2026-03-08 05:43:14 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
सख्याख्यान : श्रीनिवास गुणाकरः
अन्तःस्थी जगतां जनिस्थितिलयान् कुर्वभियन्ता खराट्
दुष्टभो जननादिभा वमनसा श्रत्यादिमानोऽप्यहम् ।
त्वं साक्ष्यवदः प्रमाणमशुभं वाचा किमेवंविधः
२७७
त्वं चेन्मामय पातकादकपदं त्वां निचिनोमीम् ॥ १८० ॥
अन्तर्यामी मां निष्कपट रक्षसि चेतवेदृशं निधिनोमीत्याह--अन्तःस्थ
जगत लोकानां अन्तःस्थः अन्तर्यामी सन् जनिर्जन्म स्थितिः संरक्षणं लयः
ब्रह्मविष्णुरुदरूपेण कुर्वन् नियन्ता नियामकः स्वराट्र स्वतन्त्रः दुष्टान्
हन्तीति दुष्टमः स्वमनसा स्वेच्छया जननं जन्म भजतीति जननादिभाक्
न्मरहित इत्यर्थः । श्रुत्यादिर्वेदादिर्मानं प्रमाणं यस्मिन् सोऽप्यहमेव त्वं न
उभयोर्भेदात् । तथा साक्षी प्रणादिः अवदः उभयोरमेद इति वक्ता न
1 'यदो बदावदो वक्ते त्यमरः । प्रमार्ण शुभद अशुभदं वा (१)
अवदम् ।) याचा वाङ्मात्रेण किं किं प्रयोजनम् । क्रिया केवलमित्युक्तेः ।
विधः अन्तर्यामी चेत् पालकात् पापात् माँ दासभूतं अब रक्षेत्यर्थः ।
कपटरहित ईदृशं अन्तर्यामित्यविशिष्टं वां भवन्तं निधिनोमि निश्चय
ः ॥ १८० ॥
कुर्वे दुःखकराण्पधानि मनसा कसादहं वासना-
मोहारिति चेदमूनि किमु ते वश्यान्यवश्यानि वा ।
आये तैस्त्वमकारयः स्वकरणैर्वश्यो न दण्ड्योऽस्म्यहं
पिलाज्ञारचितस्य मातृनिधनः कि जामदग्न्योऽवभाक् ॥ १८१ ॥
जामदम्यदृष्टान्तेन अधाभावत्वमाह- कुर्य इति ॥ अहं मनसा अन्तः करणेन
त्यर्थः । दुःखकराणि दुःखपधाना (पदा) नि अधानि पापानि कस्मात् कस्माद्धेतोः
रोमि । वासना अनादिकर्मवासना मोहः आसक्तिः आदिर्येषां ते इति चेत
ते चेत् भवतः अमूनि वासनामोहादीनि वश्यानि स्वाधीनानि अवश्यानि वा
अन्तःस्थी जगतां जनिस्थितिलयान् कुर्वभियन्ता खराट्
दुष्टभो जननादिभा वमनसा श्रत्यादिमानोऽप्यहम् ।
त्वं साक्ष्यवदः प्रमाणमशुभं वाचा किमेवंविधः
२७७
त्वं चेन्मामय पातकादकपदं त्वां निचिनोमीम् ॥ १८० ॥
अन्तर्यामी मां निष्कपट रक्षसि चेतवेदृशं निधिनोमीत्याह--अन्तःस्थ
जगत लोकानां अन्तःस्थः अन्तर्यामी सन् जनिर्जन्म स्थितिः संरक्षणं लयः
ब्रह्मविष्णुरुदरूपेण कुर्वन् नियन्ता नियामकः स्वराट्र स्वतन्त्रः दुष्टान्
हन्तीति दुष्टमः स्वमनसा स्वेच्छया जननं जन्म भजतीति जननादिभाक्
न्मरहित इत्यर्थः । श्रुत्यादिर्वेदादिर्मानं प्रमाणं यस्मिन् सोऽप्यहमेव त्वं न
उभयोर्भेदात् । तथा साक्षी प्रणादिः अवदः उभयोरमेद इति वक्ता न
1 'यदो बदावदो वक्ते त्यमरः । प्रमार्ण शुभद अशुभदं वा (१)
अवदम् ।) याचा वाङ्मात्रेण किं किं प्रयोजनम् । क्रिया केवलमित्युक्तेः ।
विधः अन्तर्यामी चेत् पालकात् पापात् माँ दासभूतं अब रक्षेत्यर्थः ।
कपटरहित ईदृशं अन्तर्यामित्यविशिष्टं वां भवन्तं निधिनोमि निश्चय
ः ॥ १८० ॥
कुर्वे दुःखकराण्पधानि मनसा कसादहं वासना-
मोहारिति चेदमूनि किमु ते वश्यान्यवश्यानि वा ।
आये तैस्त्वमकारयः स्वकरणैर्वश्यो न दण्ड्योऽस्म्यहं
पिलाज्ञारचितस्य मातृनिधनः कि जामदग्न्योऽवभाक् ॥ १८१ ॥
जामदम्यदृष्टान्तेन अधाभावत्वमाह- कुर्य इति ॥ अहं मनसा अन्तः करणेन
त्यर्थः । दुःखकराणि दुःखपधाना (पदा) नि अधानि पापानि कस्मात् कस्माद्धेतोः
रोमि । वासना अनादिकर्मवासना मोहः आसक्तिः आदिर्येषां ते इति चेत
ते चेत् भवतः अमूनि वासनामोहादीनि वश्यानि स्वाधीनानि अवश्यानि वा