2026-04-25 02:58:02 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
१०
आकाशं लक्षयति । शब्देति ॥ नन्वाकाशमपि किं पृथिव्यादि-
वन्नाना । नेत्याह । तच्चैकमिति । भेदेप्रमाणाभावादित्यर्थः ॥ एक-
त्वादेव सर्वत्रोपलब्धेर्विभुत्वमङ्गीकर्तव्यमित्याह । विभ्विति । सर्व-
मूर्तद्रव्यसंयोगित्वं विभुत्वम् । मूर्तत्वं परिच्छिन्नपरिमाणवत्त्वं क्रि-
यावत्वं वा ॥ विभुत्वादेवात्मवन्नित्यमित्याह । नित्यं चेति ॥
अतीतादिव्यवहारहेतुः कालः । स चैको विभु-
नित्यश्च ॥ १५ ॥
कालं लक्षयति । अतीतेति । सर्वाधारः कालः सर्वकार्यनिमि
त्तकारणं च ॥
प्राच्यादिव्यवहारहेतुर्दिक् । सा चैका नित्या
विभ्वी च ॥ १६ ॥
।
दिशो लक्षणमाह । प्राचीति । दिगपि कार्यमात्रे निमित्तकारणम् ॥
ज्ञानाधिकरणमात्मा । स द्विविधो जीवात्मा
परमात्मा च । तत्रेश्वरः सर्वज्ञः परमात्मैक एव
सुखदुःखादिरहितः । जीवात्मा प्रतिशरीरं भिन्नो
विभुर्नित्यश्च ॥ १७ ॥
15. • That is Time, which is the cause of the employment of 'Past'
&c. [ Past, Present, and Future.] It is one all-pervading and eternal.'
16. That is Space, which is the cause of the employment of
• East' &c. [ East, West, North and South.] It is one, all-pervading
and eternal, '
17. That is Soul, which is the substratum of knowledge [ that
in which knowledge resides.] It is of two kinds; the Animal soul
and the Supreme soul. The Supreme soul is God, the Omniscient. He
is One only and devoid of joy or sorrow. The Animal soul is distri-
buted to each body. It is all-pervading and eternal.'
आकाशं लक्षयति । शब्देति ॥ नन्वाकाशमपि किं पृथिव्यादि-
वन्नाना । नेत्याह । तच्चैकमिति । भेदेप्रमाणाभावादित्यर्थः ॥ एक-
त्वादेव सर्वत्रोपलब्धेर्विभुत्वमङ्गीकर्तव्यमित्याह । विभ्विति । सर्व-
मूर्तद्रव्यसंयोगित्वं विभुत्वम् । मूर्तत्वं परिच्छिन्नपरिमाणवत्त्वं क्रि-
यावत्वं वा ॥ विभुत्वादेवात्मवन्नित्यमित्याह । नित्यं चेति ॥
अतीतादिव्यवहारहेतुः कालः । स चैको विभु-
नित्यश्च ॥ १५ ॥
कालं लक्षयति । अतीतेति । सर्वाधारः कालः सर्वकार्यनिमि
त्तकारणं च ॥
प्राच्यादिव्यवहारहेतुर्दिक् । सा चैका नित्या
विभ्वी च ॥ १६ ॥
।
दिशो लक्षणमाह । प्राचीति । दिगपि कार्यमात्रे निमित्तकारणम् ॥
ज्ञानाधिकरणमात्मा । स द्विविधो जीवात्मा
परमात्मा च । तत्रेश्वरः सर्वज्ञः परमात्मैक एव
सुखदुःखादिरहितः । जीवात्मा प्रतिशरीरं भिन्नो
विभुर्नित्यश्च ॥ १७ ॥
15. • That is Time, which is the cause of the employment of 'Past'
&c. [ Past, Present, and Future.] It is one all-pervading and eternal.'
16. That is Space, which is the cause of the employment of
• East' &c. [ East, West, North and South.] It is one, all-pervading
and eternal, '
17. That is Soul, which is the substratum of knowledge [ that
in which knowledge resides.] It is of two kinds; the Animal soul
and the Supreme soul. The Supreme soul is God, the Omniscient. He
is One only and devoid of joy or sorrow. The Animal soul is distri-
buted to each body. It is all-pervading and eternal.'