शतकत्रयम् /15
This page has been fully proofread once and needs a second look.
<page>
<ignore>भर्तृहरिकृतं
</ignore>
<p>लबिसतन्तुभिः रोद्धुं बद्धुं समुज्जृम्भते सम्यक्चेष्टते तथा वज्रमणीन्हीरकमणीन् ॥
वज्रो स्त्री हीरके पवावित्यमरः ॥ शिरीषकुसुमस्य पुष्पविशेषस्य " शिरस
इति ख्यातस्य " ॥ ' शिरीषस्तु कपीतन इत्यमरः' ॥ प्रान्तेन प्रान्तभागेन
छेत्तुं भेत्तुं संनह्यते संनद्धो भवति ॥ तथा क्षाराम्बुधेः क्षारजल समुद्रस्य माधुर्यं
मृष्टजलत्वं मधुबिन्दुना माक्षिकबिन्दुना ॥ ' मधु क्षौद्रं माक्षिकादीत्यमरः ॥
' ॥
रचयितुं कर्तुमीहते चेष्टते । एवं च व्यालादयो यथा मृणालतन्त्वादिभिर्बन्ध-
नादि कर्तुमशक्यास्तथा केनाप्युपायेन खलजनाः सन्मार्गे वर्तयितुं दुःशका
इति भावः ॥ " शार्दूलविक्रीडितं वृत्तम् ॥ सूर्याश्वर्मसजस्तताः सगुरवः "
इति तलक्षणात् ॥ ६ ॥
</p>
<p>इदानीमज्ञजनानामज्ञता ऽऽवरणोपायमाह-
66
--</p>
<verse>स्वायत्तमेकान्तगुणं विधात्रा विनिर्मितं छाद्नमशतायाः ॥
विशेषतः सर्वविदां समाजे विभूषणं मौनमपण्डितानाम् ॥ ७ ॥
</verse>
<p>स्वायत्तमिति ॥ विधात्रा ब्रह्मणा अज्ञताया मौर्ख्यस्य छादनमावरणम् ॥
'छदिर् आवरणे धातुः ' ॥ मौनं तूष्णींभावः विनिर्मितं रचितम् ॥ कीदृ-
शम् ॥ स्वस्याऽऽत्मन आयत्तमधीनम् ॥ " अधीनो निघ्न आयत्त इत्यमरः " ॥
पुनः कीदृशम् ॥ एकान्तगुणं एकान्ता अतिशयिता गुणा यस्मिंस्तत् ॥ " अथा-
तिशयो भर इत्युपक्रम्य ॥ तीत्व्रैकान्तनितान्तानीत्यमरः " विशेषतो विशेषेण
सर्व
सर्वं विन्दन्ति जानन्ति ते सर्वविदस्तेषां समाजे समूहे सभायामिति यावत् ॥
सदसद्विवेकबवती बुद्धिः पण्डा, संजाता येषां ते पण्डिताः न पण्डिता अप-
ण्डितास्तेषां विभूषणमलंकरणं भवति ॥ अज्ञस्य स्वाज्ञानावरणे मौनादन्य
उपायो लोके नास्तीति भावः ॥
66 "इन्द्रवज्रा वृत्तम् स्यादिन्द्रवज्रा यदि
तौ जगौ गः
"
इति ॥ ७ ॥
</p>
<p>किंचिज्ज्ञानात्सर्वज्ञत्वाभिमानो भवति विशेषज्ञानात्तु तदभाव इति स्वदृ-
ष्टान्तेनाऽऽह-
--</p>
<verse>यदा किंचिज्ज्ञोऽहं द्विप इव मदान्धः समभवं
तदा सर्वज्ञोऽस्मीत्यभवदवलिप्तं मम मनः ॥
यदा किंचित्किचिह्नधजनसकाशाद्वगतं
तदा मूर्खोऽस्मीति ज्वर इव मदो मे व्यपगतः ॥ ८ ॥
</verse>
<p merge-next="true">यदेति ॥ यदाऽहं किंचिज्जानातीति किंचिज्ज्ञः, द्वाभ्यां मुखशुण्डाभ्यां
Di</p>
</pagitized by Google
e>
<ignore>भर्तृहरिकृतं
<p>लबिसतन्तुभिः रोद्धुं बद्धुं समुज्जृम्भते सम्यक्चेष्टते तथा वज्रमणीन्हीरकमणीन् ॥
वज्रो स्त्री हीरके पवावित्यमरः ॥ शिरीषकुसुमस्य पुष्पविशेषस्य "
इति ख्यातस्य
छेत्तुं भेत्तुं संनह्यते संनद्धो भवति ॥ तथा क्षाराम्बुधेः क्षारजल
मृष्टजलत्वं मधुबिन्दुना माक्षिकबिन्दुना ॥ '
रचयितुं कर्तुमीहते चेष्टते । एवं च व्यालादयो यथा मृणालतन्त्वादिभिर्बन्ध-
नादि कर्तुमशक्यास्तथा केनाप्युपायेन खलजनाः सन्मार्गे वर्तयितुं दुःशका
इति भावः ॥ "
इति तलक्षणात् ॥ ६ ॥
<p>इदानीमज्ञजनानामज्ञता ऽऽवरणोपायमाह-
66
<verse>स्वायत्तमेकान्तगुणं विधात्रा विनिर्मितं छाद्नमशतायाः ॥
विशेषतः सर्वविदां समाजे विभूषणं मौनमपण्डितानाम् ॥ ७ ॥
<p>स्वायत्तमिति ॥ विधात्रा ब्रह्मणा अज्ञताया मौर्ख्यस्य छादनमावरणम् ॥
'छदिर् आवरणे धातुः
शम् ॥ स्वस्याऽऽत्मन आयत्तमधीनम् ॥ "
पुनः कीदृशम् ॥ एकान्तगुणं एकान्ता अतिशयिता गुणा यस्मिंस्तत् ॥ "
तिशयो भर इत्युपक्रम्य ॥ ती
सर्व
सर्वं विन्दन्ति जानन्ति ते सर्वविदस्तेषां समाजे समूहे सभायामिति यावत् ॥
सदसद्विवेक
ण्डितास्तेषां विभूषणमलंकरणं भवति ॥ अज्ञस्य स्वाज्ञानावरणे मौनादन्य
उपायो लोके नास्तीति भावः ॥
66
तौ जगौ गः
<p>किंचिज्ज्ञानात्सर्वज्ञत्वाभिमानो भवति विशेषज्ञानात्तु तदभाव इति स्वदृ-
ष्टान्तेनाऽऽह-
<verse>यदा किंचिज्ज्ञोऽहं द्विप इव मदान्धः समभवं
तदा सर्वज्ञोऽस्मीत्यभवदवलिप्तं मम मनः ॥
यदा किंचित्किचिह्नधजनसकाशाद्वगतं
तदा मूर्खोऽस्मीति ज्वर इव मदो मे व्यपगतः ॥ ८ ॥
<p merge-next="true">यदेति ॥ यदाऽहं किंचिज्जानातीति किंचिज्ज्ञः, द्वाभ्यां मुखशुण्डाभ्यां
Di
</pag