2026-05-03 04:19:56 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
तृतीयोऽध्यायः ।
१०५
धूमेन सहजेन आम्रियते वह्निः प्रकाशात्मक : अप्रकाशा-
त्मकेन, यथा वा आदर्शो मलेन च, यथा उल्बेन च जरा-
युणा गर्भवेष्टनेन आवृतः आच्छादितः गर्भः तथा तेन
इदम् आवृतम् ॥
किं पुनस्तत् इदंशब्दवाच्यं यत् कामेनावृतमित्युच्यते-
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ३९ ।
आवृतम् एतेन ज्ञानं ज्ञानिनः नित्यवैरिणा, ज्ञानी हि
जानाति 'अनेन अहमनर्थे प्रयुक्त:' इति पूर्वमेव । दुःखी
च भवति नित्यमेव । अतः असौ ज्ञानिनो नित्यवैरी, न तु
मूर्खस्य । स हि कामं तृष्णाकाले मित्रमिव पश्यन् तत्कार्ये
दुःखे प्राप्ते जानाति ' तृष्णया अहं दुःखित्वमापादित: '
इति, न पूर्वमेव । अतः ज्ञानिन एव नित्यवैरी । किंरूपेण ?
कामरूपेण कामः इच्छैव रूपमस्य इति कामरूपः तेन
दुष्पूरेण दुःखेन पूरणमस्य इति दुष्पूर: तेन अनलेन न
अस्य अलं पर्याप्तिः विद्यते इत्यनल: तेन च ॥
किमधिष्ठानः पुनः कामः ज्ञानस्य आवरणत्वेन वैरी
सर्वस्य लोकस्य ? इत्यपेक्षायामाह, ज्ञाते हि शत्रोरधिष्ठाने
१०५
धूमेन सहजेन आम्रियते वह्निः प्रकाशात्मक : अप्रकाशा-
त्मकेन, यथा वा आदर्शो मलेन च, यथा उल्बेन च जरा-
युणा गर्भवेष्टनेन आवृतः आच्छादितः गर्भः तथा तेन
इदम् आवृतम् ॥
किं पुनस्तत् इदंशब्दवाच्यं यत् कामेनावृतमित्युच्यते-
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ३९ ।
आवृतम् एतेन ज्ञानं ज्ञानिनः नित्यवैरिणा, ज्ञानी हि
जानाति 'अनेन अहमनर्थे प्रयुक्त:' इति पूर्वमेव । दुःखी
च भवति नित्यमेव । अतः असौ ज्ञानिनो नित्यवैरी, न तु
मूर्खस्य । स हि कामं तृष्णाकाले मित्रमिव पश्यन् तत्कार्ये
दुःखे प्राप्ते जानाति ' तृष्णया अहं दुःखित्वमापादित: '
इति, न पूर्वमेव । अतः ज्ञानिन एव नित्यवैरी । किंरूपेण ?
कामरूपेण कामः इच्छैव रूपमस्य इति कामरूपः तेन
दुष्पूरेण दुःखेन पूरणमस्य इति दुष्पूर: तेन अनलेन न
अस्य अलं पर्याप्तिः विद्यते इत्यनल: तेन च ॥
किमधिष्ठानः पुनः कामः ज्ञानस्य आवरणत्वेन वैरी
सर्वस्य लोकस्य ? इत्यपेक्षायामाह, ज्ञाते हि शत्रोरधिष्ठाने