2026-02-20 06:10:26 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
सर्वानुक्रमसूत्रम् ।
विश्वामित्र ऐन्द्रामारुतीस्त्रिष्टुभो मरुतात्वा यजुर्मरुत्वतीयं
महाँइन्द्रो भरद्वाजो माहेन्द्री त्रिष्टुभमोजसा वत्सो गायत्री-
मुदुत्यं प्रस्कण्वः सौरीं गायत्री चित्रं कुत्स आङ्गिरसस्त्रिष्टु-
भरूपेण वो दक्षिणाश्चतुर्णां ब्राह्मणमद्य लिङ्गोक्तदेवतान्यष्टौ
॥ २९ ॥ इति० संहितायां सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥
नत्रिष्टुब्यजुरन्ताग्नेय्युरुविष्णो वैष्णव्यनुष्टुव्यजुरन्ता देवस- । मन्थिनौ निरस्तो द्वे आभिचारिके शुक्रस्य मन्थिनः शकलं
वितः सावित्रमेतश्वं सौम्यं स्वाहा निर्लिङ्गोक्तदेवतामने । ये देवासः परुच्छेपो वैश्वदेवीं त्रिष्टुभमाग्रयणोसि लिङ्गोक्दै -
व्रतपा आग्नेयमत्यन्यान्वनस्पतिरोषधे कुशतरुणं स्वधिते वतम् ॥ २७ ॥ सोमः पवते वैश्वदेवमिन्द्राय त्वा पञ्च लिङ्गो-
परशुर्धी मातस्त्वं वनस्पतिः ॥ २२ ॥ इति० संहितायां क्तानि मूर्धानं भरद्वाजो वैश्वानरीं त्रिष्टुभं ध्रुवोसि ध्रुवो ध्रुवं
पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५ ॥
ध्रुवेण बृहती पूर्वोऽर्धच ध्रौव उत्तर ऐन्द्रो यस्ते देवश्रवाः
अग्रेणी: शकलं देवस्त्वा यूपः सुपिप्पलाभ्यश्च बालंद्या- सौमीं त्रिष्टुभं यजुरन्ता देवानां चात्वालदैवतं प्राणाय मे
मग्रेण यूपो याते दीर्घतमा यूपदेवत्या त्रिष्टुभं ब्रह्म हह लिङ्गोक्तदेवतान्येकादश कोऽसि प्राजापत्योष्णिग्वर्धमाना
यूपदेवत्ये विष्णोः कर्माणि द्वे मेधातिथिर्वैष्णव्यौ गायत्र्यौ । मधवे त्वा लिङ्गोक्तदेवतानि त्रयोदश ॥ २८ ॥ इन्द्राग्नीं
परिवीर्यूपो दिवस्वरुरेष ते यूप उपावीस्तृणमुपदेवा लिङ्गो - । विश्वामित्र ऐन्द्राग्नी गायत्रीमाघात्रिशोक आन्द्रमासो
क्तमृतस्य त्वा पशुरग्नीषोमाभ्यां लिङ्गोतमच्योऽपां पशुरापो । मधुच्छन्दा वैश्वदेवीं विश्वेदेवासो गृत्समद इन्द्रमरुत्वश्चतस्रो
देवीरापंसं ते पशुर्घृतेन स्वरुशासौ रेवती वाग्वर्षो तृणं
स्वाहा दैवे ॥ २३ ॥ माहिर्भूरज्जुर्नमस्ते यज्ञो देवीरापोर्ध-
मापमर्धमाशीर्वांचं ते मनस्ते पशुशं लिङ्गोक्तमोषधे तृणं
स्वधितेऽसी रक्षसां लिङ्गोक्तं निरस्तमिदमहं रक्षोहणी
घृतेन द्यावापृथिव्यं वायो वायव्यमग्निराज्यस्याग्नेयं स्वाहा-
कृते वपापण्याविदमाप आपी महापङ्किख्यवसाना पाव- विष्णो वैष्णवं कदाचनादित्यदेवत्ये बृहत्यैौ यज्ञो देवानां
मानश्चान्त्यः पादः सं ते हृदयं रेडसि वसाप्रयुतं लिङ्गोक्तं कुत्सस्त्रिष्टुभं विवस्वन्यजुः श्रदस्मै जगत्याशीर्वाममद्य भर-
