2026-02-17 03:24:40 by ambuda-bot
This page has not been fully proofread.
उप० २]
गणेशपूर्वतापिन्युपनिषत् ॥ १०९ ॥
गच्छति । सत्यलोकाधिपत्यं च गच्छति ॥ ६ ॥ ऋग्यजुःसामाथर्घाश्चत्वारः पादा
भवन्ति । रायस्पोषस्य दाता चेति प्रथमः पादो भवति, ऋग्वै प्रथमः पादः ।
निविदाताऽन्नदो मत इति द्वितीयः पादः, यजुर्वै द्वितीयः पादः । रक्षोहणो
वो बलगहन इति तृतीयः पादः, साम वै तृतीयः पादः । वक्रतुण्डाय हुमिति
चतुर्थः पादः अथर्वश्चतुर्थः पादोऽथर्वश्चतुर्थः पाद इति ॥ ७ ॥
इति गणेशपूर्वतापिन्युपनिषत्सु प्रथमोपनिषत् ॥ १॥
स होवाच प्रजापतिरग्निर्वै वेदा इदं सर्व विश्वानि भूतानि विराट् स्वराद
सम्राट् तत्साम्नः प्रथमं पादं जानीयात् । ऋग्यजुःसामाथर्वरूपः सूर्योऽन्त-
रादित्ये हिरण्मयः पुरुषस्तत्सानो द्वितीयं पादं जानीयात् । य ओषधीनां
प्रभविता तारापतिः सोमस्तत्साम्नस्तृतीयं पादं जानीयात् । यो ब्रह्मा
तरसान्नश्चतुर्थं पादं जानीयात् । यो हरिस्तत्साम्नः पञ्चमं पादं जानीयात् ।
यः शिवः स परं ब्रह्म तत्साम्नोऽन्त्यं पादं जानीयात् । यो जानीते सोऽमृतत्वं
च गच्छति परं ब्रह्मैव भवति । तस्मादिदमानुष्टुभं साम यत्र कचिन्नाचष्टे ।
यदि दातुमपेक्षते पुत्राय शुश्रूषवे दास्यत्यन्यस्मै शिष्याय वेति ॥ १ ॥ तस्य
हि षडङ्गानि भवन्ति — ॐ हृदयाय नमः शिरसे स्वाहा, शिखायै वषट्,
कवचाय हुं । नेत्रत्रयाय वौषट्, अस्त्राय फंडिति प्रथमं प्रथमेन द्वितीयं द्वितीयेन
तृतीयं तृतीयेन चतुर्थं चतुर्थेन पञ्चमं पञ्चमेन षष्ठं षष्ठेन प्रत्यक्षरमुभयतो
माया लक्ष्मीश्च भवति । माया वा एषा वैनायकी सर्वमिदं सृजति,
सर्वमिदं रक्षति, सर्वमिदं संहरति, तस्मान्मायामेतां शक्तिं वेद । स मृत्युं जयति ।
स पाप्मानं तरति । स महतीं श्रियमश्नुते । सोऽभिवादी षट्कर्मसंसिद्धो
भवत्यमृतत्वं च गच्छति । मीमांसन्ते ब्रह्मवादिनो हस्वा वा दीर्घा वा सुता:
वेति । यदि ह्रस्वा भवति सर्वपाप्मानं तरत्यमृतत्वं च गच्छति । यदि दीर्घा
भवति महतीं श्रियमाप्नुयादमृतत्वं च गच्छति । यदि ह्रुता भवति ज्ञानवान्
भवत्यमृतत्वं च गच्छति । तदेतदृषिणोक्तं निदर्शनम् -स ईं पाहि य
ऋजीषी तरुद्रः स श्रियं लक्ष्मीमौपला म्बिकां गाम् । षष्ठीं च यामिन्द्रसेनेत्युत
आस्तां विद्यां ब्रह्मयोनिवरूपाम् ॥ तामिहायुषे शरणं प्रपद्ये । क्षीरोदार्णव-
शायिनं कल्पद्रुमाधः स्थितं वरदं व्योमरूपिणं प्रचण्डदण्डदोर्दण्डं वक्रतुण्ड.
