Reports » amaruzatakam

<teiHeader xml:lang="en">
  <fileDesc>
    <titleStmt>
      <title>Amaruśataka</title>
      <author>Amaru</author>
      <respStmt>
        <resp>data entry</resp>
        <name>n.n.</name>
      </respStmt>
      <respStmt>
        <resp>contribution to GRETIL</resp>
        <name>n.n.</name>
      </respStmt>
      <respStmt>
        <resp>initial normalization and conversion to legacy GRETIL formats</resp>
        <name>Reinhold Grünendahl</name>
      </respStmt>
      <respStmt>
        <resp>normalization and conversion to TEI-conformant markup</resp>
        <name>Maximilian Mehner</name>
      </respStmt>
      <respStmt>
        <resp>normalization to Ambuda-conformant TEI markup </resp>
        <name>Kiran L A</name>
      </respStmt>
    </titleStmt>
    <publicationStmt>
      <publisher>Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen</publisher>
      <availability>
        <p>This e-text was provided to GRETIL in good faith that no cop

<note>(१)</note>

<note>(२)</note>

<note>(३)</note>

<note>(४)</note>

<note>(६)</note>

<note>(७)</note>

<note>(८)</note>

<note>(९)</note>

<note>(१२)</note>

<note>(१०)</note>

<note>(१३)</note>

<note>(१५)</note>

<note>(१६)</note>

<note>(१७)</note>

<note>(१८)</note>

<note>(१९)</note>

<note>(२०)</note>

<note>(२१)</note>

<note>(२३)</note>

<note>(२४)</note>

<note>(२६)</note>

<note>(२७)</note>

<note>(२८)</note>

<note>(२९)</note>

<note>(३०)</note>

<note>(३१)</note>

<note>(३३)</note>

<note>(३४)</note>

<note>(३५)</note>

<note>(३६)</note>

<note>(३७)</note>

<note>(३८)</note>

<note>(३९)</note>

<note>(४०)</note>

<note>(४१)</note>

<note>(४३)</note>

<note>(४४)</note>

<note>(४५)</note>

<note>(४६)</note>

<note>(४७)</note>

<note>(४८)</note>

<note>(४९)</note>

<note>(५०)</note>

<note type="footnote">(५१)*अस्य श्लोकस्य परार्धः:</note>

<note>(५३)</note>

<note type="footnote">*प्रक्षिप्तोऽयं श्लोक इति अर्जुनवर्मदेवपादाः।</note>

<note type="footnote">*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामप्येष श्लोको दृश्यते।</note>

<note type="footnote">*वेमभूपालस्य टीकायामप्येष श्लोको दृश्यते।</note>

<note type="footnote">*प्रक्षिप्तोऽयं श्लोक इति अर्जुनवर्मदेवमहाशयाः।</note>

<note type="footnote">*वेमभूपालस्य टीकायामेष श्लोकः केवलं लभ्यते।</note>

<note>(५७)</note>

<note type="footnote">*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामप्येष श्लोको दृश्यते।</note>

<note>*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामेष श्लोकः केवलं दृश्यते।</note>

<note>(५८)</note>

<note>(५९)</note>

<note>*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामप्येष श्लोको वर्तते।</note>

<note type="footnote">*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामप्येष श्लोको दृश्यते।</note>

<note type="footnote">*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामेष श्लोकः केवलं लभ्यते।</note>

<note>(६१)</note>

<note>(६२)</note>

<note>(६४)</note>

<note>(६७)</note>

<note>(६८)</note>

<note>(६९)</note>

<note>(७०)</note>

<note type="footnote">*प्रक्षिप्तोऽयं श्लोक इति अर्जुनवर्मदेवमहाशयाः।</note>

<note>(७१)</note>

<note>(७२)</note>

<note>(७३)</note>

<note>(७४)</note>

<note>(७५)</note>

<note>(७६)</note>

<note>(७७)</note>

<note>(७८)</note>

<note>(७९)</note>

<note>(८२)</note>

<note>(८३)</note>

<note>(८४)</note>

<note>(८५)</note>

<note>(१४)</note>

<note>(२२)</note>

<note>(३२)</note>

<note>(५५)</note>

<note type="footnote">*प्रक्षिप्तोऽयं श्लोक इति अर्जुनवर्मदेवमहाशयाः।</note>

<note>(८१)</note>

<note>(६०)</note>

<note>(८६)</note>

<note>(८७)</note>

<note>(९६)</note>

<note type="footnote">(९७)*रूपगोस्वामिपादस्य पद्यावल्याम् (२३१) एतस्य श्लोकस्यैष रूपः:</note>

