् ' तयोस्तु कर्मसंन्यासात् कर्मयोगो विशिष्यते '
इति ? शृणु तत्र कारणम् — त्वया पृष्टं केवलं कर्मसंन्यासं
कर्मयोगं च अभिप्रेत्य तयोः अन्यतरः कः श्रेयान् इति ।
तदनुरूपं प्रतिवचनं मया उक्तं कर्मसंन्यासात् कर्मयोगः
विशिष्यते इति ज्ञानम् अनपेक्ष्य । ज्ञानापेक्षस्तु संन्यासः
सांख्यमिति मया अभिप्रेतः । परमार्थयोगश्च स एव ।
यस्तु कर्मयोगः वैदिकः स च तादर्थ्यात् योग: संन्यास
इति च उपचर्यते । कथं तादर्थ्यम् इति उच्यते--
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति ॥ ६ ॥
संन्यासस्तु पारमार्थिकः हे महाबाहो दुःखम् आप्तुं
प्राप्तम् अयोगतः योगेन विना । योगयुक्तः वैदिकेन कर्म-
योगेन ईश्वरसमर्पितरूपेण फलनिरपेक्षेण युक्तः, मुनिः
मननात् ईश्वरस्वरूपस्य मुनिः, ब्रह्म — परमात्मज्ञाननिष्ठा-
लक्षणत्वात् प्रकृतः संन्यासः ब्रह्म उच्यते, 'न्यास इति
ब्रह्मा ब्रह्मा हि पर:' इति श्रुतेः — ब्रह्म परमार्थसंन्यासं
परमार्थज्ञाननिष्ठा लक्षणं नचिरेण क्षिप्रमेव अधिगच्छति
प्राप्नोति । अतः मया उक्तम् ' कर्मयोगो विशिष्यते' इति ॥