2026-01-19 12:47:34 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
न्यासविशति:
इति । 'अजहत्' इन्यनुषज्यते । "देवर्षिभूतात्मनृणां पितॄणां न किङ्करो नायमृणी
च राजन्" इत्याद्युक्तं सूचयति - विगतॠणततिः इति । ब्रह्मचर्यादिभिरपाकर्तव्यं
भगवत्प्रपन्नस्य 'प्रपत्यैव कृतम् ; 2 देवयज्ञादिकं त्वस्य मध्यमवृत्यनुप्रविष्टं वैवर्यमिति
भावः । द्वन्द्वतितिक्षावचनं
पादानार्थं च । परिचरणगुणान् - कैङ्कर्योपकरणभूतान् गन्धपुष्पादीन् । यद्वा
फलसङ्गत्यागादीन् । सत्समृद्धिरपि कैङ्कर्यानुपयुक्ता नैव
इत्युक्तम् । भगवतः इत्यादिना देवतान्तरेभ्यस्तदीयेभ्यश्च भक्त्यादिकमपि न
याच्यमिति सूच्यते ॥
915
उक्तप्रकारस्याधिकारिणः स्वाभिमतकाले परमफलप्राप्तिमाह-
१९
प्रपत्यङ्गवा नवेऽपि "विहितत्वाच्चाश्रमकर्माऽपि " इति न्यायेन स्वतन्त्राधि-
कारसिद्धे शक्तस्यास्य कर्तव्यम् आज्ञाकैर्यम् । अकरणे प्रत्यवायरहितम् अनुज्ञा.
कैर्यम् । द्विरूपम् इति – पुण्यपापरूपमित्यर्थः ॥
-
२०
916 परमपुरुषार्थसाधिनीं भगवत्प्रपत्ति प्रमाणतः प्रभावतः प्रवक्तृतश्च विशिषन्
तद्विपयग्रन्थनिर्माणप्रयोजनं च प्रतिपादयति-
'
"यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वम्" इत्यादिकया श्रुत्या; "देवानां ' दानवानां
च," "शरण्यं शरणं च त्वामाहुर्दिव्या महर्षयः", "शरणं त्वां प्रपन्ना ये ध्यानयोग-
विवर्जिताः" इति स्मृत्यादिभिश्व; "स्थिते मनसि सुस्वस्थे", " सकृदेव प्रपन्नाय",
"सर्वधर्मान् परित्यज्य" इत्यादिभिः भगवद्वाक्यवगैश्च । सिद्धाम् - प्रमितामित्यर्थः ।
भगवच्छब्दः । स्वातन्त्र्ये पारतन्त्र्येऽपि - अव्यवधानेन
मुक्तिसाधनन्त्रे ; यद्वा स्वतन्त्राङ्गत्त्वविवादेऽपि
व्यवधानेन वा
गुजननग्रन्थाः स्तोत्रगद्यादयः ॥
917 उक्तमुपायं सुखग्रहणाय स्वानुष्ठानमुखेन निगमयति—
अत्र सर्वशक्तौ परमकारुणिके सर्वाभिमतवरप्रदे न्यस्तभरत्वात्
त्वनिर्भयत्वासिद्धिः ।
इत्यर्थ :
२१
2 निर्भर -
२२
'प्रपत्त्यैवापाकृतं 'देवयज्ञादि कर्तव्यमस्य 'सत्समृद्धीरपि 'याचेत् ' युक्त्या
' देवानां च शरण्यं शरणं 2 निर्भरत्व- निर्भयत्वादिसिद्धि:
207
इति । 'अजहत्' इन्यनुषज्यते । "देवर्षिभूतात्मनृणां पितॄणां न किङ्करो नायमृणी
च राजन्" इत्याद्युक्तं सूचयति - विगतॠणततिः इति । ब्रह्मचर्यादिभिरपाकर्तव्यं
भगवत्प्रपन्नस्य 'प्रपत्यैव कृतम् ; 2 देवयज्ञादिकं त्वस्य मध्यमवृत्यनुप्रविष्टं वैवर्यमिति
भावः । द्वन्द्वतितिक्षावचनं
पादानार्थं च । परिचरणगुणान् - कैङ्कर्योपकरणभूतान् गन्धपुष्पादीन् । यद्वा
फलसङ्गत्यागादीन् । सत्समृद्धिरपि कैङ्कर्यानुपयुक्ता नैव
इत्युक्तम् । भगवतः इत्यादिना देवतान्तरेभ्यस्तदीयेभ्यश्च भक्त्यादिकमपि न
याच्यमिति सूच्यते ॥
915
उक्तप्रकारस्याधिकारिणः स्वाभिमतकाले परमफलप्राप्तिमाह-
१९
प्रपत्यङ्गवा नवेऽपि "विहितत्वाच्चाश्रमकर्माऽपि " इति न्यायेन स्वतन्त्राधि-
कारसिद्धे शक्तस्यास्य कर्तव्यम् आज्ञाकैर्यम् । अकरणे प्रत्यवायरहितम् अनुज्ञा.
कैर्यम् । द्विरूपम् इति – पुण्यपापरूपमित्यर्थः ॥
-
२०
916 परमपुरुषार्थसाधिनीं भगवत्प्रपत्ति प्रमाणतः प्रभावतः प्रवक्तृतश्च विशिषन्
तद्विपयग्रन्थनिर्माणप्रयोजनं च प्रतिपादयति-
'
"यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वम्" इत्यादिकया श्रुत्या; "देवानां ' दानवानां
च," "शरण्यं शरणं च त्वामाहुर्दिव्या महर्षयः", "शरणं त्वां प्रपन्ना ये ध्यानयोग-
विवर्जिताः" इति स्मृत्यादिभिश्व; "स्थिते मनसि सुस्वस्थे", " सकृदेव प्रपन्नाय",
"सर्वधर्मान् परित्यज्य" इत्यादिभिः भगवद्वाक्यवगैश्च । सिद्धाम् - प्रमितामित्यर्थः ।
भगवच्छब्दः । स्वातन्त्र्ये पारतन्त्र्येऽपि - अव्यवधानेन
मुक्तिसाधनन्त्रे ; यद्वा स्वतन्त्राङ्गत्त्वविवादेऽपि
व्यवधानेन वा
गुजननग्रन्थाः स्तोत्रगद्यादयः ॥
917 उक्तमुपायं सुखग्रहणाय स्वानुष्ठानमुखेन निगमयति—
अत्र सर्वशक्तौ परमकारुणिके सर्वाभिमतवरप्रदे न्यस्तभरत्वात्
त्वनिर्भयत्वासिद्धिः ।
इत्यर्थ :
२१
2 निर्भर -
२२
'प्रपत्त्यैवापाकृतं 'देवयज्ञादि कर्तव्यमस्य 'सत्समृद्धीरपि 'याचेत् ' युक्त्या
' देवानां च शरण्यं शरणं 2 निर्भरत्व- निर्भयत्वादिसिद्धि:
207