ज
 
<page>
<p>१०
 
भर्तृहरिकृतं
 
</p>
<verse>वाण्येका समलङ्करोति पुरुषं या संस्कृता धार्यते
 

क्षीयन्ते खलु भूषणानि सततं वाव<error>क्भू</error><fix>ग्भू</fix>षणं भूषणम् ॥ १९ ॥
</verse>
<p>केयूरा इति ॥ केयूरा बाहुभूषणानि पुरुषं न भूषयंत्यलङ्कुर्वन्ति ॥ चन्द्रो-

ज्ज्वलाश्चन्द्रकान्तिसदृशा हारा मुक्तादिरचिता माला न, तथा स्नानं न,

विलेपनं चन्दनादि न, कुसुमं पुष्पं न, अलङ्कृता मूर्धजाः केशा न, किं तु

एका बाणी पुरुषं समलङ्करोति सम्यग्भूषयति, सा का ॥ या संस्कृता व्याक -
-
रणादिसंस्कारयुक्ता विद्वद्भिर्धार्यते ॥ वागतिरिक्तानि भूषणानि क्षीयन्ते खलु

न तु वाग्भूषणं क्षीयतेऽतो वाग्भूषणमेव सततं निरन्तरमक्षयमिति यावत्

भूषणमलङ्करणं नान्यदिति भावः ॥ " शार्दूलविक्रीडितं वृत्तम्" ॥ १९ ॥
</p>
<p>विद्यैव नरस्य रूपादिकमस्ति तद्रहितो नरः पशुरेवेत्याह-
 
--</p>
<verse>विद्या नाम नरस्य रूपमधिकं प्रच्छन्नगुप्तं धनं
 

विद्या भोगकरी यशःसुखकरी विद्या गुरूणां गुरुः ॥

विद्या बन्धुजनो विदेशगमने विद्या परं दैवतं
 
66
 

विद्या राजसु पूजिता न तु धनं विद्याविहीनः पशुः ॥ २० ॥
</verse>
<p>विद्येति ॥ 'नामेति संभावनायाम्' ॥ नरस्य पुरुषस्य विद्यैवाधिकं श्रेष्ठं

रूपमस्ति विद्यावन्तः कुरूपा अपि सर्वत्र मान्या भवन्ति न तथा केवलं

सुरूपाः ॥ किंच प्रच्छन्नं स्वान्तस्थितत्वेनेतरानपहार्ययं गुप्तं च बाह्यसाधना-

नपेक्षमननादिना रक्षितं च ॥ प्रसिद्धधनं तु चोराद्यपहार्ययं पेटकादिरक्षितं

च ॥ विद्या, भुज्यत इति भोगोऽन्नवस्त्रादि तत्करोतीति करी संपादिकेति

यावत् ॥ तथा यशः कीर्तितिं सुखमानन्दं च करोतीति यशःसुखकरी ॥

तद्धेतुरित्यर्थः ॥ " कृञो हेतुताच्छील्यानुलोम्येष्विति टः " ॥ विद्यैव गुरूणा-

मुपदेष्टॄणां गृणाति हितमुपदिशतीति गुरुरुपदेष्ट्री ॥ विद्यैव विदेशगमने बन्धु-

जनो बन्धुवद्धितकारी ॥ परमुत्कृष्टं दैवतं विद्यैव ॥ विद्यैव राज्ञा सुष्ठु पूजिता,

धनं द्रविणं तु न, अतो विद्यया विहीनो रहितः पशुरेव ॥ तदुक्तम् "विहि-

ताविहितविचारशून्यबुद्धेः श्रुतिविषयैर्विधिभिर्बहिष्कृतस्य ॥ उदरभरणमात्र के-

वलेच्छो:छोः पुरुषपशोश्च पशोश्च को विशेष इति " ॥ तस्मात्पुरुषेण पशुत्व-

व्यावृत्तये विद्यैवावश्यं संपादनीयेति तात्पर्यम् ॥ पूर्वोक्तमेव वृत्तम् ॥ २० ॥
</p>
<p>क्षमादिगुणयुक्तस्येतरैर्वचनादिभिः किमित्याह-
 
--</p>
<verse merge-next="true">क्षान्तिश्चेद्वचनेन किं किमरिभिः क्रोधोऽस्ति चेद्देहिनां

शातिश्चेदनलेन किं यदि सुहृद्दिव्यौषधैः किं फलम् ॥
 
Di</verse>
</pagitized by
 
Google
 
e>