2026-02-17 03:24:42 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
•
उप० ६ ]
गणेशोत्तरतापिन्युपनिषत् ॥ ११० ॥
चतुष्पादं ध्यायन् स एवात्मा भवति । स आत्मा विज्ञेयः सदोज्वलोsविद्या-
तत्कार्यहीनः स्वात्मबन्धरहितो द्वैतरहितो निरस्ताविद्यात मोमोहाहङ्कार-
प्रधानमहमेव सर्वमिति सम्भाव्य विघ्नराजब्रह्मण्यस्मृते तेजोमये परंज्योतिर्मये
सदानन्दमये स्वप्रकाशे सदोदिते नित्ये शुद्धे मुक्के ज्ञेश्वरे परे ब्रह्मणि रमते
रमते रमते रमते । य एवं गणेशतापनीयोपनिषदं वेद स संसारं तरति घोरें
तरति दुःखं तरति विघ्नांस्तरति महोपसर्गं तरति । आनन्दो भवति स नित्यों
भवति स शुद्धो भवति स मुक्तो भवति स स्वप्रकाशो भवति स ईश्वरो
भवति स मुख्यो भवति स वैश्वानरो भवति स तैजसो भवति स प्राज्ञो
भवति स साक्षी भवति स एव भवति स सर्वो भवति स सर्वो भवतीति ।
इत्युपनिषत् । ॐ सह नाववतु ॥
इति गणेशोत्तरतापिन्युपनिषत्सु पञ्चमोपनिषत् ॥ ५ ॥
ॐ ॥ अथोवाच भगवती गौरी ह वै रुद्रमेतस्य मन्त्रराजस्यानुष्ठानविधि मे
ब्रूहीति । स होवाच रुद्रो विधि लब्धांश गुरुदेवतयोरालभ्य मनसा पुष्पं
निवेद्योपक्रम्य भूतोत्सारणमासनबन्धाद्यात्मरक्षासु नियम भूतशुद्धिप्राणस्थापन-
अणवावर्तनमातृपूजनान्तर्मातृकान्तर्यागादि सम्पाद्यान केचन समन्त्रं मूलवै-
दिककल्पैरुपक्रमं ग्रहणसमर्पणनिवेदनानि बाह्येऽन्यथेति महार्घ्यं शंखं त्रिपा-
योर्गन्धादिना पूजितयोः स्थाप्य पात्रासादनं दक्षिणोपक्रमेण पाद्यार्थ्याचमन-
मधुपर्कपुनराचमननिवेदनपात्राणि संस्थासु यथोपदिष्टं चतुथ्यः पर्वणि संस्थासु
यथाविधि स्थाप्य निवेदने प्रक्षालनमेव ततोsर्वाक् पञ्चामृतपात्राणि रिक्तं च
मूलेनालभ्य निवेदिन्यार्थ्योदकेनात्मानं पात्राणि सम्भारं च प्रोक्ष्य पात्राति-
रक्तानि महायोदकेन सर्वनिवेदनं करशुद्धिं मूलासुनियमं यथोक्तर्षिच्छन्दो-
दैवतं स्मृत्वा विनियोगश्च नित्ये पूजाङ्गो जपो जपाङ्गां पूजा जप इत्यङ्गुष्ठन्याप-
कस्वान्ताष्टाङ्गदण्डिमुण्डिन्यासादि कृत्वा मुखमवेक्ष्यात्मानं देवरूपिणं सम्भाव्य
मूर्ध्न पुष्पं दत्त्वा पीठं सम्पूज्यासनं दत्त्वा ऋष्यादि कृत्वा ध्यात्वा हृदया-
भोजे योगिनोऽत्र जपन्ति । स्वान्ताम्भोजाद्देवमावाह्य मुद्रां दर्शयित्वा
देवस्य सकलीकरणाङ्गुष्ठहृदयापिन्या स्वान्ते मुद्रां निवेद्य पात्राणि च मूलेन
दत्त्वा रिक्ते पञ्चामृतं संयोज्य तेन पञ्चवारं सकृद्वाऽभिषिच्य नित्येन संतर्प्य
कल्पस्तवनादिपुरुषसूक्तरुद्राध्यायघोषशान्त्यादिना मूलेन चाभिषिच्य सर्वपूज
निवेद्य दीपं त्रिर्भ्राम्य सव्येनाप्लाव्य महानैवेद्यपीठावरणान्युपसंहृत्य दर्शयेत् ।
