2026-01-24 15:17:35 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
82
श्रीव्यासयोगिचरितम्
यज्जननी पितामहः कालमेघाध्वरिपुत्रं निर्विद्यतादूयमानतातचरण-
मनः प्रमोदविषयद्वात्रिंशद्वर्षदेशीयोऽपि मानवतामग्रेसरो विविक्तसौध-
तल धूल्यक्षरपरिचयादारभ्य सद्य एव सर्वश्रुतिसागरपारदृश्वत्वमादिश्य-
पृथग्विधसप्ततंतुक्रियाप्रबंधपरितर्पितैरमरगणैः अगणेधिकृतेनाखण्डश्चन्द्र-
मसाराकाश्चकरनिशिदिनिन्मिकलाः । तादृशस्स कविवराभ्यामवरजाभ्या-
मलंकृतपार्श्वभागमुपसृत्य सरभसं नवचित्रकंबलशेखरितशिखरभागे
महास्थानमंटपमणिवेदितले निषेदिवान् स्वकर्तृकाणि शास्त्रप्रमेयजा-
लानि समंतादुपन्यसद्भिः शिष्यवद्भिर्वालखिल्यैर्वासराधिकमिव
वर्धयतोपकंठं शुचिमतिर्धनवीरतुंदिभेन कुरुविंदमणिकन्दलसंदानितेन
तीर्थनारायणेन वदनरामणीयकपरीक्षिततया सेवितुं ससंभ्रमवात्सल्यः
मकरन्दपूरितेन नलिनेनेव देदीप्यमानपार्श्वप्रदेशः प्ररोहितानुरागभारेणेव
लोहितेन समागतेन सरस्वतीसरित्तरङ्गेणेव कोमलेन काषायवसनखण्डे
समालिङ्गितवपुषं विकासविशेषप्रकाशितेन निरतिशयकरुणाप्रसादेन
विलोचनेन महांतं वात्सल्यभारममर्यादयंतं भगवंतं व्यासयतिकेसरिणं
शतकृत्वश्चरणारविंदयोरमन्दभक्तिरसंदिष्ट । वृद्धाय निजनिदेशाम्रेडनव-
शेन विहितासनोपवेशं तं कवींद्रं स भगवान् मधुरहसितकिरणकिशोरांकु-
रतरलिताननया वाचा कुशलमप्राक्षीत् । अये, मेदुरसरसकविताकुटुंबिन्
वत्स सोमनाथकवे कारुण्येन कमलासहायस्य वर्धसे किमव्याहतेन
मङ्गलेन । इत्थंकारमादरपुरस्सरेण क्षेमानुयोगेन कृत
:
तजसेनलाभस्स कविः स्वामिन्भगवतः कटाक्षवीक्षणघटीयंत्रप्रवहितकरु -
णासलिलधारासेकानुबंधकिसलयितक्षेमारामसीमस्य जनसर्विधभूसंचार-
गोपि कथंकारं स्मृतिकल्याणेतरकर्णि इति विज्ञाप्य तद्विषयकमिदं
पद्यमुदाहरत् ।
वादनिपुणैर्मन्दानिलराजिक्षौमनिर्मितसुधायितकीर्ते ।
हासभूतसकलहितविद्वन् व्यासतापसमणे विजयस्व ॥
श्रीव्यासयोगिचरितम्
यज्जननी पितामहः कालमेघाध्वरिपुत्रं निर्विद्यतादूयमानतातचरण-
मनः प्रमोदविषयद्वात्रिंशद्वर्षदेशीयोऽपि मानवतामग्रेसरो विविक्तसौध-
तल धूल्यक्षरपरिचयादारभ्य सद्य एव सर्वश्रुतिसागरपारदृश्वत्वमादिश्य-
पृथग्विधसप्ततंतुक्रियाप्रबंधपरितर्पितैरमरगणैः अगणेधिकृतेनाखण्डश्चन्द्र-
मसाराकाश्चकरनिशिदिनिन्मिकलाः । तादृशस्स कविवराभ्यामवरजाभ्या-
मलंकृतपार्श्वभागमुपसृत्य सरभसं नवचित्रकंबलशेखरितशिखरभागे
महास्थानमंटपमणिवेदितले निषेदिवान् स्वकर्तृकाणि शास्त्रप्रमेयजा-
लानि समंतादुपन्यसद्भिः शिष्यवद्भिर्वालखिल्यैर्वासराधिकमिव
वर्धयतोपकंठं शुचिमतिर्धनवीरतुंदिभेन कुरुविंदमणिकन्दलसंदानितेन
तीर्थनारायणेन वदनरामणीयकपरीक्षिततया सेवितुं ससंभ्रमवात्सल्यः
मकरन्दपूरितेन नलिनेनेव देदीप्यमानपार्श्वप्रदेशः प्ररोहितानुरागभारेणेव
लोहितेन समागतेन सरस्वतीसरित्तरङ्गेणेव कोमलेन काषायवसनखण्डे
समालिङ्गितवपुषं विकासविशेषप्रकाशितेन निरतिशयकरुणाप्रसादेन
विलोचनेन महांतं वात्सल्यभारममर्यादयंतं भगवंतं व्यासयतिकेसरिणं
शतकृत्वश्चरणारविंदयोरमन्दभक्तिरसंदिष्ट । वृद्धाय निजनिदेशाम्रेडनव-
शेन विहितासनोपवेशं तं कवींद्रं स भगवान् मधुरहसितकिरणकिशोरांकु-
रतरलिताननया वाचा कुशलमप्राक्षीत् । अये, मेदुरसरसकविताकुटुंबिन्
वत्स सोमनाथकवे कारुण्येन कमलासहायस्य वर्धसे किमव्याहतेन
मङ्गलेन । इत्थंकारमादरपुरस्सरेण क्षेमानुयोगेन कृत
:
तजसेनलाभस्स कविः स्वामिन्भगवतः कटाक्षवीक्षणघटीयंत्रप्रवहितकरु -
णासलिलधारासेकानुबंधकिसलयितक्षेमारामसीमस्य जनसर्विधभूसंचार-
गोपि कथंकारं स्मृतिकल्याणेतरकर्णि इति विज्ञाप्य तद्विषयकमिदं
पद्यमुदाहरत् ।
वादनिपुणैर्मन्दानिलराजिक्षौमनिर्मितसुधायितकीर्ते ।
हासभूतसकलहितविद्वन् व्यासतापसमणे विजयस्व ॥