सुभाषितनीवी /45

2026-01-16 13:40:55 by ambuda-bot

This page has not been fully proofread.

खलपद्धतिः ।

२७

ह्णाति निग्रहस्थाने न दूषयति, सोऽपि सभ्यैः मध्यस्थैः निगृह्यते

दूयते ॥ ८ ॥

निगिरन्तो जगत्प्राणानुद्भिरन्तो मुखैर्विषम् ।
दूरतः परिहर्तव्या द्विजिहा जिह्मवृत्तयः ॥ ९ ॥

निगिरन्त इति ॥ ' अहो खलभुजङ्गस्य विचित्रोऽयं वधक्रमः ।
अन्यस्य दशति श्रोत्रमन्यः प्राणैर्वियुज्यते ॥' इत्युक्तरीत्या जगत्प्राणा-
न्वायून्, निगिरन्तो ग्रसन्तः, मुखैर्विषमुद्गिरन्तः परानिष्टसूचनमुद्व-
मन्तः, जिह्मवृत्तयः कुटिलवृत्तयः, द्विजिह्वाः सूचका एव सर्पाः.
दूरतः परिहर्तव्याः, 'द्विजिह्रौ सर्पसूचकौ' इत्यमरः । श्लेषमूलकाभे-
दाध्यवसायनिबन्धनातिशयोक्त्यलंकारः ॥ ९ ॥

अकिंचित्कारिणां दुर्जनानां दर्शनस्पर्शनादिकं च पापाय भव-
तीत्याह-

अकिंचित्कारिणां दीनैराकृष्टगुणकर्मणाम् ।
अघाय गतसत्त्वानां दर्शन स्पर्शनादिकम् ॥ १० ।
अकिश्विदिति ॥ गतसत्त्वानां गतसत्त्वगुणानां गतासूनां च;
'द्रव्यासुव्यवसायेषु सत्त्वमस्त्री तु जन्तुषु ' इत्यमरः । स्पष्टमन्यत् ॥

दुर्मार्गसङ्गः परिहर्तव्य इत्याह-

-

अधिको तैरपि सुदारुणान्वितै-
रसकृद्धमत्पशुगणाङ्घ्रिपीडितैः 1:1