उप० ६ ]
गणेशोत्तरतापिन्युपनिषत् ॥ ११० ॥
चतुष्पादं ध्यायन् स एवात्मा भवति । स आत्मा विज्ञेयः सदोज्वलोsविद्या-
तत्कार्यहीनः स्वात्मबन्धरहितो द्वैतरहितो निरस्ताविद्यात मोमोहाहङ्कार-
प्रधानमहमेव सर्वमिति सम्भाव्य विघ्नराजब्रह्मण्यस्मृते तेजोमये परंज्योतिर्मये
सदानन्दमये स्वप्रकाशे सदोदिते नित्ये शुद्धे मुक्के ज्ञेश्वरे परे ब्रह्मणि रमते
रमते रमते रमते । य एवं गणेशतापनीयोपनिषदं वेद स संसारं तरति घोरें
तरति दुःखं तरति विघ्नांस्तरति महोपसर्गं तरति । आनन्दो भवति स नित्यों
भवति स शुद्धो भवति स मुक्तो भवति स स्वप्रकाशो भवति स ईश्वरो
भवति स मुख्यो भवति स वैश्वानरो भवति स तैजसो भवति स प्राज्ञो
भवति स साक्षी भवति स एव भवति स सर्वो भवति स सर्वो भवतीति ।
इत्युपनिषत् । ॐ सह नाववतु ॥
इति गणेशोत्तरतापिन्युपनिषत्सु पञ्चमोपनिषत् ॥ ५ ॥
ॐ ॥ अथोवाच भगवती गौरी ह वै रुद्रमेतस्य मन्त्रराजस्यानुष्ठानविधि मे
ब्रूहीति । स होवाच रुद्रो विधि लब्धांश गुरुदेवतयोरालभ्य मनसा पुष्पं
निवेद्योपक्रम्य भूतोत्सारणमासनबन्धाद्यात्मरक्षासु नियम भूतशुद्धिप्राणस्थापन-
अणवावर्तनमातृपूजनान्तर्मातृकान्तर्यागादि सम्पाद्यान केचन समन्त्रं मूलवै-
दिककल्पैरुपक्रमं ग्रहणसमर्पणनिवेदनानि बाह्येऽन्यथेति महार्घ्यं शंखं त्रिपा-
योर्गन्धादिना पूजितयोः स्थाप्य पात्रासादनं दक्षिणोपक्रमेण पाद्यार्थ्याचमन-
मधुपर्कपुनराचमननिवेदनपात्राणि संस्थासु यथोपदिष्टं चतुथ्यः पर्वणि संस्थासु
यथाविधि स्थाप्य निवेदने प्रक्षालनमेव ततोsर्वाक् पञ्चामृतपात्राणि रिक्तं च
मूलेनालभ्य निवेदिन्यार्थ्योदकेनात्मानं पात्राणि सम्भारं च प्रोक्ष्य पात्राति-
रक्तानि महायोदकेन सर्वनिवेदनं करशुद्धिं मूलासुनियमं यथोक्तर्षिच्छन्दो-
दैवतं स्मृत्वा विनियोगश्च नित्ये पूजाङ्गो जपो जपाङ्गां पूजा जप इत्यङ्गुष्ठन्याप-
कस्वान्ताष्टाङ्गदण्डिमुण्डिन्यासादि कृत्वा मुखमवेक्ष्यात्मानं देवरूपिणं सम्भाव्य
मूर्ध्न पुष्पं दत्त्वा पीठं सम्पूज्यासनं दत्त्वा ऋष्यादि कृत्वा ध्यात्वा हृदया-
भोजे योगिनोऽत्र जपन्ति । स्वान्ताम्भोजाद्देवमावाह्य मुद्रां दर्शयित्वा
देवस्य सकलीकरणाङ्गुष्ठहृदयापिन्या स्वान्ते मुद्रां निवेद्य पात्राणि च मूलेन
दत्त्वा रिक्ते पञ्चामृतं संयोज्य तेन पञ्चवारं सकृद्वाऽभिषिच्य नित्येन संतर्प्य
कल्पस्तवनादिपुरुषसूक्तरुद्राध्यायघोषशान्त्यादिना मूलेन चाभिषिच्य सर्वपूज
निवेद्य दीपं त्रिर्भ्राम्य सव्येनाप्लाव्य महानैवेद्यपीठावरणान्युपसंहृत्य दर्शयेत् ।