2026-02-20 04:38:38 by akprasad
This page has not been fully proofread.
<page>
<ignore>कठरुद्रोपनिषत् ॥ ८६ ॥
</ignore>
<ignore>५४५
</ignore>
<p>तयोः शक्तिरजरा विश्वयोनिः ॥ १४ ॥ परिस्रुता हविषा भावितेन प्रसंकोचे
गलिते वैमनस्कः । शर्वः सर्वस्य जगतो विधाता धर्ता हर्ता विश्वरूपत्वमेति
॥ १५ ॥ इयं महोपनिषत्त्रैपुर्या यामक्षयं परमो गीर्भिरीट्टे । एषर्ग्यजुः पर-
॥ १५ ॥ इयं महोपनिषत्रैपुर्या यामक्षयं
मेतच्च सामायमथर्वेयमन्या च विद्या ॥
हरिः ॐ तत्सत् ॥
१६ ॥ ॐ ह्रीमों हीमित्युपनिषत् ॥
हरिः ॐ तत्सत् ॥</p>
<trailer>ॐ वाडोङ्मे मनसीति शान्तिः ॥
</trailer>
<trailer text="END">इति श्रीत्रिपुरोपनिषत्समाप्ता ॥ ८५ ॥
</trailer>
<title text="START">कठरुद्रोपनिषत् ॥ ८६ ॥
</title>
<verse>परिव्रज्या धर्मपूगालंकारा यत्पदं ययुः ।
तदहं कठविद्यार्थीथं रामचन्द्रपदं भजे ॥ १ ॥
</verse>
<p>ॐ सह नाववत्विति शान्तिः ॥
</p>
<p merge-next="true">हरिः ॐ ॥ देवा ह वै भगवन्तमब्रुवन्नधीहि भगवन्ब्रह्मविद्याम् । स प्रजा-
पतिरब्रवीत्सशिखान्केशान्निष्कृष्य विसृज्य यज्ञोपवीतं निष्कृष्य पुत्रं दृष्ट्वा त्वं
ब्रह्मा त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोंकारस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं धाता त्वं
विधाता त्वं प्रतिष्ठाऽसीति वदेत् । अथ पुत्रो वदत्यहं ब्रह्माहं यज्ञोऽहं वष-
ङ्
ट्कारोऽहमोंकारोऽहं स्वाहाहं स्वधाहं धाताहं विधाताहंस्त्वष्टाहं प्रतिष्ठास्मीति ।
तान्येतान्यनुव्रजन्नाश्रुमापातयेत् । यदश्रुमापातयेत्प्रजां विच्छिन्द्यात् । प्रद-
क्षिणमावृत्त्यैतच्चैतच्चानवेक्षमाणाः प्रत्यायन्ति । स स्वर्ग्योंयो भवति ब्रह्मचारी
वेदमधीत्य वेदोक्ताचरितब्रह्मचर्यो दारानाहृत्य पुत्रानुत्पाद्य तानेन<ref>२</ref>नुपाधिभिर्वि-
तत्येष्ट्वा च शक्तितो यज्ञैः । तस्य संन्यासो गुरुभिरनुज्ञातस्य बान्धवैश्च ॥
सोऽरण्यं परेत्य द्वादशरात्रं पयसाग्निहोत्रं जुहुयात् । द्वादशरात्रं पयोभक्षा
स्यात् । द्वादशरात्रस्यान्ते अग्नये वैश्वानराय प्रजापतये च प्राजापत्यं चरुं
वैष्णवं त्रिकपालमग्निं संस्थितानि पूर्वाणि दारुपात्राण्यौयग्नौ जुहुयात् । मृण्म-
यान्यप्सु जुहुयात् । तैजसानि गुरवे दद्यात् । मा त्वं मामपहाय परागाः ।
नाहं त्वामपहाय परागामिति । गार्हपत्यदक्षिणाभ्ग्न्याहवनीयेष्वरणिदेशाद्भस्म-
मुष्टिं पित्रेदित्येके । सशिखान्केशान्निष्कृष्य विसृज्य यज्ञोपवीतं भूः स्वाहेत्यप्सु
जुहुयात् । अत ऊर्ध्वमनशनमपां प्रवेशमग्निप्रवेशं वीराध्वानं महाप्रस्थानं
</p>
<footnote>१ रेका स्वर </footnote>
<footnote>२ नरूपादिभि.