घृतं वैश्वदेवं दिशः पञ्चदिश्यान्यैन्द्रः प्राणः पश्वङ्गः प्राण- द्वाजो बार्हस्पत्यः सावित्रीं त्रिष्टुभ सावित्रोऽसि सावित्र
दानं लिङ्गोक्तं देवत्वाष्ट्री त्रिष्टुप् ॥ २४ ॥ समुद्रं लिङ्गो - सुशर्मासि वैश्वदेवं बृहस्पतिसुतस्य लिङ्गोक्तमहं प्रजापतिरू-
क्तानि द्वादश दिवं ते स्वरुर्मापो हृदयशूलं धाम्नो वारुणं । पेणात्मादेवतात्रिष्टुबमाँ ३ इ पत्नीवन्नायं प्रजापतिः प्राजा-
यदाहुर्वारुणी गायत्र्यनवसाना सुमित्रिया न आप पत्य हरिरस्यूक्सामे हर्योर्यस्ते लिङ्गोक्ते देवकृतस्याग्नेयानि
प्मतीर्लिङ्गोक्तदेवतानुष्टुवग्नेर्वश्वत्वार्यपां न्यमूरापीं गायत्रीं पट् ॥ ३० ॥ समिन्द्रात्रिर्वैश्वदेवीं त्रिष्टुभं धाता लिङ्गोक्तब-
मेधातिथिर्हृदे त्वा सौम्यनुष्टुप् सोमराजन् सौम्ये शृणोतु हुदेवत्या सुगावो देवीयाँ २ आवहो वयमाग्नेय्यौ यज्ञायज्ञ-
लिङ्गोक्तदेवता त्रिष्टुब्देवीराप आपी पङ्किः कार्षिराज्यमनुष्टु- । मेष ते लिङ्गोक्ते यजुषी उरुक्षूहि शुनःशेपो वारुणीं त्रिष्टुभं
समुद्रस्य समाप आपो यमने मधुच्छन्दा आग्नेयीं गायत्री - । नमो वारुणमग्नेरनीकमाग्नेयी त्रिष्टुप् समुद्रे ते सौमी विराड्-
माददे ग्रावा निग्राभ्या आपमिन्द्राय त्वा पञ्च सौम्यानि
यत्ते सौमी विपरीता बृहती श्वानाः पथ्याबृहती माभेः
सौम्यमर्ध द्यावापृथिव्यमधं प्रागपाक्सौम्युष्णिक् त्वमङ्ग
गोतम ऐन्द्रीं पथ्याबृहतीम् ॥ २५ ॥ इति० संहितायां
षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥
हवि-
देवीरापः पतिर्बृहती वा पूर्वोऽर्धर्च आप उत्तरः सौम्यो
देवानामाग्नेयमेजतु व्यवसाना महापङ्क्तिर्यस्यै ते वशा पुरुद-
स्मोगर्भो मरुतो यस्य गोतमो मारुतीं गायत्रीं महीद्यौर्मेधा-
तिथिर्द्यावापृथिव्यामित्यग्निष्टोमः ॥ ३१ ॥ अथ षोडश्यातिष्ठ
गोतम ऐन्द्री मनुष्टुभं युवाहि मधुच्छन्दा इन्द्रमिद्गोतमो
यस्मान्नैन्द्री त्रिष्टुप्परब्रह्मरूपेण षोडशिनस्तुरिन्द्रश्चैन्द्रावारुणी
पोढशिदेवत्या वा यजुरन्ताझेपवस्व वैखानस आग्नेयीं गाय-
वाचस्पतये प्राणदेवत्या विराट् मधुमतीर्लिङ्गोकं यत्ते
सौम्यस्वाहोरुयजुषी लिङ्गोते स्वांकृतोस्युपा शुर्देवे-
भ्यस्त्वा दैवं देवाशो लिङ्गोक्तमाभिचारिकं प्राणायग्रहो । श्रीमुत्तिष्ठन्कुरुस्तुतिरैन्द्रीमदृश्रं प्रस्कण्वः सौरीं तिस्रोऽपि
व्यानाय उपाधूंशुसवन उपयामगृहीतोस्यन्तरैन्द्रमन्तस्ते यजुरन्ता उदुत्यं देवानामार्षमाजिघेडे कुसुरुबिन्दुर्गव्ये महा-
