2026-04-30 05:37:45 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
126
श्रीमच्छङ्करदिग्विजये
।
[ द्वादशः
५५
५६
५७
५८
नाहं जड : किन्तु जड: प्रवर्तते मत्संनिधानेन न सन्दिहे गुरो ।
*षडूर्मिषड्भाव विकारवर्जितं सुखैकतानं परमस्मि तत्पदम् ॥
ममेव भूयादनुभूतिरेषा मुमुक्षुवर्गस्य निरूप्य विद्वन् ।
पद्यैः परैर्द्वादशभिर्बभाषे चिदात्मतत्वं विधुतप्रपञ्चम् ॥
प्रकाशयन्ते परमात्मतत्त्वं करस्थधात्रीफलवद्यदेकम् ।
श्लोकास्तु हस्तामलका : प्रसिद्धास्तत्कर्तुराख्यापि तथैव वृत्ता ॥
विनोपदेशं स्वत एव जातः परात्मबोधो द्विजवर्यसुनोः ।
व्यस्मेष्ट सम्प्रेक्ष्य स देशिकेन्द्रो न्यधात्स्वहस्तं कृपयोत्तमाङ्गे ॥
सुते निवृत्ते वचनं बभाषे स देशिकेन्द्रः पितरं तदीयम् ।
वस्तुं न योग्यो भवता सहायं न तेऽमुनाऽर्थो जडिमास्पदेन ॥
पुराभवाभ्यासवशेन सर्व स वेति सम्यङ् न च वक्ति किंचित् ।
नो चेत्कथं स्वानुभवैकगर्भपद्यानि भाषेत निरक्षरास्यः ॥ ६०
न सक्तिरस्यास्ति गृहादिगोचरा नात्मीयदेहे भ्रमतोऽस्य विद्यते ।
तादात्म्यताऽन्यत्र ममेति वेदनं यदा न सा स्वे किमु बाह्यवस्तुषु ॥ ६१
इतीरयित्वा भगवान् द्विजात्मजं ययौ गृहीत्वा दिशमीप्सितां पुनः ।
विप्रोऽप्यनुव्रज्य ययौ स्वमन्दिरं कियत्मदेशं स्थिरधीबहुश्रुतः ॥ ६२
ततः शतानन्दमहेन्द्रपूर्वैः सुपर्ववृन्देरुपगीयमानः ।
पद्ममुख्यैः सममाप्तकामक्षोणीपतिः शृङ्गगिरिं प्रतस्थे ॥
यत्राधुनाऽप्युत्तममृष्यशृङ्गस्तपश्चरत्यात्मभृदन्तरङ्गः ।
संस्पर्शमात्रेण वितीर्णभद्रा विद्योतते यत्र च तुङ्गभद्रा ॥
अभ्यागताचल्पितकल्पशाखाः कूलंकषाधीत समस्तशाखा: ।
इज्याशतैर्यत्र समुल्लसन्तः शान्तन्तराया निवसन्ति सन्तः ॥
५९
६३
६४
६५
*(1) जन्म, (2) मरणम्, (3) क्षुत्, (4) पिपासा, ( 5 ) शोकः,
( 6 ) मोहः इति षडूर्मथः । (1) जायते, (2) अस्ति, (3) वर्धते, (4) परिणमते,
(5) अपक्षीयते, ( 6 ) नश्यति इति षद्भावविकाराः ॥
श्रीमच्छङ्करदिग्विजये
।
[ द्वादशः
५५
५६
५७
५८
नाहं जड : किन्तु जड: प्रवर्तते मत्संनिधानेन न सन्दिहे गुरो ।
*षडूर्मिषड्भाव विकारवर्जितं सुखैकतानं परमस्मि तत्पदम् ॥
ममेव भूयादनुभूतिरेषा मुमुक्षुवर्गस्य निरूप्य विद्वन् ।
पद्यैः परैर्द्वादशभिर्बभाषे चिदात्मतत्वं विधुतप्रपञ्चम् ॥
प्रकाशयन्ते परमात्मतत्त्वं करस्थधात्रीफलवद्यदेकम् ।
श्लोकास्तु हस्तामलका : प्रसिद्धास्तत्कर्तुराख्यापि तथैव वृत्ता ॥
विनोपदेशं स्वत एव जातः परात्मबोधो द्विजवर्यसुनोः ।
व्यस्मेष्ट सम्प्रेक्ष्य स देशिकेन्द्रो न्यधात्स्वहस्तं कृपयोत्तमाङ्गे ॥
सुते निवृत्ते वचनं बभाषे स देशिकेन्द्रः पितरं तदीयम् ।
वस्तुं न योग्यो भवता सहायं न तेऽमुनाऽर्थो जडिमास्पदेन ॥
पुराभवाभ्यासवशेन सर्व स वेति सम्यङ् न च वक्ति किंचित् ।
नो चेत्कथं स्वानुभवैकगर्भपद्यानि भाषेत निरक्षरास्यः ॥ ६०
न सक्तिरस्यास्ति गृहादिगोचरा नात्मीयदेहे भ्रमतोऽस्य विद्यते ।
तादात्म्यताऽन्यत्र ममेति वेदनं यदा न सा स्वे किमु बाह्यवस्तुषु ॥ ६१
इतीरयित्वा भगवान् द्विजात्मजं ययौ गृहीत्वा दिशमीप्सितां पुनः ।
विप्रोऽप्यनुव्रज्य ययौ स्वमन्दिरं कियत्मदेशं स्थिरधीबहुश्रुतः ॥ ६२
ततः शतानन्दमहेन्द्रपूर्वैः सुपर्ववृन्देरुपगीयमानः ।
पद्ममुख्यैः सममाप्तकामक्षोणीपतिः शृङ्गगिरिं प्रतस्थे ॥
यत्राधुनाऽप्युत्तममृष्यशृङ्गस्तपश्चरत्यात्मभृदन्तरङ्गः ।
संस्पर्शमात्रेण वितीर्णभद्रा विद्योतते यत्र च तुङ्गभद्रा ॥
अभ्यागताचल्पितकल्पशाखाः कूलंकषाधीत समस्तशाखा: ।
इज्याशतैर्यत्र समुल्लसन्तः शान्तन्तराया निवसन्ति सन्तः ॥
५९
६३
६४
६५
*(1) जन्म, (2) मरणम्, (3) क्षुत्, (4) पिपासा, ( 5 ) शोकः,
( 6 ) मोहः इति षडूर्मथः । (1) जायते, (2) अस्ति, (3) वर्धते, (4) परिणमते,
(5) अपक्षीयते, ( 6 ) नश्यति इति षद्भावविकाराः ॥