2026-05-03 04:19:53 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
९२
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
इति यावत् । इन्द्रियारामः इन्द्रियैः आरामः आरमणम्
आक्रीडा विषयेषु यस्य सः इन्द्रियारामः मोघं वृथा हे पार्थ,
स जीवति ॥
तस्मात् अज्ञेन अधिकृतेन कर्तव्यमेव कर्मेति प्रकरणार्थ: ।
प्राक् आत्मज्ञाननिष्ठायोग्यताप्राप्तेः तादर्थ्येन कर्मयोगानुष्ठा-
नम् अधिकृतेन अनात्मज्ञेन कर्तव्यमेवेत्येतत् 'न कर्मणामना-
रम्भात्' इत्यत आरभ्य ' शरीरयात्रापि च ते न प्रसिध्ये-
दकर्मण:' इत्येवमन्तेन प्रतिपाद्य, यज्ञार्थात् कर्मणोऽन्यत्र '
इत्यादिना 'मोघं पार्थ स जीवति' इत्येवमन्तेनापि प्रन्थेन
प्रासङ्गिकम् अधिकृतस्य अनात्मविदः कर्मानुष्ठाने बहु कार-
णमुक्तम् । तदकरणे च दोषसंकीर्तनं कृतम् ॥
g
एवं स्थिते किमेवं प्रवर्तितं चक्रं सर्वेणानुवर्तनीयम्, आहो-
स्वित् पूर्वोक्तकर्मयोगानुष्ठानोपायप्राप्याम् अनात्मविदः ज्ञान-
योगेनैव निष्टाम् आत्मविद्भिः सांख्यैः अनुष्ठेयामप्राप्तेनैव,
इत्येवमर्थम् अर्जुनस्य प्रश्नमाशङ्कय स्वयमेव वा शास्त्रार्थस्य
विवेकप्रतिपत्त्यर्थम् ' एवं वै तमात्मानं विदित्वा निवृत्तमि-
ध्याज्ञानाः सन्तः ब्राह्मणाः मिथ्याज्ञानवद्भिः अवश्यं कर्त-
व्येभ्यः पुत्रैषणादिभ्यो व्युत्थायाथ भिक्षाचर्य शरीरस्थिति-
मात्रप्रयुक्तं चरन्तिं न तेषामात्मज्ञाननिष्ठाव्यतिरेकेण अन्यत्
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
इति यावत् । इन्द्रियारामः इन्द्रियैः आरामः आरमणम्
आक्रीडा विषयेषु यस्य सः इन्द्रियारामः मोघं वृथा हे पार्थ,
स जीवति ॥
तस्मात् अज्ञेन अधिकृतेन कर्तव्यमेव कर्मेति प्रकरणार्थ: ।
प्राक् आत्मज्ञाननिष्ठायोग्यताप्राप्तेः तादर्थ्येन कर्मयोगानुष्ठा-
नम् अधिकृतेन अनात्मज्ञेन कर्तव्यमेवेत्येतत् 'न कर्मणामना-
रम्भात्' इत्यत आरभ्य ' शरीरयात्रापि च ते न प्रसिध्ये-
दकर्मण:' इत्येवमन्तेन प्रतिपाद्य, यज्ञार्थात् कर्मणोऽन्यत्र '
इत्यादिना 'मोघं पार्थ स जीवति' इत्येवमन्तेनापि प्रन्थेन
प्रासङ्गिकम् अधिकृतस्य अनात्मविदः कर्मानुष्ठाने बहु कार-
णमुक्तम् । तदकरणे च दोषसंकीर्तनं कृतम् ॥
g
एवं स्थिते किमेवं प्रवर्तितं चक्रं सर्वेणानुवर्तनीयम्, आहो-
स्वित् पूर्वोक्तकर्मयोगानुष्ठानोपायप्राप्याम् अनात्मविदः ज्ञान-
योगेनैव निष्टाम् आत्मविद्भिः सांख्यैः अनुष्ठेयामप्राप्तेनैव,
इत्येवमर्थम् अर्जुनस्य प्रश्नमाशङ्कय स्वयमेव वा शास्त्रार्थस्य
विवेकप्रतिपत्त्यर्थम् ' एवं वै तमात्मानं विदित्वा निवृत्तमि-
ध्याज्ञानाः सन्तः ब्राह्मणाः मिथ्याज्ञानवद्भिः अवश्यं कर्त-
व्येभ्यः पुत्रैषणादिभ्यो व्युत्थायाथ भिक्षाचर्य शरीरस्थिति-
मात्रप्रयुक्तं चरन्तिं न तेषामात्मज्ञाननिष्ठाव्यतिरेकेण अन्यत्