मघवदेवत्या त्रिष्टुबुदानाय ग्रह आवायो वसिष्ठो वायव्यां पङ्किप्रस्तारपङ्की विनः शासो भारद्वाज ऐन्द्री मनुष्टुभं वाच -
त्रिष्टुभमिन्द्रवायू मधुच्छन्दा ऐन्द्रवायवीं गायत्रीमयं वा स्पतिं वैश्वकर्मणीं त्रिष्टुभं विश्वकर्मन्नैन्द्री वैश्वकर्मण्यग्नये त्वा
गृत्समदो मैत्रावरुणी रायावयं त्रसदस्युस्त्रिष्टुभं यावां मेधा- देवार्षाण्यदाभ्यदेवत्यानि ब्रेशीनां त्वा सौम्यानि ॥३२॥ सत्रो-
तिथिराश्विनीं गायत्रीं तं प्रत्नथावत्सारः काश्यपो वैश्वदेवीं त्थानं देवानामार्षमिह रतिः पशुदैवतमुपसृजन्नुष्णिगाझेयी
जगतीमच्छिन्नस्य सौम्य सा प्रथमैन्द्री त्रिष्टुप्तृपं त्वयानी सत्रस्य बृहती यजमानानामात्मस्तुतिर्युवन्तं परुच्छेप ऐन्द्री -
लिङ्गोक्ते ॥ २६ ॥ अयं वेनो वेनस्य त्रिष्टुप् सोमस्तुतिरधिदै - । मत्यष्टिं त्र्यवसानामाद्योऽर्धर्च ऐन्द्रापार्वतः परमेष्ठी नैमित्ति-
वतमधियज्ञं च मनोन त्रिष्टुप्सोमस्तुतिरधियज्ञानुवादिन्यप- कान्याध्यायाद्वसिष्ठस्याएँ लिङ्गोक्तदेवतानि चतुस्त्रिं शययो-
मृष्टः शण्डोऽपमृष्टो मर्क आभिचारिके देवास्त्वा शुक्रामन्थि- वैष्णववारुणीं त्रिष्टुब्देवा दिवमाशीर्लिङ्गोक्तदेवताश्चतुस्त्रिं-
नावनाष्टष्टासि दक्षिणोत्तरवेदिश्रोण्यौ सुवीरः सुप्रजाः शुक्रा । शद्वर्मदेवत्या पक्तिस्त्रिष्टुब्वा यज्ञस्य यज्ञदेवत्या त्रिष्टुबापवस्व
विश्वामित्र ऐन्द्रामारुतीस्त्रिष्टुभो मरुतात्वा यजुर्मरुत्वतीयं
महाँइन्द्रो भरद्वाजो माहेन्द्री त्रिष्टुभमोजसा वत्सो गायत्री-
मुदुत्यं प्रस्कण्वः सौरीं गायत्री चित्रं कुत्स आङ्गिरसस्त्रिष्टु-
भरूपेण वो दक्षिणाश्चतुर्णां ब्राह्मणमद्य लिङ्गोक्तदेवतान्यष्टौ
॥ २९ ॥ इति० संहितायां सप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥
नत्रिष्टुब्यजुरन्ताग्नेय्युरुविष्णो वैष्णव्यनुष्टुव्यजुरन्ता देवस- । मन्थिनौ निरस्तो द्वे आभिचारिके शुक्रस्य मन्थिनः शकलं
वितः सावित्रमेतश्वं सौम्यं स्वाहा निर्लिङ्गोक्तदेवतामने । ये देवासः परुच्छेपो वैश्वदेवीं त्रिष्टुभमाग्रयणोसि लिङ्गोक्दै -
व्रतपा आग्नेयमत्यन्यान्वनस्पतिरोषधे कुशतरुणं स्वधिते वतम् ॥ २७ ॥ सोमः पवते वैश्वदेवमिन्द्राय त्वा पञ्च लिङ्गो-
परशुर्धी मातस्त्वं वनस्पतिः ॥ २२ ॥ इति० संहितायां क्तानि मूर्धानं भरद्वाजो वैश्वानरीं त्रिष्टुभं ध्रुवोसि ध्रुवो ध्रुवं
पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५ ॥
ध्रुवेण बृहती पूर्वोऽर्धच ध्रौव उत्तर ऐन्द्रो यस्ते देवश्रवाः
