सभाष्यम् । त्सृष्टिः गकारजकारमयत्वात्–इति वाच्यम् । आदावेव समाधिना योगिनो यत्र गच्छन्तीति फलं दर्शयित्वा स्वानुकूलं शिष्यं कृत्वा पश्चा- त्तत्स्वरूपदर्शनार्थं तस्मात्सृष्टिरुक्ता शिष्यबोधार्थम् । न चैवं–अन्नं ब्रह्म गजशब्दाख्यं, "अन्न ब्रह्मेति व्यजानात् । अन्नाद्ध्येव खल्विमानि भू- तानि जायन्ते " (तै० उ० अ० ३ अ० २ कं० ३६ ) इति श्रुतिप्रति- पादितब्रह्मणामपि सर्वभूतोत्पत्तिलयकारकत्वात्–इति वाच्यम् । प्राणब्र- ह्मणि अन्नस्योत्पत्तिलयदर्शनात् । तद्वन्नानारण्यक प्रतिपादितब्रह्मणामप्यु- त्पत्तिलयकथनान्महावाक्यप्रतिपाद्यब्रह्मजगत्कारण निर्गुणैकसंभवत्वात्, तस्मात्परकारणाभावाच्च। तदेव गणेशतापिन्याम्- "अप्राप्यं चाप्राप्यं च, अज्ञेयं चाज्ञेयं च, विकल्पासहिष्णु तत्सशक्तिकं गजवक्त्रं गजाकारं ज- गदेवावरुन्धे" इति श्रुतेः । अस्यायमर्थः । अप्राप्यं चाप्राप्यं मनोगतिशून्यं यद्यत्प्राप्यते तत्तन्मनोगतियुक्तत्वात् । अत्र चीप्सा हि आग्रहप्रदर्शिनी । कदाऽपि प्राप्यत्वाभावात् । अज्ञेयं चाज्ञेयं वाण्या च वक्तुमशक्यं वाण्या- ऽकथितम्, मनोध्येयत्वात् । पूर्ववद्वीप्सा ज्ञातव्येति । विकल्पासहिष्णु विकल्पशून्यम्, निर्गुणत्वात् । तत्सशक्तिकं, निरुपाधिमायायुक्तत्वात् । " त्वंपदार्थादौपाधिकात्तत्पदार्थादौपाधिकात्" इति श्रुतेस्तत्पदार्थस- शक्तिकात्मकत्वसंभवात् । गजवक्त्रं तत्पदार्थमयगणेशवक्त्र मात्रत्वाद्गज इव वक्त्रमिति व्युत्पत्तिसंभवाच्च । गजाकारं जगत् ओंकारात्मकं जग- त्सोपाधि ब्रह्म जगन्मयत्वात् । तदेव गणेशतापिन्यां-"ततश्चोमिति ध्वनि- रभूत्तत्स वैगजाकार अनिर्वचनीया सैव माया जगद्बीजमित्याह । सैव प्र- कृतिरिति गणेश इति प्रधानमिति च मायाशबलमिति च' इति श्रुतेः। गजा- कारोंकारप्रतिषादनात्तदेव जगन्मयत्वाद्बीम्बप्रतिबिम्बवद्गज शब्दाख्यब्रह्म- णो गजाकारौंकारोत्पत्तिदर्शनाद्गजस्याऽऽकार इवाऽऽकारो यस्येति व्युत्प त्तिसंभवात्साक्षाद्गजमयाभावात् गजाकारश्रुतिप्रतिपादनाच्च । एवावरुन्धे गजाकारं जगद्यदुत्पन्नमादौ यदाधारं मध्येऽन्ते यन्मयमित्यर्थः, अवरोध- नार्थसंभवात् । इति गजशब्दाख्यतत्पदार्थैक्यप्रतिपादनं, श्रुतिप्रमाणत्वात् । नरगजयोरभेदेऽसिपदात्मको गणेश देहः । संपूर्णस्तत्त्वमस्यात्मकः, प्रत्यक्ष- मधुनाऽपि सावयवत्वात् । सोपाधिर्नरस्त्वंपदार्थात्मको गणेशदेहः, पादा-