2026-05-03 04:19:48 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
७८
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
सिद्धस्तर्हि सर्वाश्रमिणां ज्ञानकर्मणोः समुच्चयः - न,
मुमुक्षोः सर्वकर्मसंन्यासविधानात् । 'पुत्रैषणाया वित्तैषणा -
याश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति' 'त-
स्मात् न्यासमेषां तपसामतिरिक्तमाहुः न्यास एवात्यरेच-
यत्' इति, 'न कर्मणा न प्रजया धनेन त्यागेनैके अमृत-
त्वमानशुः' इति च । ' ब्रह्मचर्यादेव प्रव्रजेत्' इत्याद्याः
श्रुतयः । ' त्यज धर्ममधर्मे च उभे सत्यानृते त्यज । उभे
सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तत्त्यज । संसारमेव निःसारं
दृष्ट्वा सारदिदृक्षया । प्रव्रजन्त्यकृतोद्वाहाः परं वैराग्यमा-
श्रिता: ' इति बृहस्पतिः । ' कर्मणा बध्यते जन्तुर्विद्यया च
•
विमुच्यते । तस्मात्कर्म न कुर्वन्ति यतयः पारदर्शिन: ' इति
विमुच्यते । तस्मात्कर्म प
शुकानुशासनम् । इहापि च ' सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्य'
इत्यादि ॥
मोक्षस्य च अकार्यत्वात् मुमुक्षोः कर्मानर्थक्यम् । नित्यानि
प्रत्यवायपरिहारार्थानि इति चेत्, न ; असंन्यासिविषयत्वात्
प्रत्यवायप्राप्तेः । न हि अग्निकार्याद्यकरणात् संन्यासिनः
प्रत्यवायः कल्पयितुं शक्यः, यथा ब्रह्मचारिणामसंन्यासिना-
मपि कर्मिणाम् । न तावत् नित्यानां कर्मणामभावादेव भाव-
रूपस्य प्रत्यवायस्य उत्पत्तिः कल्पयितुं शक्या, ' कथमसतः
श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये
सिद्धस्तर्हि सर्वाश्रमिणां ज्ञानकर्मणोः समुच्चयः - न,
मुमुक्षोः सर्वकर्मसंन्यासविधानात् । 'पुत्रैषणाया वित्तैषणा -
याश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति' 'त-
स्मात् न्यासमेषां तपसामतिरिक्तमाहुः न्यास एवात्यरेच-
यत्' इति, 'न कर्मणा न प्रजया धनेन त्यागेनैके अमृत-
त्वमानशुः' इति च । ' ब्रह्मचर्यादेव प्रव्रजेत्' इत्याद्याः
श्रुतयः । ' त्यज धर्ममधर्मे च उभे सत्यानृते त्यज । उभे
सत्यानृते त्यक्त्वा येन त्यजसि तत्त्यज । संसारमेव निःसारं
दृष्ट्वा सारदिदृक्षया । प्रव्रजन्त्यकृतोद्वाहाः परं वैराग्यमा-
श्रिता: ' इति बृहस्पतिः । ' कर्मणा बध्यते जन्तुर्विद्यया च
•
विमुच्यते । तस्मात्कर्म न कुर्वन्ति यतयः पारदर्शिन: ' इति
विमुच्यते । तस्मात्कर्म प
शुकानुशासनम् । इहापि च ' सर्वकर्माणि मनसा संन्यस्य'
इत्यादि ॥
मोक्षस्य च अकार्यत्वात् मुमुक्षोः कर्मानर्थक्यम् । नित्यानि
प्रत्यवायपरिहारार्थानि इति चेत्, न ; असंन्यासिविषयत्वात्
प्रत्यवायप्राप्तेः । न हि अग्निकार्याद्यकरणात् संन्यासिनः
प्रत्यवायः कल्पयितुं शक्यः, यथा ब्रह्मचारिणामसंन्यासिना-
मपि कर्मिणाम् । न तावत् नित्यानां कर्मणामभावादेव भाव-
रूपस्य प्रत्यवायस्य उत्पत्तिः कल्पयितुं शक्या, ' कथमसतः