<note>(९९)</note>

<note>(८८)</note>

<note>(८९)</note>

<note>(९०)</note>

<note>(९१)</note>

<note>(९२)</note>

<note>(९३)</note>

<note>(९४)</note>

<note>(९५)</note>

<note>(९८)</note>

<note>(१००)</note>

<lg xml:id="AmrShtk.1" n="1">
  <l>ज्याकृष्टिबद्धखटकामुखपाणिपृष्ठ</l>
  <l>प्रेङ्खन्नखांशुचयसंवलितोऽम्बिकायाः ।</l>
  <l>त्वां पातु मञ्जरितपल्लवकर्णपूर</l>
  <l>लोभभ्रमद्भ्रमरविभ्रमभृत्कटाक्षः ॥१॥</l>
  <note>(१)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.7" n="7">
  <l>नार्यस्तन्वि हठाद्धरन्ति रमणं तिष्ठन्ति नो वारितास्</l>
  <l>तत्किं ताम्यसि किं च रोदिषि मुधा तासां प्रियं मा कृथाः ।</l>
  <l>कान्तः केलिरुचिर्युवा सहृदयस्तादृक्पतिः कातरए</l>
  <l>किं नो बर्करकर्करैः प्रियशतैराक्रम्य विक्रीयते ॥७॥</l>
  <note>(८)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.10" n="10">
  <l>याताः किं न मिलन्ति सुन्दरि पुनश्चिन्ता त्वया मत्कृते</l>
  <l>नो कार्या नितरां कृशामि कथयत्येवं सबाष्पे मयि ।</l>
  <l>लज्जामन्थरतारकेण निपतद्धाराश्रुणा चक्षुषा</l>
  <l>दृष्ट्वा मां हासितेन भाविमरणोत्साहस्तया सूचितः ॥१०॥</l>
  <note>(१०)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.15" n="15">
  <l>एकत्रासनसंस्थितिः परिहता प्रतुद्गमाद् दूरतस्</l>
  <l>ताम्बूलानयनच्छलेन रभसाशेल्षोऽपि संविघ्नितः ।</l>
  <l>आलापोऽपि न मिश्रितः परिजनं व्यापारयन्त्यान्तिके</l>
  <l>कान्तं प्रत्युपचारतश्चतुरया कोपः कृतार्थीकृतः ॥१५॥</l>
  <note>(१८)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.16" n="16">
  <l>दृष्ट्वैकासनसंस्थिते प्रियतमे पश्चाद् उपेत्यादराद्</l>
  <l>एकस्या नयने पिद्याय विहितक्रीडानुबन्धच्छलः ।</l>
  <l>ईषद्वक्रिमकन्धरः सपुलकः प्रेमोल्लसन्मानसाम्</l>
  <l>अन्तर्हासलसत्कपोलफलकां धूर्तोऽपरां चुम्बति ॥१६॥</l>
  <note>(१९)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.18" n="18">
  <l>काञ्च्या गाढतरावरुद्धवसनप्रान्ता किमर्थं पुनर्</l>
  <l>मुग्धाक्षी स्वैप्तीति तत्परिजनं स्वैरं प्रिये पृच्छति ।</l>
  <l>मातः स्वप्तुमपीह वारयति मामित्याहितक्रोधया</l>
  <l>पर्यस्य स्वपितिच्छलेन शयने दत्तोऽवकाशस्तया ॥१८॥</l>
  <note>(२१)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.27" n="27">
  <l>भवतु विदितं छद्मालापैरलं प्रिय गम्यतां</l>
  <l>तनुरपि न ते दोषोऽस्माकं विधिस्तु पराङ्मुखः ।</l>
  <l>तव यथा तथाभूतं प्रेम प्रपन्नमिमां दशां</l>
  <l>प्रकृतिचपले का नः पीडा गते हतजीविते ॥२७॥</l>
  <note>(३०)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.31" n="31">
