सुभाषितनीवी /73
This page has not been fully proofread.
महापुरुषपद्धतिः ।
५५
सुसाधनमबाधनं सुमनसां समाराधनम् ॥ इत्युक्तधनं लब्धारो धन्याः,
धनगणं लब्धा इति यव्यत्यय:, तेषां परिषदि संपत्तिसरित: प्रशस्ति
श्लाघनं न विन्दन्तीत्यन्वयः । सम्पत्तिसरितः कीदृश्यः; अमित्रेत्यादि-
अमित्रोपक्षेपणे शत्रुनिरसनोद्योगक्षण एव विगलन्त्या आत्मीयपृ-
तनायाः स्वयुध्यसेनाजनस्य दृढो य आमर्दः प्रबलसामन्तात् सं-
क्षोभः तस्मात् त्रस्यन्तः शत्रव एवागता इति भ्रमेण बिभ्यतो ये
द्रमिडभटाः तेषां पलायमानानां जङ्घानां यादृशो जवस्तादृशजवभृतः,
द्रमिडभटा ह्यतिभरिवः पलायने महावेगवन्तः तद्वद तिशीघ्रगामिन्यः,
सम्पदोऽतिचञ्चला इत्यर्थः । पुनश्च कीदृश्यः, प्रशमसुखमेव दिव्या-
मृतसरित् तत्र प्रलीनाः । यथा महाप्रवाहवत्यां नद्यां क्षुद्रनद्यो लीना
भवन्ति तद्वत्तदीयप्रशमसुखसरिद्भिस्तिरोहिता इत्यर्थः ॥ १२ ॥
इति श्रीमच्छ्रीशैलकुलतिलकस्य वेङ्कटाचार्य सोमसुतः सुतस्य
श्रीश्रीनिवासविदुषः कृतिषु सुभाषितनीवी-
व्याख्यायां रत्नपेटिकाख्यायां
महापुरुषपद्धतिः
षष्ठी ॥
५५
सुसाधनमबाधनं सुमनसां समाराधनम् ॥ इत्युक्तधनं लब्धारो धन्याः,
धनगणं लब्धा इति यव्यत्यय:, तेषां परिषदि संपत्तिसरित: प्रशस्ति
श्लाघनं न विन्दन्तीत्यन्वयः । सम्पत्तिसरितः कीदृश्यः; अमित्रेत्यादि-
अमित्रोपक्षेपणे शत्रुनिरसनोद्योगक्षण एव विगलन्त्या आत्मीयपृ-
तनायाः स्वयुध्यसेनाजनस्य दृढो य आमर्दः प्रबलसामन्तात् सं-
क्षोभः तस्मात् त्रस्यन्तः शत्रव एवागता इति भ्रमेण बिभ्यतो ये
द्रमिडभटाः तेषां पलायमानानां जङ्घानां यादृशो जवस्तादृशजवभृतः,
द्रमिडभटा ह्यतिभरिवः पलायने महावेगवन्तः तद्वद तिशीघ्रगामिन्यः,
सम्पदोऽतिचञ्चला इत्यर्थः । पुनश्च कीदृश्यः, प्रशमसुखमेव दिव्या-
मृतसरित् तत्र प्रलीनाः । यथा महाप्रवाहवत्यां नद्यां क्षुद्रनद्यो लीना
भवन्ति तद्वत्तदीयप्रशमसुखसरिद्भिस्तिरोहिता इत्यर्थः ॥ १२ ॥
इति श्रीमच्छ्रीशैलकुलतिलकस्य वेङ्कटाचार्य सोमसुतः सुतस्य
श्रीश्रीनिवासविदुषः कृतिषु सुभाषितनीवी-
व्याख्यायां रत्नपेटिकाख्यायां
महापुरुषपद्धतिः
षष्ठी ॥