पवनदूतम् /69
This page has not been fully proofread.
पवनदूतम्
मुष्टिग्राह्यं किमपि विधिना कुर्वता मध्यभागं
मन्ये बाला कुषुमधनुषो निर्मिता का काय ।
राजन्रुच्चैर्विरहजनितक्षामभाव वहन्ती
जाता सम्प्रत्यहह सुतनुः सा च मौर्वी लतेव ॥ ६६ ॥
कोदृक् कान्तः कथय तरले वर्त्तते यस्तवान्त
यंत्रादित्थं सुभग बहुश: 'पृष्टयालोजनेन ।
निःश्खस्योच्चैः कथमपि तया स्तम्भिता प्रवाहा
न्यस्ता दृष्टिर्लिखितमदने भित्तिभागे गृहस्य ॥ ६७ ॥
धत्ते सद्यस्त्वदुपगमितप्रेम लेखभ्रमं सा
तालपत्त्रे प्रियसहचरोकर्णपाशच्युतेऽपि ।
किञ्च क्रीड़ाशकमपि मुहुः पृच्छति त्वत्प्रवृत्तिं
गाढ़ोद्भूतः क्व खलु गणयत्यन्वयं त्वर्थिभावः ॥ ६८ ॥
नोत्तंसत्वं दृशमपि नयत्युत्पले बद्धकोपा
माल्यैः क्लान्ता न भुजलतिकामप्यसौ संवृणोति ।
पद्मोदविग्ना हृदयनिहितात् तापसंपत्तिहेतोर्
२३
आलौहस्तादपि च सहसा मोलिताक्षौ बिभेति ॥ ६८ ॥
५। चाम: चौपः । स्वत एव तन्वी सा विरहपीड़या तनुतरा सञ्जातेति भावः ।
८० । कान्तस्य मदमसदृशत्वं सूचयतीति भावः ।
४८ । कर्णपाशः सुन्दरकर्ण: । 'पाशी रज्जौ कर्णशब्दात् परः कर्णतिशायने', इति
एतेनोन्मादरूपोपवर्णिता कामदशा ।
वैजयन्ती ।
(८। उत्तंसत्वं कर्णभूषणत्वम् । एतेन शीरुत्पलसादृश्यं हस्तयोर्माल्या कारव
बालोतानाच पद्मतुल्यत्वं द्योतितम् ।
1. M and A. --R.
4.
2.
क् - M and A. क
मुह: - M and A. Omitted in R.
3.-M.
-A.
5.
वंसत्वं- M.
संसत्व' - A
7.
भेति – 1M and A.
भाति - R.
6. मौ- M and A. मि - R.
मुष्टिग्राह्यं किमपि विधिना कुर्वता मध्यभागं
मन्ये बाला कुषुमधनुषो निर्मिता का काय ।
राजन्रुच्चैर्विरहजनितक्षामभाव वहन्ती
जाता सम्प्रत्यहह सुतनुः सा च मौर्वी लतेव ॥ ६६ ॥
कोदृक् कान्तः कथय तरले वर्त्तते यस्तवान्त
यंत्रादित्थं सुभग बहुश: 'पृष्टयालोजनेन ।
निःश्खस्योच्चैः कथमपि तया स्तम्भिता प्रवाहा
न्यस्ता दृष्टिर्लिखितमदने भित्तिभागे गृहस्य ॥ ६७ ॥
धत्ते सद्यस्त्वदुपगमितप्रेम लेखभ्रमं सा
तालपत्त्रे प्रियसहचरोकर्णपाशच्युतेऽपि ।
किञ्च क्रीड़ाशकमपि मुहुः पृच्छति त्वत्प्रवृत्तिं
गाढ़ोद्भूतः क्व खलु गणयत्यन्वयं त्वर्थिभावः ॥ ६८ ॥
नोत्तंसत्वं दृशमपि नयत्युत्पले बद्धकोपा
माल्यैः क्लान्ता न भुजलतिकामप्यसौ संवृणोति ।
पद्मोदविग्ना हृदयनिहितात् तापसंपत्तिहेतोर्
२३
आलौहस्तादपि च सहसा मोलिताक्षौ बिभेति ॥ ६८ ॥
५। चाम: चौपः । स्वत एव तन्वी सा विरहपीड़या तनुतरा सञ्जातेति भावः ।
८० । कान्तस्य मदमसदृशत्वं सूचयतीति भावः ।
४८ । कर्णपाशः सुन्दरकर्ण: । 'पाशी रज्जौ कर्णशब्दात् परः कर्णतिशायने', इति
एतेनोन्मादरूपोपवर्णिता कामदशा ।
वैजयन्ती ।
(८। उत्तंसत्वं कर्णभूषणत्वम् । एतेन शीरुत्पलसादृश्यं हस्तयोर्माल्या कारव
बालोतानाच पद्मतुल्यत्वं द्योतितम् ।
1. M and A. --R.
4.
2.
क् - M and A. क
मुह: - M and A. Omitted in R.
3.-M.
-A.
5.
वंसत्वं- M.
संसत्व' - A
7.
भेति – 1M and A.
भाति - R.
6. मौ- M and A. मि - R.