अग्रेणी: शकलं देवस्त्वा यूपः सुपिप्पलाभ्यश्च बालंद्या- सौमीं त्रिष्टुभं यजुरन्ता देवानां चात्वालदैवतं प्राणाय मे
मग्रेण यूपो याते दीर्घतमा यूपदेवत्या त्रिष्टुभं ब्रह्म हह लिङ्गोक्तदेवतान्येकादश कोऽसि प्राजापत्योष्णिग्वर्धमाना
यूपदेवत्ये विष्णोः कर्माणि द्वे मेधातिथिर्वैष्णव्यौ गायत्र्यौ । मधवे त्वा लिङ्गोक्तदेवतानि त्रयोदश ॥ २८ ॥ इन्द्राग्नीं
परिवीर्यूपो दिवस्वरुरेष ते यूप उपावीस्तृणमुपदेवा लिङ्गो - । विश्वामित्र ऐन्द्राग्नी गायत्रीमाघात्रिशोक आन्द्रमासो
क्तमृतस्य त्वा पशुरग्नीषोमाभ्यां लिङ्गोतमच्योऽपां पशुरापो । मधुच्छन्दा वैश्वदेवीं विश्वेदेवासो गृत्समद इन्द्रमरुत्वश्चतस्रो
देवीरापंसं ते पशुर्घृतेन स्वरुशासौ रेवती वाग्वर्षो तृणं
स्वाहा दैवे ॥ २३ ॥ माहिर्भूरज्जुर्नमस्ते यज्ञो देवीरापोर्ध-
मापमर्धमाशीर्वांचं ते मनस्ते पशुशं लिङ्गोक्तमोषधे तृणं
स्वधितेऽसी रक्षसां लिङ्गोक्तं निरस्तमिदमहं रक्षोहणी
घृतेन द्यावापृथिव्यं वायो वायव्यमग्निराज्यस्याग्नेयं स्वाहा-
कृते वपापण्याविदमाप आपी महापङ्किख्यवसाना पाव- विष्णो वैष्णवं कदाचनादित्यदेवत्ये बृहत्यैौ यज्ञो देवानां
मानश्चान्त्यः पादः सं ते हृदयं रेडसि वसाप्रयुतं लिङ्गोक्तं कुत्सस्त्रिष्टुभं विवस्वन्यजुः श्रदस्मै जगत्याशीर्वाममद्य भर-
घृतं वैश्वदेवं दिशः पञ्चदिश्यान्यैन्द्रः प्राणः पश्वङ्गः प्राण- द्वाजो बार्हस्पत्यः सावित्रीं त्रिष्टुभ सावित्रोऽसि सावित्र
दानं लिङ्गोक्तं देवत्वाष्ट्री त्रिष्टुप् ॥ २४ ॥ समुद्रं लिङ्गो - सुशर्मासि वैश्वदेवं बृहस्पतिसुतस्य लिङ्गोक्तमहं प्रजापतिरू-
क्तानि द्वादश दिवं ते स्वरुर्मापो हृदयशूलं धाम्नो वारुणं । पेणात्मादेवतात्रिष्टुबमाँ ३ इ पत्नीवन्नायं प्रजापतिः प्राजा-
यदाहुर्वारुणी गायत्र्यनवसाना सुमित्रिया न आप पत्य हरिरस्यूक्सामे हर्योर्यस्ते लिङ्गोक्ते देवकृतस्याग्नेयानि
प्मतीर्लिङ्गोक्तदेवतानुष्टुवग्नेर्वश्वत्वार्यपां न्यमूरापीं गायत्रीं पट् ॥ ३० ॥ समिन्द्रात्रिर्वैश्वदेवीं त्रिष्टुभं धाता लिङ्गोक्तब-
मेधातिथिर्हृदे त्वा सौम्यनुष्टुप् सोमराजन् सौम्ये शृणोतु हुदेवत्या सुगावो देवीयाँ २ आवहो वयमाग्नेय्यौ यज्ञायज्ञ-
लिङ्गोक्तदेवता त्रिष्टुब्देवीराप आपी पङ्किः कार्षिराज्यमनुष्टु- । मेष ते लिङ्गोक्ते यजुषी उरुक्षूहि शुनःशेपो वारुणीं त्रिष्टुभं
समुद्रस्य समाप आपो यमने मधुच्छन्दा आग्नेयीं गायत्री - । नमो वारुणमग्नेरनीकमाग्नेयी त्रिष्टुप् समुद्रे ते सौमी विराड्-
माददे ग्रावा निग्राभ्या आपमिन्द्राय त्वा पञ्च सौम्यानि