स्वरूपिणं पार्श्वधः स्थितकामधेनुं शिवोमातनयं विभुम् । रुक्माम्बर निभा-
काशं रक्तवर्णं चतुर्भुजम् । कपर्दिनं शिवं शान्तं भक्तानामभयप्रदम् ॥
गणेशपूर्वतापिन्युपनिषत् ॥ १०९ ॥
गच्छति । सत्यलोकाधिपत्यं च गच्छति ॥ ६ ॥ ऋग्यजुःसामाथर्घाश्चत्वारः पादा
भवन्ति । रायस्पोषस्य दाता चेति प्रथमः पादो भवति, ऋग्वै प्रथमः पादः ।
निविदाताऽन्नदो मत इति द्वितीयः पादः, यजुर्वै द्वितीयः पादः । रक्षोहणो
वो बलगहन इति तृतीयः पादः, साम वै तृतीयः पादः । वक्रतुण्डाय हुमिति
चतुर्थः पादः अथर्वश्चतुर्थः पादोऽथर्वश्चतुर्थः पाद इति ॥ ७ ॥
इति गणेशपूर्वतापिन्युपनिषत्सु प्रथमोपनिषत् ॥ १॥
स होवाच प्रजापतिरग्निर्वै वेदा इदं सर्व विश्वानि भूतानि विराट् स्वराद
सम्राट् तत्साम्नः प्रथमं पादं जानीयात् । ऋग्यजुःसामाथर्वरूपः सूर्योऽन्त-
रादित्ये हिरण्मयः पुरुषस्तत्सानो द्वितीयं पादं जानीयात् । य ओषधीनां
प्रभविता तारापतिः सोमस्तत्साम्नस्तृतीयं पादं जानीयात् । यो ब्रह्मा
तरसान्नश्चतुर्थं पादं जानीयात् । यो हरिस्तत्साम्नः पञ्चमं पादं जानीयात् ।
यः शिवः स परं ब्रह्म तत्साम्नोऽन्त्यं पादं जानीयात् । यो जानीते सोऽमृतत्वं
च गच्छति परं ब्रह्मैव भवति । तस्मादिदमानुष्टुभं साम यत्र कचिन्नाचष्टे ।
यदि दातुमपेक्षते पुत्राय शुश्रूषवे दास्यत्यन्यस्मै शिष्याय वेति ॥ १ ॥ तस्य
हि षडङ्गानि भवन्ति — ॐ हृदयाय नमः शिरसे स्वाहा, शिखायै वषट्,
कवचाय हुं । नेत्रत्रयाय वौषट्, अस्त्राय फंडिति प्रथमं प्रथमेन द्वितीयं द्वितीयेन
तृतीयं तृतीयेन चतुर्थं चतुर्थेन पञ्चमं पञ्चमेन षष्ठं षष्ठेन प्रत्यक्षरमुभयतो
माया लक्ष्मीश्च भवति । माया वा एषा वैनायकी सर्वमिदं सृजति,
सर्वमिदं रक्षति, सर्वमिदं संहरति, तस्मान्मायामेतां शक्तिं वेद । स मृत्युं जयति ।
स पाप्मानं तरति । स महतीं श्रियमश्नुते । सोऽभिवादी षट्कर्मसंसिद्धो
भवत्यमृतत्वं च गच्छति । मीमांसन्ते ब्रह्मवादिनो हस्वा वा दीर्घा वा सुता:
वेति । यदि ह्रस्वा भवति सर्वपाप्मानं तरत्यमृतत्वं च गच्छति । यदि दीर्घा
भवति महतीं श्रियमाप्नुयादमृतत्वं च गच्छति । यदि ह्रुता भवति ज्ञानवान्
भवत्यमृतत्वं च गच्छति । तदेतदृषिणोक्तं निदर्शनम् -स ईं पाहि य
ऋजीषी तरुद्रः स श्रियं लक्ष्मीमौपला म्बिकां गाम् । षष्ठीं च यामिन्द्रसेनेत्युत
आस्तां विद्यां ब्रह्मयोनिवरूपाम् ॥ तामिहायुषे शरणं प्रपद्ये । क्षीरोदार्णव-
शायिनं कल्पद्रुमाधः स्थितं वरदं व्योमरूपिणं प्रचण्डदण्डदोर्दण्डं वक्रतुण्ड.
स्वरूपिणं पार्श्वधः स्थितकामधेनुं शिवोमातनयं विभुम् । रुक्माम्बर निभा-
काशं रक्तवर्णं चतुर्भुजम् । कपर्दिनं शिवं शान्तं भक्तानामभयप्रदम् ॥