पवनदूतम् /76
This page has not been fully proofread.
पवनदूतम्
अप्याजन्मप्रभृतिसुहृदश्चन्द नस्यापराधादु'
अध्यास्ते सा न खलु मलयोपत्यकाकाननानि ।
किञ्च द्वेषादुपरि मदनस्येव सर्व्वीङ्गतन्वी
बवावेशा मनसि रतये नावकाशं ददाति ॥ ८८ ॥
'लोलोद्याने वितरति दृशं यत्नसंरुद्ध वाष्पा
सान्द्रे चन्द्राचिषि निविशते चन्दनाभ्यक्तगात्रौ ।
क्रीड़ावाप' मरुदभिमुखं धावति व्याकुलासौ
किं वा नार्यो रमण विरहे साहसं नाचरन्ति ॥ ८८ ॥
न प्रभवतीति मदनेन दूरीकृतमिव गुणौभूतमलङरणादिकमित्युत्प्रेक्षा । सर्व्वती वीतरागा
कुवलयवतो अलङ्करणादिकं परित्यक्तवतीति ध्वनिः ।
८८ । रतये आनन्दाय मदनभार्थ्याये च कदापि न मुदं दधातोति भावः ।
लोलोद्यानगमनादौनां कामोद्दीपकानां विरहिभिर कर्त्तव्यत्वात्
८ ।
एतेष
साहसत्वम् । स्वजौवनं प्रति अनुरागलवाभावात् श्रत्यर्थं पौड़िता सा तापातिरेक जनकमपि
चन्द्रालीकादिसेवनमाचरति । यहा मदनेन तापिततापिता सा लुप्तहिताहितबिवेका
तापीपचायकमपि त्यजातं नि:शङमाचरतीति भावः ।
1. —श्वन्दनस्यापराधाद् — M and A.
पौनी-M.
—वन्दस्यापर धादु — R
4. भृ M. ड - A
fa-A and R. - चरति M.
-A and M. --R.
2.
लोलो - A
3.
5.
6.
स्पा – R -ष्पा – M and A.
7.
-प-A
- पोमभि M. where
the reading is marked
as doubtful.
8. – भिमुखं - M and A. मुखं – R
9. किम्बा – M and A which form, however, is grammatically
wrong, the व here being a semivowel, and not a labial mute. The
two grammatically correct forms are fair and fair But in verses
94 and 100 also, which follow, we get the reading for both in
M and A.
अप्याजन्मप्रभृतिसुहृदश्चन्द नस्यापराधादु'
अध्यास्ते सा न खलु मलयोपत्यकाकाननानि ।
किञ्च द्वेषादुपरि मदनस्येव सर्व्वीङ्गतन्वी
बवावेशा मनसि रतये नावकाशं ददाति ॥ ८८ ॥
'लोलोद्याने वितरति दृशं यत्नसंरुद्ध वाष्पा
सान्द्रे चन्द्राचिषि निविशते चन्दनाभ्यक्तगात्रौ ।
क्रीड़ावाप' मरुदभिमुखं धावति व्याकुलासौ
किं वा नार्यो रमण विरहे साहसं नाचरन्ति ॥ ८८ ॥
न प्रभवतीति मदनेन दूरीकृतमिव गुणौभूतमलङरणादिकमित्युत्प्रेक्षा । सर्व्वती वीतरागा
कुवलयवतो अलङ्करणादिकं परित्यक्तवतीति ध्वनिः ।
८८ । रतये आनन्दाय मदनभार्थ्याये च कदापि न मुदं दधातोति भावः ।
लोलोद्यानगमनादौनां कामोद्दीपकानां विरहिभिर कर्त्तव्यत्वात्
८ ।
एतेष
साहसत्वम् । स्वजौवनं प्रति अनुरागलवाभावात् श्रत्यर्थं पौड़िता सा तापातिरेक जनकमपि
चन्द्रालीकादिसेवनमाचरति । यहा मदनेन तापिततापिता सा लुप्तहिताहितबिवेका
तापीपचायकमपि त्यजातं नि:शङमाचरतीति भावः ।
1. —श्वन्दनस्यापराधाद् — M and A.
पौनी-M.
—वन्दस्यापर धादु — R
4. भृ M. ड - A
fa-A and R. - चरति M.
-A and M. --R.
2.
लोलो - A
3.
5.
6.
स्पा – R -ष्पा – M and A.
7.
-प-A
- पोमभि M. where
the reading is marked
as doubtful.
8. – भिमुखं - M and A. मुखं – R
9. किम्बा – M and A which form, however, is grammatically
wrong, the व here being a semivowel, and not a labial mute. The
two grammatically correct forms are fair and fair But in verses
94 and 100 also, which follow, we get the reading for both in
M and A.