  <l>प्रस्थानं वलयैः कृतं प्रियसखैरजस्रं गतं</l>
  <l>धृत्या न क्षणमासितं व्यवसितं चित्तेन गन्तुं पुरः ।</l>
  <l>गन्तुं निश्चितचेतसि प्रियतमे सर्वे समं प्रस्थिता</l>
  <l>गन्तव्ये सति जीवितप्रियसुहृत्सार्थः किमु त्यज्यते ॥३१॥</l>
  <note>(३५)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.34" n="34">
  <l>कोपो यत्र भ्रूकुटिरचना निग्रहो यत्र मौनं</l>
  <l>यत्रान्योन्यस्मितमनुनयो यत्र दृष्टिः प्रसादः ।</l>
  <l>तस्य प्रेम्णस्तद् इदमधुना वैषमं पश्य जातं</l>
  <l>त्वं पादान्ते लुठसि नहि मे मन्युमोक्षः खलायाः ॥३४॥</l>
  <note>(३८)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.41" n="41">
  <l>कान्ते सागसि शायिते प्रियसखीवेशं विधायागते</l>
  <l>भ्रान्त्यालिङ्ग्य मया रहस्यमुदितं तत्सङ्गमाकाङ्क्षया ।</l>
  <l>मुग्धे दुष्करमेतद् इत्यतितरामुक्त्वा सहासं बलाद्</l>
  <l>आलिङ्ग्य छलितास्मि तेन कितवेनाद्य प्रदोषागमे ॥४१॥</l>
  <note>(४६)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.47" n="47">
  <l>कठिनहृदये मुञ्च भ्रान्तिं व्यलीककथाश्रितां</l>
  <l>पिशुनवचनैर्दुखं नेतुं न युक्तमिमं जनम् ।</l>
  <l>किमिदमथवा सत्यं मुग्धे त्वया हि विनिश्चितं</l>
  <l>यद् अभिरुचितं तन् मे कृत्वा प्रिये सुखमास्यताम् ॥४७॥</l>
  <note>(५३)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.49" n="49">
  <l>पीतस्तुषारकिरणो मधुनैव सार्धम्</l>
  <l>अन्तः प्रविश्य चषके प्रतिबिम्बवर्ती ।</l>
  <l>मानान्धकारमपि मानवतीजनस्य</l>
  <l>नूनं बिभेद यद् असौ प्रससाद सद्यः ॥४९॥</l>
  <note type="footnote">*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामप्येष श्लोको दृश्यते।</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.52" n="52">
  <l>सालक्तकेन नवपल्लवकोमलेन</l>
  <l>पादेन नूपुरवता मदनालसेन ।</l>
  <l>यस्ताड्यते दयितया प्रणयाराधात्</l>
  <l>सोऽङ्गीकृतो भगवता मकरध्वजेन ॥५२॥</l>
  <note type="footnote">*वेमभूपालस्य टीकायामेष श्लोकः केवलं लभ्यते।</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.54" n="54">
  <l>नीत्वोच्चैर्विक्षिपन्तः कृततुहिनकणासारसङ्गान् परागान्</l>
  <l>कौन्दान् आनन्दितालीन् अतितरसुरभीन् भूरिशो दिङ्मुखेषु ।</l>
  <l>एते ते कुङ्कुमाक्तस्तनकलसभरास्फालनाद् उच्छलन्तः</l>
  <l>पीत्वा शीत्कारिवक्त्रं शिशुहरिदृशां हैमना वान्ति वाताः ॥५४॥</l>
  <note type="footnote">*रुद्रमदेवकुमारस्य टीकायामप्येष श्लोको दृश्यते।</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.57" n="57">