अ. उ. ३५
</footnote>
</page>
<ignore>कठरुद्रोपनिषत् ॥ ८६ ॥
<ignore>५४५
<p>तयोः शक्तिरजरा विश्वयोनिः ॥ १४ ॥ परिस्रुता हविषा भावितेन प्रसंकोचे
गलिते वैमनस्कः । शर्वः सर्वस्य जगतो विधाता धर्ता हर्ता विश्वरूपत्वमेति
॥ १५ ॥ इयं महोपनिषत्त्रैपुर्या यामक्षयं परमो गीर्भिरीट्टे । एषर्ग्यजुः पर-
॥ १५ ॥ इयं महोपनिषत्रैपुर्या यामक्षयं
मेतच्च सामायमथर्वेयमन्या च विद्या ॥
हरिः ॐ तत्सत् ॥
हरिः ॐ तत्सत् ॥</p>
<trailer>ॐ वा
<trailer text="END">इति श्रीत्रिपुरोपनिषत्समाप्ता ॥ ८५ ॥
<title text="START">कठरुद्रोपनिषत् ॥ ८६ ॥
<verse>परिव्रज्या
तदहं कठविद्यार्
<p>ॐ सह नाववत्विति शान्तिः ॥
<p merge-next="true">हरिः ॐ ॥ देवा ह वै भगवन्तमब्रुवन्नधीहि भगवन्ब्रह्मविद्याम् । स प्रजा-
पतिरब्रवीत्सशिखान्केशान्निष्कृष्य विसृज्य यज्ञोपवीतं निष्कृष्य पुत्रं दृष्ट्वा त्वं
ब्रह्मा त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोंकारस्त्वं स्वाहा त्वं स्वधा त्वं धाता त्वं
विधाता त्वं प्रतिष्ठाऽसीति वदेत् । अथ पुत्रो वदत्यहं ब्रह्माहं यज्ञोऽहं वष-
ङ्
ट्कारोऽहमोंकारोऽहं स्वाहाहं स्वधाहं धाताहं विधाताहं
तान्येतान्यनुव्रजन्नाश्रुमापातयेत् । यदश्रुमापातयेत्प्रजां विच्छिन्द्यात् । प्रद-
क्षिणमावृत्त्यैतच्चैतच्चानवेक्षमाणाः प्रत्यायन्ति । स स्वर्ग्
वेदमधीत्य वेदोक्ताचरितब्रह्मचर्यो दारानाहृत्य पुत्रानुत्पाद्य ता
तत्येष्ट्वा च शक्तितो यज्ञैः । तस्य संन्यासो गुरुभिरनुज्ञातस्य बान्धवैश्च ॥
सोऽरण्यं परेत्य द्वादशरात्रं पयसाग्निहोत्रं जुहुयात् । द्वादशरात्रं पयोभक्षा
स्यात् । द्वादशरात्रस्यान्ते अग्नये वैश्वानराय प्रजापतये च प्राजापत्यं चरुं
वैष्णवं त्रिकपालमग्निं संस्थितानि पूर्वाणि दारुपात्राण्
यान्यप्सु जुहुयात् । तैजसानि गुरवे दद्यात् । मा त्वं मामपहाय परागाः ।
नाहं त्वामपहाय परागामिति । गार्हपत्यदक्षिणा
मुष्टिं पित्रेदित्येके । सशिखान्केशान्निष्कृष्य विसृज्य यज्ञोपवीतं भूः
जुहुयात् । अत ऊर्ध्वमनशनमपां प्रवेशमग्निप्रवेशं वीराध्वानं महाप्रस्थानं
<footnote>१ रेका स्वर
<footnote>२ नरूपादिभि.
अ. उ. ३५
</page>