2026-01-24 15:17:22 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
चतुर्थोल्लासः
अन्यस्य तस्य सरसो महति प्रतीरे
विन्यस्य तं तनुभवं विधिना परासुम् ।
तौ दंपती श्रवणयोः कटुभिर्विलापैः
कूलंकषं रुरुदतुः कुरराविवैतौ ॥
41
दृष्ट्वा तौ भगवानपि व्यासयति: किंतु कृपालुतया मुहुर्हसमानो
निरंतरनिष्यंदमानबाष्पयवनिकाव्याहन्यमानविलोचनपदमासाद्य तमग्रज-
न्मानमप्राक्षीत् । अथ गृहमेधिन् कुत्रस्थो भवान् ? कथंकारमस्मिन्
कण्टकिते काननप्रांते ? को वा हेतुरस्य कुमारस्य परासुताया: ?
.
इति पृष्टो द्विजातींद्रः तेन तेजोमयेन सः ।
प्रत्यभाषत शोकांधो बाष्पगद्गदया गिरा ॥
भगवन् ! किमिति ब्रवीमि जननांतरमेदुरितानां परिपाकमिमं
दुरितानाम् । अत्र दिशि दक्षिणस्यां वर्तते पञ्चषघटिकाभिरासाद्यः
कोविदग्रामः । तत्र वास्तव्यकुटुंबिनोरावयो: कुलतंतुरेष कुमारः ।
अयं तु प्रभात एव समिदाहरणाय सवयोभिस्संधुक्षितकुतूहल:
कण्टकतरुमण्डलगहनं गहनमेतदागत्य स्वैरं मृगराजवद्विचचार ।
चरंतमेनं विनिहंतुकामेन कृतांतेन नियुक्त इव कश्चन
जरद्वटविटपिमूलकोटरस्थो ददंश महान् दंदशूकः । दष्टम
विषविप्लुष्टवपुषं नष्टचेतनं दृष्ट्वा तमेनमिष्टैः कतिपयैस्संयंत्रितचेतास्तं
वटमूलप्रदेशमासाद्य ं प्रलयाशनिपातितमिव पादपं परेतमेनमपश्यम् ।
दृष्टवांश्चामुं भुजांतरमारोप्य समुन्नीतजनघोषतयावलंबितधैर्यलेशः
प्रदेशमिमं समुपागमम्। समुचिते मयि वर्तमाने किमेनं मम
तातं विधिरीदृशीं दशामनैषीत् । इत्यादि विलप्य पुनरपि गृहिण्या
सममाचक्रंद।
अन्यस्य तस्य सरसो महति प्रतीरे
विन्यस्य तं तनुभवं विधिना परासुम् ।
तौ दंपती श्रवणयोः कटुभिर्विलापैः
कूलंकषं रुरुदतुः कुरराविवैतौ ॥
41
दृष्ट्वा तौ भगवानपि व्यासयति: किंतु कृपालुतया मुहुर्हसमानो
निरंतरनिष्यंदमानबाष्पयवनिकाव्याहन्यमानविलोचनपदमासाद्य तमग्रज-
न्मानमप्राक्षीत् । अथ गृहमेधिन् कुत्रस्थो भवान् ? कथंकारमस्मिन्
कण्टकिते काननप्रांते ? को वा हेतुरस्य कुमारस्य परासुताया: ?
.
इति पृष्टो द्विजातींद्रः तेन तेजोमयेन सः ।
प्रत्यभाषत शोकांधो बाष्पगद्गदया गिरा ॥
भगवन् ! किमिति ब्रवीमि जननांतरमेदुरितानां परिपाकमिमं
दुरितानाम् । अत्र दिशि दक्षिणस्यां वर्तते पञ्चषघटिकाभिरासाद्यः
कोविदग्रामः । तत्र वास्तव्यकुटुंबिनोरावयो: कुलतंतुरेष कुमारः ।
अयं तु प्रभात एव समिदाहरणाय सवयोभिस्संधुक्षितकुतूहल:
कण्टकतरुमण्डलगहनं गहनमेतदागत्य स्वैरं मृगराजवद्विचचार ।
चरंतमेनं विनिहंतुकामेन कृतांतेन नियुक्त इव कश्चन
जरद्वटविटपिमूलकोटरस्थो ददंश महान् दंदशूकः । दष्टम
विषविप्लुष्टवपुषं नष्टचेतनं दृष्ट्वा तमेनमिष्टैः कतिपयैस्संयंत्रितचेतास्तं
वटमूलप्रदेशमासाद्य ं प्रलयाशनिपातितमिव पादपं परेतमेनमपश्यम् ।
दृष्टवांश्चामुं भुजांतरमारोप्य समुन्नीतजनघोषतयावलंबितधैर्यलेशः
प्रदेशमिमं समुपागमम्। समुचिते मयि वर्तमाने किमेनं मम
तातं विधिरीदृशीं दशामनैषीत् । इत्यादि विलप्य पुनरपि गृहिण्या
सममाचक्रंद।