यत्ते सौमी विपरीता बृहती श्वानाः पथ्याबृहती माभेः
सौम्यमर्ध द्यावापृथिव्यमधं प्रागपाक्सौम्युष्णिक् त्वमङ्ग
गोतम ऐन्द्रीं पथ्याबृहतीम् ॥ २५ ॥ इति० संहितायां
षष्ठोऽध्यायः ॥ ६ ॥
हवि-
देवीरापः पतिर्बृहती वा पूर्वोऽर्धर्च आप उत्तरः सौम्यो
देवानामाग्नेयमेजतु व्यवसाना महापङ्क्तिर्यस्यै ते वशा पुरुद-
स्मोगर्भो मरुतो यस्य गोतमो मारुतीं गायत्रीं महीद्यौर्मेधा-
तिथिर्द्यावापृथिव्यामित्यग्निष्टोमः ॥ ३१ ॥ अथ षोडश्यातिष्ठ
गोतम ऐन्द्री मनुष्टुभं युवाहि मधुच्छन्दा इन्द्रमिद्गोतमो
यस्मान्नैन्द्री त्रिष्टुप्परब्रह्मरूपेण षोडशिनस्तुरिन्द्रश्चैन्द्रावारुणी
पोढशिदेवत्या वा यजुरन्ताझेपवस्व वैखानस आग्नेयीं गाय-
वाचस्पतये प्राणदेवत्या विराट् मधुमतीर्लिङ्गोकं यत्ते
सौम्यस्वाहोरुयजुषी लिङ्गोते स्वांकृतोस्युपा शुर्देवे-
भ्यस्त्वा दैवं देवाशो लिङ्गोक्तमाभिचारिकं प्राणायग्रहो । श्रीमुत्तिष्ठन्कुरुस्तुतिरैन्द्रीमदृश्रं प्रस्कण्वः सौरीं तिस्रोऽपि
व्यानाय उपाधूंशुसवन उपयामगृहीतोस्यन्तरैन्द्रमन्तस्ते यजुरन्ता उदुत्यं देवानामार्षमाजिघेडे कुसुरुबिन्दुर्गव्ये महा-
मघवदेवत्या त्रिष्टुबुदानाय ग्रह आवायो वसिष्ठो वायव्यां पङ्किप्रस्तारपङ्की विनः शासो भारद्वाज ऐन्द्री मनुष्टुभं वाच -
त्रिष्टुभमिन्द्रवायू मधुच्छन्दा ऐन्द्रवायवीं गायत्रीमयं वा स्पतिं वैश्वकर्मणीं त्रिष्टुभं विश्वकर्मन्नैन्द्री वैश्वकर्मण्यग्नये त्वा
गृत्समदो मैत्रावरुणी रायावयं त्रसदस्युस्त्रिष्टुभं यावां मेधा- देवार्षाण्यदाभ्यदेवत्यानि ब्रेशीनां त्वा सौम्यानि ॥३२॥ सत्रो-
तिथिराश्विनीं गायत्रीं तं प्रत्नथावत्सारः काश्यपो वैश्वदेवीं त्थानं देवानामार्षमिह रतिः पशुदैवतमुपसृजन्नुष्णिगाझेयी
जगतीमच्छिन्नस्य सौम्य सा प्रथमैन्द्री त्रिष्टुप्तृपं त्वयानी सत्रस्य बृहती यजमानानामात्मस्तुतिर्युवन्तं परुच्छेप ऐन्द्री -
लिङ्गोक्ते ॥ २६ ॥ अयं वेनो वेनस्य त्रिष्टुप् सोमस्तुतिरधिदै - । मत्यष्टिं त्र्यवसानामाद्योऽर्धर्च ऐन्द्रापार्वतः परमेष्ठी नैमित्ति-
वतमधियज्ञं च मनोन त्रिष्टुप्सोमस्तुतिरधियज्ञानुवादिन्यप- कान्याध्यायाद्वसिष्ठस्याएँ लिङ्गोक्तदेवतानि चतुस्त्रिं शययो-
मृष्टः शण्डोऽपमृष्टो मर्क आभिचारिके देवास्त्वा शुक्रामन्थि- वैष्णववारुणीं त्रिष्टुब्देवा दिवमाशीर्लिङ्गोक्तदेवताश्चतुस्त्रिं-
नावनाष्टष्टासि दक्षिणोत्तरवेदिश्रोण्यौ सुवीरः सुप्रजाः शुक्रा । शद्वर्मदेवत्या पक्तिस्त्रिष्टुब्वा यज्ञस्य यज्ञदेवत्या त्रिष्टुबापवस्व