  <l>श्रुत्वा नामापि यस्य स्फुटघनपुलकं जायतेऽङ्गं समन्तात्</l>
  <l>दृष्ट्वा यस्याननेन्दुं भवति वपुरिदं चन्द्रकान्तानुकारि ।</l>
  <l>तस्मिन्नागत्य कण्ठग्रहणसरभसस्थायिनि प्राणनाथे</l>
  <l>भग्ना मानस्य चिन्ता भवति मम प्नर्वज्रमय्याः कदा नु ॥५७॥</l>
  <note>(५९)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.65" n="65">
  <l>पादासक्ते सुचिरमिह ते वामता कैव कान्ते</l>
  <l>सन्मार्गस्थे प्रणयिनि जने कोपने कोऽपराधः ।</l>
  <l>इत्थं तस्याः पर्जनकथा कोपवेगोपशान्तौ</l>
  <l>बाष्पोद्भेदैस्तद् अनु सहसा न स्थितं न प्रयातम् ॥६५॥</l>
  <note>(६८)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.68" n="68">
  <l>पीतो यतः प्रभृति कामपिपासितेन</l>
  <l>तस्या मयाधररसः प्रचुरः प्रियायाः ।</l>
  <l>तृष्णा ततः प्रभृति मे द्विगुणत्वमेति</l>
  <l>तावण्यमस्ति बहु तत्र किमपि चित्रम् ॥६८॥</l>
  <note type="footnote">*प्रक्षिप्तोऽयं श्लोक इति अर्जुनवर्मदेवमहाशयाः।</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.71" n="71">
  <l>स्फुटतु हृदयं कामं कामं करतु तनुं तनुं</l>
  <l>न सखि चटुलप्रेम्णा कार्यं पुनर्दयितेन मे ।</l>
  <l>इति सरभसं मानाटोपाद् उदीर्य वचस्तया</l>
  <l>रमणपदवी सारङ्गाक्ष्या सशङ्कितमीक्षिता ॥७१॥</l>
  <note>(७३)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.77" n="77">
  <l>यास्यामिति समुद्यतस्य गदितं विस्रब्धमाकर्णितं</l>
  <l>गच्छन्दूरमुपेक्षितो मुहुरसौ व्यावृत्य तिष्ठन्नपि ।</l>
  <l>तच्छून्ये पुनरास्थितास्मि भवने प्राणास्त एते दृढाः</l>
  <l>सख्यस्तिष्ठत जीवितव्यसनिनी दम्भादहं रोदिमि ॥७७॥</l>
  <note>(७९)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.80" n="80">
  <l>जाता नोत्कलिका स्तनौ न लुलितौ गात्रं न रोमाञ्चितं</l>
  <l>वक्त्रं स्वेदकणान्वित न सहसा यावच्छठेनामुना ।</l>
  <l>दृष्टेनाव मनो हृतं धृतिमुषा प्राणेश्वरेणाद्य मे</l>
  <l>तत्केनात्र निरूप्यमाणनिपुणो मानः समाधीयताम् ॥८०॥</l>
  <note>(८४)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.81" n="81">
  <l>दृष्टः कातरनेत्रया चिर्तरं बद्धाञ्जलिं याचित्</l>
  <l>पश्चादंशुकपल्लवेन विधृतो निर्व्याजमालिङ्गितः ।</l>
  <l>इत्याक्षिप्य यदा समस्तमघृणो गन्तुं प्रवृत्तः शठः</l>
  <l>पूर्वं प्राणपरिग्रहो दयितया मुक्तस्ततो वल्लभः ॥८१॥</l>
  <note>(८५)</note>
</lg>

<lg xml:id="AmrShtk.89" n="89">
  <l>तप्ते महाविरहवह्निशिखावलीभिर्</l>
  <l>आपाण्डुरस्तनतटे हृदये प्रियायाः ।</l>
  <l>रथ्यालिवीक्षणनिवेशितलोलदृष्टेर्</l>
  <l>नूनं छनच्छनिति बाष्पकणाः पतन्ति ॥८९॥</l>
  <note>(८६)</note>
</lg>