पवनदूतम् /46

<page>
<p>[ 38 ]
 

वस्तु कविकल्पना वा न तत्त्रास्ते निश्चयः कोऽपि । अधिगम्यमानेषु

तावदेतद्राजस्य ताम्रशासनपट्टकेषु न कोऽपि वर्त्तते निर्देश एवं -

विजयस्य कस्यापि । उत्तरतो प्रयागवाराणसी पर्य्यन्तं पूर्व्वतः

कामरूपं यावत् दक्षितश्च कलिङ्गपर्यन्तं तेन विजितो भूभाग इति

ताम्रशासनेभ्य एव तदोयेभ्यो निर्णेतुमलं भवामो वयम् । परं

मलयं यावत्तेन प्रयातं न वेति यद्यपि नोल्लिखितं ताम्रशासनेषु

तथापि लक्ष्मणसमकालीनधोयोकविना समुपनिबद्ध'&apos; मलयपर्व्वतं

यावदेतस्य समरयात्त्राविवरणम् स्वाश्रयभूतलक्ष्मणसेनगौरवातिरेक-

प्रतिपादन मात्रप्रयोजनं सर्व्वथा असत्यमित्युपेक्ष्यमंशतः सत्यमिति

ग्राह्यं वेत्यत्र न सुशको निर्णयः ।
 

पवनदूते भौगोलिक विवरणम् :-
 

भौगोलिक विवरणविषये बहु ज्ञातव्यं समुपनिबद्धमत्र पवनदूते

दूतान्तरेषु केषुचिदिव मलयपर्व्वततो गौड़'&apos; यावत् पवनेनाश्रयणीय-

मार्गस्यात्त्र सम्यग्विवरणमुखेन । तत्र नाम मार्गविवरणे मार्गगतानां

बहूनां मन्दिरादीनां द्रष्टव्यवस्तूनां इदानीमनुपलभ्यमानानामुपवर्णनं

तात्कालिकजनपदादिसंस्थानञ्च सम्यगेव समुपनिबद्धमुपलक्ष्यते
 

यत्राम विवरणं प्राचीनभारतीय जनपदादिसंस्थानज्ञानविषये महान्त-

मेवोपकारं साधयति भारतपुरातत्वालोचननिपुणानाम् ।
 
</p>
</page>